Nhiều chi phí đẩy giá nhà tăng cao
Ngày 22/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI thảo luận về định hướng sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản. Cuối phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm, trong đó có giá nhà và cải cách thủ tục hành chính.
Giải trình về vấn đề giá nhà, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho rằng cần phân biệt cơ chế giá giữa nhà ở thương mại và nhà ở xã hội.
Theo quy định của Luật Nhà ở năm 2023, nhà ở thương mại được đầu tư xây dựng để bán, cho thuê, thuê mua theo cơ chế thị trường. Doanh nghiệp tự bỏ vốn, tự chịu rủi ro nên được quyền định giá.
Trong khi đó, nhà ở xã hội có sự hỗ trợ của Nhà nước, gắn với chính sách an sinh và các ưu đãi về đất đai, thuế, tín dụng. Vì vậy, giá nhà ở xã hội phải được kiểm soát, thẩm định trước khi bán và được phép cao hơn 10% theo quy định nhằm bảo đảm mục tiêu an sinh.
Về giải pháp tăng nguồn cung, từng bước đưa giá nhà về mức phù hợp với khả năng chi trả, Bộ trưởng Trần Hồng Minh thừa nhận: “Trong những năm gần đây và đặc biệt thời gian gần đây, giá nhà ở một số đô thị lớn tăng quá cao.”
Theo Bộ trưởng, qua khảo sát, các chi phí cấu thành giá nhà ở, bất động sản đều tăng, gồm tiền sử dụng đất, giá bồi thường giải phóng mặt bằng, chi phí xây dựng, chi phí hạ tầng kỹ thuật, vốn vay, chi phí quản lý của nhà đầu tư, chi phí bán hàng và thuế.
Một nguyên nhân khác là cơ cấu nguồn cung chưa đáp ứng nhu cầu. Trong khi nhà ở thương mại phân khúc trung bình và thấp, nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê còn thiếu thì phân khúc cao cấp lại có tình trạng đầu cơ, mua bán ngắn hạn, tạo khan hiếm và đẩy giá.
Để từng bước đưa giá nhà về mức phù hợp hơn với khả năng chi trả của người dân, Bộ trưởng cho biết Bộ Xây dựng sẽ tham mưu nghiên cứu hoàn thiện các dự án sửa đổi Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản gắn với Luật Đất đai; đồng thời tập trung phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và điều chỉnh cơ cấu nguồn cung, khắc phục tình trạng dư thừa.
Bộ cũng sẽ tiếp tục đôn đốc, hướng dẫn các địa phương, doanh nghiệp thực hiện các chỉ tiêu về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; nghiên cứu, đề xuất sử dụng phù hợp các công cụ điều tiết thị trường như thuế, tín dụng và quy hoạch nhằm kiểm soát đầu cơ, hạn chế đầu tư, tích trữ bất động sản, định hướng nguồn lực vào nhu cầu thực và góp phần ổn định mặt bằng giá.
Cùng với đó, Bộ Xây dựng tiếp tục rà soát, tháo gỡ khó khăn, xử lý dứt điểm các dự án, bất động sản tồn đọng; hoàn thiện hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản để nâng cao khả năng giám sát, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, tạo giá.
Cắt giảm 4 thủ tục, 9 điều kiện kinh doanh
Về cải cách thủ tục hành chính, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết dự thảo Luật tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa nhiều thủ tục, phù hợp với yêu cầu thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp.
Cụ thể, dự thảo cắt giảm 4/12 thủ tục hành chính và 9/31 điều kiện kinh doanh; đơn giản hóa 7/12 thủ tục hành chính, đồng thời giữ nguyên một thủ tục.
Theo tính toán, các giải pháp cải cách sẽ giúp giảm 118 ngày trong tổng số 190 ngày giải quyết thủ tục hành chính, tương đương 62,1%.
Một nội dung khác được đại biểu quan tâm là điều kiện trước khi mở bán, trong đó có khoản tiền đặt cọc 5% giá trị tài sản.
Bộ trưởng cho biết trước đây từng xảy ra tình trạng dự án chưa đủ điều kiện nhưng đã huy động tiền dưới hình thức đặt cọc, hợp đồng đặt cọc, gây ra nhiều hệ lụy, tiêu cực trong xã hội.
Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 đã quy định mức đặt cọc tối thiểu 5%. Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, việc đặt cọc không đồng nghĩa chủ đầu tư được huy động tiền khi dự án chưa đủ điều kiện.
Dự án phải hoàn thiện đầy đủ hồ sơ, thủ tục pháp lý, hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai và triển khai thi công, ít nhất hoàn thành phần móng mới được phép đưa sản phẩm vào kinh doanh.
Đáng chú ý, đối với khoản tiền đặt cọc 5%, Bộ trưởng cho biết dự kiến trong lần sửa đổi này sẽ quy định đưa khoản tiền vào tài khoản phong tỏa, nhằm bảo đảm trách nhiệm, uy tín của chủ đầu tư đối với khách hàng và thực hiện đúng việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản.
