Sửa đổi Luật Dầu khí để ngành tiếp tục thực hiện sứ mệnh đóng góp cho sự phát triển của đất nước

Cần sửa đổi để tạo cơ chế, điều kiện cho ngành Dầu khí phát triển

Ông Trần Quang Dũng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Trưởng Ban Truyền thông và Văn hóa doanh nghiệp Tập đoàn chủ trì Tọa đàm.

Cùng chủ tọa và diễn giả tại Tọa đàm có TS. Phan Đức Hiếu, Ủy viên thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội; ông Hoàng Ngọc Trung, Phó Tổng giám đốc PVEP; TS. Phan Minh Quốc Bình, Phó Viện trưởng Viện Dầu khí Việt Nam (VPI), Hiệu trưởng Trường Đại học Dầu khí Việt Nam (PVU); cùng sự tham dự của đại diện lãnh đạo PVEP, PTSC và hơn 40 nhà báo, phóng viên chuyên theo dõi hoạt động của Quốc hội.

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, ông Trần Quang Dũng khẳng định, trong lịch sử truyền thống hơn 60 năm qua, ngành Dầu khí đã thực hiện được ý nguyện lớn lao của Bác Hồ, của Đảng, nhân dân về xây dựng được ngành công nghiệp dầu khí mạnh - có giai đoạn đóng góp 30% ngân sách quốc gia và ngay ở thời điểm hiện tại khi quy mô của nền kinh tế lớn hơn rất nhiều thì ngành dầu khí tiếp tục đóng góp quan trọng, chiếm khoảng 10% ngân sách quốc gia. Liên tục trong quá trình phát triển, ngành Dầu khí đã thực hiện được sứ mệnh của mình trong đảm bảo an ninh năng lượng, an ninh kinh tế, an ninh lương thực cho đất nước, góp phần đảm bảo an ninh quốc gia trên biển.

“Hai năm qua, bằng chiến lược quản trị biến động của mình, ngành dầu khí đã chủ động vượt qua khó khăn một cách hết sức ngoạn mục, với kết quả kinh doanh tiếp tục đạt hiệu quả cao. Thế mạnh của ngành dầu khí sẽ tiếp tục đưa vào để phục vụ cho quá trình chuyển đổi xanh, chuyển chuyển dịch năng lượng, chuyển đổi số…đáp ứng yêu cầu đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia”, ông Dũng nhấn mạnh.

Trong bối cảnh mới với những thay đổi của điều kiện tài nguyên, chuyển dịch năng lượng, những biến động, bất định lớn của kinh tế - xã hội toàn cầu, Luật Dầu khí hiện hành đã trở thành “chiếc áo quá chật” kìm hãm sự phát triển của ngành. Do đó, cần thiết phải sửa đổi để tạo cơ chế, điều kiện cho ngành Dầu khí phát triển, đóng góp cho đất nước.

Do đây là một Dự thảo Luật khó, chuyên ngành, nhiều vấn đề đặc thù, qua Tọa đàm này, Ban tổ chức mong muốn sẽ cùng trao đổi, cung cấp những thông tin cởi mở, chính thống để thông qua các cơ quan thông tấn, báo chí, truyền đạt đến người dân, xã hội để hiểu hơn về nội hàm của Luật, tạo sự đồng thuận của xã hội trong sửa đổi Luật Dầu khí, tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho hoạt động của ngành, để ngành Dầu khí tiếp tục thực hiện sứ mệnh của mình, đóng góp để phát triển đất nước, đem lại lợi ích cho nền kinh tế quốc gia.

Tại Tọa đàm, các phóng viên, nhà báo đã dành nhiều sự quan tâm đến các vấn đề trong dự thảo Luật như: Cơ chế ưu đãi trong Dự thảo Luật đã đủ mạnh để đánh thức các tiềm năng còn lại của ngành hay chưa?; các vấn đề về Hợp đồng dầu khí; vai trò của Petrovietnam; quyền lợi các bên trong khai thác tận thu; cơ chế trong đầu tư tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí để giải quyết đặc thù trong đầu tư của ngành;…

Các diễn giả đã trao đổi để làm rõ những vấn đề các nhà báo, phóng viên đặt ra. Trong đó, TS. Phan Đức Hiếu đã trao đổi chuyên môn, khái quát về Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) bảng mới nhất, để thông qua các cơ quan thông tấn, báo chí truyền thông giúp người dân hiểu một cách sâu sắc hơn và chính xác nội dung của Luật.

Ông Hoàng Ngọc Trung, Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty Thăm dò - Khai thác Dầu khí (PVEP) cho biết, PVEP đã cùng PVN tích cực tham gia đóng góp xây dựng Luật Dầu khí (sửa đổi). Ông Hoàng Ngọc Trung, trao đổi về sự cần thiết phải sửa đổi Luật Dầu khí và những khó khăn vướng mắc về cơ chế trong thực tiễn hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Dự thảo Luật Dầu khí sửa đổi đang trình Quốc hội, nếu được thông qua sẽ giúp tháo gỡ các vấn đề về trình tự thủ tục đầu tư dự án dầu khí (DADK) trong nước; cơ chế khuyến khích đầu tư; thời hạn hợp đồng dầu kí (HĐDK); xử lý các chi phí của DADK và quyết toán dự án.

Trong đó, ông đánh giá rất cao 2 vấn đề đặc biệt quan trọng mà thực tế đơn vị ông gặp phải là dự thảo luật đã bổ sung một số quy định mới so với Luật Dầu khí hiện hành, đã xác định thẩm quyền của PVN trong việc quyết định đầu tư các DADK của PVN và các doanh nghiệp như PVEP sau khi TTCP và các cấp có thẩm quyền khác đã phê duyệt các nội dung, vấn đề phát sinh trong triển khai Hợp đồng dầu khí. Trình tự và thủ tục đầu tư cũng được quy định theo hướng rõ ràng và cụ thể hơn, cho phép thực hiện theo cơ chế 2 trong 1 cùng với quá trình trình duyệt các vấn đề của Hợp đồng dầu khí và tạo lập hành lang pháp lý rõ ràng, minh bạch, đồng bộ và tập trung, thay vì rải rác ở nhiều văn bản khác nhau như hiện tại.

Hai là đã bổ sung các quy định cải thiện chính sách khuyến khích đầu tư bao gồm: tăng mức thu hồi chi phí, bổ sung các điều kiện miễn, giảm thuế đối với các dự án ưu đãi đầu tư và đặc biệt ưu đãi đầu tư, kéo dài thời hạn hợp đồng hơn so với pháp luật dầu khí hiện hành.

Thể hiện kỳ vọng Luật Dầu khí sửa đổi, ông Trung cho biết, PVEP đã chủ động đánh giá một số dự án cận biên (chưa thể phát triển với cơ chế hiện tại), tính toán 05 Lô dự án với các điều kiện khuyến khích đầu tư/đặc biệt khuyến khích, dự kiến các dự án phát triển được, đem lại 87 triệu thùng dầu, phần thu của nhà nước có thể lên đến 1,17 tỷ USD.

Tuy nhiên, bên cạnh các nội dung đã dược đề xuất trong Luật Dầu khí sửa đổi đang trình Quốc hội xem xét, để tạo điều kiện và cơ sở pháp lý dài hạn khi các Dự án đặc biệt khuyến khích đầu tư vẫn không thể triển khai trong tương lai, PVEP đề xuất thêm 03 nội dung:

(1) Cho phép Thủ tướng Chính phủ quyết định mức miễn giảm thuế ưu đãi cao hơn so với Dự thảo hiện nay cho các lô, mỏ cần áp dụng cơ chế chính sách đặc biệt để có thể hiện thực hóa hoạt động khai thác tận thu nhằm tránh lãng phí tài nguyên cho đất nước.

(2) Đa dạng hóa hình thức hợp đồng dầu khí, không chỉ giới hạn ở hình thức PSC truyền thống mà cho phép áp dụng thêm các hình thức khác theo nguyên tắc đôi bên cùng có lợi cho cả Chính phủ và nhà đầu tư. Bởi theo đánh giá của PVEP, việc áp dụng hình thức hợp đồng cấp phép giúp cải thiện đáng kể hiệu quả đầu tư cho các DADK có lô/mỏ có tiềm năng kém hấp dẫn. Đây là hình thức được áp dụng rất phổ biến ở khu vực Nam Mỹ và các quốc gia phát triển như Mỹ, Châu Âu. Ở Việt Nam cũng được áp dụng cho hoạt động thăm dò và khai thác khoáng sản.

(3) Cần có cơ chế khuyến khích các Nhà thầu của HĐDK hiện có đầu tư bổ sung để gia tăng trữ lượng, nâng cao hệ số thu hồi và khai thác tận thu. Để đảm bảo hoạt động khai thác được diễn ra liên tục mà không bị gián đoạn do vừa phải thực hiện thủ tục kết thúc HĐDK cũ và ký HĐDK mới, đặc biệt có những công việc cần phải triển khai ngay trong thời hạn của HĐDK cũ thì mới đảm bảo hiệu quả kinh tế, kỹ thuật cho cả PVN lẫn Nhà thầu mà không thể chờ đến khi ký HĐDK mới, PVEP kiến nghị bổ sung thêm hình thức gia hạn HDDK cũ, bên cạnh việc ký HĐDK mới như Dự thảo tại Điều 32a.

Đồng thời, ngoài việc cho phép sử dụng miễn phí tài liệu và công trình, phương tiện thiết bị khai thác, PVEP cũng kiến nghị bổ sung quy định cho phép sử dụng Quỹ thu dọn mà chính Nhà thầu đó đã trích lập theo HĐDK cũ để phục vụ cho việc thu dọn các công trình, thiết bị này sau khi kết thúc HĐDK mới…

Kết luận buổi tọa đàm, ông Trần Quang Dũng hy vọng buổi tọa đàm đạt được mục tiêu đề ra, góp phần tạo sự đồng thuận của xã hội trong xây dựng hệ thống pháp luật nói chung và Luật Dầu khí sửa đổi nói riêng, cũng như trong mục tiêu phát triển của đất nước.

Đến nay, Dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) đã ở vào giai đoạn cuối để hoàn thiện và sẽ trình Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ hợp thứ 4 tháng 10 tới đây.

Hà Vân