Lớp học hát văn đặc biệt
Trong căn nhà nhỏ của nghệ sĩ Tuyết Tuyết, tiếng đàn nguyệt, tiếng sáo và nhịp phách vẫn đều đặn vang lên mỗi tuần. Không bảng đen, không giáo trình in chữ nổi, cũng không học phí, lớp học hát văn miễn phí dành cho người khiếm thị được tổ chức ngay tại không gian sinh hoạt quen thuộc của gia đình. Ở đó, những học viên đặc biệt ngồi quây quần bên nhau, mỗi người cầm một nhạc cụ truyền thống, chăm chú lắng nghe và cảm nhận âm nhạc.
Lớp văn ca Tuyết Tuyết bắt đầu hoạt động từ cuối năm 2014. Trải qua hơn 10 năm, lớp học đã đón nhận nhiều người theo học ở nhiều độ tuổi, hoàn cảnh khác nhau. Ngoài các học viên khiếm thị, lớp học còn có những người yêu văn hóa dân gian và các bạn trẻ mong muốn học hát chầu văn tìm đến.
Chia sẻ về cơ duyên mở lớp, nghệ sĩ Tuyết Tuyết cho biết: “Tôi mở lớp dạy đàn và hát chầu văn dành cho người khiếm thị là xuất phát từ việc muốn lan tỏa những điều tích cực đến với cộng đồng. Vậy nên tôi rất cố gắng để truyền tải cũng như hướng dẫn các bạn học sinh đặc biệt. Chỉ cần các bạn cố gắng và kiên trì, mọi nỗ lực sẽ được đền đáp.”
Dạy hát văn cho người khiếm thị: chậm hơn, kỹ hơn và nhiều kiên nhẫn hơn
Việc truyền dạy hát văn cho người khiếm thị đòi hỏi nhiều thời gian và sự kiên nhẫn. Không thể thị phạm bằng động tác hay ánh mắt, nghệ sĩ Tuyết Tuyết lựa chọn cách dạy chậm và kỹ. Mỗi làn điệu, mỗi câu hát đều được hướng dẫn tỉ mỉ, cho học viên nghe đi nghe lại nhiều lần để ghi nhớ.
Trong quá trình học, cô thường cầm tay học viên để họ cảm nhận nhịp phách và tiết tấu của bài hát. Với nghệ sĩ Tuyết Tuyết, dạy hát văn không chỉ là truyền đạt kỹ thuật, mà còn là quá trình đồng hành và nâng đỡ tinh thần, đặc biệt với nhóm học viên trẻ khiếm thị.
Dù vui tính trong cuộc sống thường ngày, nhưng khi bước vào giờ học, nghệ sĩ Tuyết Tuyết luôn nghiêm túc và kỹ lưỡng trong từng chi tiết. Cô đặc biệt lưu tâm tới những học viên trẻ, thường xuyên động viên, nhắc nhở và khích lệ đúng lúc. Nghệ sĩ Tuyết Tuyết gọi các học trò khiếm thị của mình là “những bông hoa trên đá” – cách gọi giản dị nhưng chan chứa yêu thương, nhằm tiếp thêm động lực để các em không tự ti trước hoàn cảnh.
Từ lớp học nhỏ đến hành trình lan tỏa hát văn
Song song với việc học tập trên lớp, nghệ sĩ Tuyết Tuyết và các thành viên hát văn còn chủ động đưa âm nhạc truyền thống đến gần hơn với công chúng thông qua các nền tảng số. Cô và các học trò tích cực tìm hiểu cách vận hành, thuật toán của YouTube để đăng tải video sao cho dễ tiếp cận nhất với cộng đồng.
Nghệ sĩ Tuyết Tuyết chia sẻ: “Các sản phẩm âm nhạc của tôi và Câu lạc bộ Tứ Ca đều được đặt tiêu đề ngắn gọn, dễ hiểu, mang màu sắc đời sống, dân dã để người xem dễ tiếp nhận. Một số video có thể kể đến như ‘Hát xẩm 10 mong người cao tuổi’, ‘Ruộng nhà không chịu thâm canh’, ‘Hát vui: Thái Bình’, ‘Dạy chồng’… Qua đó, tôi mong âm nhạc dân gian không còn xa cách mà trở nên gần gũi hơn trong đời sống hôm nay.”
Trải qua quá trình học tập và rèn luyện, nhiều học viên khiếm thị của lớp văn ca Tuyết Tuyết đã có thể hát, chơi thành thạo nhạc cụ dân tộc và tham gia biểu diễn. Không ít người trong số họ tự tin bước ra sân khấu, tham gia các hoạt động văn hóa - xã hội và tự kiếm thu nhập từ chính khả năng âm nhạc của mình.
Trong lớp học ấy, nghệ sĩ Tuyết Tuyết không chỉ là người thầy mà còn là chỗ dựa tinh thần của các bạn học viên. Nhiều bạn thân mật gọi cô là “mẹ Tuyết”. Với họ, lớp học không chỉ là nơi học hát, mà còn là mái nhà chung, nơi mỗi người tìm thấy sự sẻ chia, động viên và niềm tin vào chính mình.
“Chầu văn đã mang lại cho mình nhiều điều vui vẻ và lạc quan trong cuộc sống. Nhờ chầu văn mà mình cảm thấy có thêm một sợi dây kéo gần hơn với âm nhạc truyền thống. Mình cảm thấy rất vui khi được tham gia các hoạt động xã hội.” - bạn Nguyễn Danh Khoa, một học viên khiếm thị gắn bó lâu năm với lớp học, chia sẻ.
Ở lớp học của nghệ sĩ Tuyết Tuyết, những người không nhìn thấy ánh sáng vẫn đang từng ngày chạm vào di sản bằng âm thanh và cảm xúc. Lặng lẽ và bền bỉ, lớp học ấy vẫn đang ngày ngày giữ lửa cho hát văn không chỉ bằng tiếng đàn, tiếng hát, mà bằng niềm tin rằng di sản sẽ còn sống khi được trao truyền bằng tình yêu và sự sẻ chia.
