Theo dữ liệu của Chính phủ Mỹ, sự chậm trễ trong xử lý hồ sơ của chương trình nhân đạo do ông Joe Biden khởi động đã đẩy gần 200.000 người Ukraine vào nguy cơ mất tình trạng hợp pháp từ ngày 31/3/2026. Đây là con số chưa từng được báo cáo trước đây về quy mô người Ukraine bị ảnh hưởng bởi tình trạng này.
Ra mắt vào tháng 4/2022, chương trình nhân đạo này đã cho phép gần 260.000 người Ukraine vào Mỹ trong thời hạn 2 năm. Con số này chỉ là một phần nhỏ trong tổng số 5,9 triệu người tị nạn Ukraine trên toàn cầu, với 5,3 triệu người đang ở châu Âu, theo dữ liệu của Liên hợp quốc.
Rất nhiều người Ukraine rơi vào hoàn cảnh khó khăn: mất giấy phép lao động và công việc vì sự chậm trễ trong xử lý hồ sơ. Trong số họ có kỹ sư công nghệ, giáo viên mầm non, chuyên gia tài chính, nhà thiết kế nội thất và sinh viên đại học. Họ buộc phải dùng đến tiền tiết kiệm, tìm kiếm sự hỗ trợ từ cộng đồng và vay nợ để mưu sinh trong khi chờ đợi quyết định về tình trạng pháp lý.
Nhiều người lo sợ bị cơ quan di trú bắt giữ. Một số khác gần như chỉ dám ở trong nhà, hoặc đã rời Mỹ đến Canada, châu Âu hay Nam Mỹ.
Chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tạm dừng xử lý và gia hạn hồ sơ của chương trình nhân đạo dành cho người Ukraine từ tháng 1 năm nay, viện dẫn lý do an ninh.
Sau một cuộc họp căng thẳng tại Phòng Bầu dục với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy, ông Trump tuyên bố vào tháng 3 rằng ông đang cân nhắc chấm dứt hoàn toàn tình trạng hợp pháp của người Ukraine.
Dù cuối cùng chương trình không bị chấm dứt, và đến tháng 5, một thẩm phán liên bang đã yêu cầu chính phủ nối lại việc xử lý đơn, nhưng tiến độ vẫn rất chậm chạp. Theo dữ liệu được công bố tuần trước trong một vụ kiện, cơ quan nhập cư Mỹ mới chỉ xử lý được 1.900 hồ sơ gia hạn, một con số quá nhỏ so với hàng trăm nghìn hồ sơ sắp hết hạn.
Trong khi đó, gói chi tiêu mà ông Trump ký vào tháng 7 đã bổ sung thêm 1.000 USD phí cho mỗi hồ sơ nhân đạo, nâng tổng mức phí lên 2.325 USD/người.
Hạ nghị sĩ Mike Quigley, thuộc đảng Dân chủ tại Chicago, cho biết văn phòng của ông đã nhận hơn 200 yêu cầu hỗ trợ từ những người Ukraine đang kẹt trong tình trạng pháp lý lấp lửng.
Bà Anne Smith, Giám đốc điều hành kiêm cố vấn pháp lý của tổ chức "Ukraine Immigration Task Force" – một liên minh hỗ trợ pháp lý cho người tị nạn Ukraine tại Mỹ – cho biết mạng lưới luật sư của bà mỗi tuần đều nhận được nhiều cuộc gọi thông báo về việc người thân của họ bị lực lượng nhập cư bắt giữ. Bà nói rằng người Ukraine đã bị bắt tại công trường xây dựng, khi giao đồ ăn, khi lái xe Uber hoặc xe tải, cũng như trong các cuộc truy quét ở Chicago và khu vực Cleveland.
