Chiều 18/11, tiếp tục Phiên họp thứ 8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).
Người từ 18 đến dưới 25 tuổi chỉ được hiến cho người thân trong gia đình
Trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo luật, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, dự thảo được chỉnh lý theo hướng tăng cường bảo đảm tính tự nguyện, minh bạch, ngăn ngừa việc lợi dụng hoạt động hiến, ghép.
Theo đó, chỉ người từ đủ 18 tuổi trở lên mới có quyền bày tỏ và đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể và hiến xác; nghiêm cấm hiến bộ phận cơ thể từ người sống dưới 18 tuổi.
Đáng chú ý, dự thảo nâng độ tuổi được hiến mô, bộ phận cơ thể khi còn sống từ 18 lên 25 tuổi. Người từ đủ 18 đến dưới 25 tuổi chỉ được hiến cho thành viên trong gia đình; người từ đủ 25 tuổi trở lên có thể hiến cho các đối tượng khác nhưng phải đáp ứng những điều kiện chặt chẽ hơn.
Dự thảo cũng bổ sung quy định về tư vấn độc lập, đánh giá tâm lý phù hợp với độ tuổi và sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện, cha mẹ đẻ trong các trường hợp liên quan.
Đối với việc lấy mô, bộ phận cơ thể sau khi người hiến chết não, chết tuần hoàn, dự thảo thu hẹp phạm vi người đại diện, bảo đảm quyền quyết định của gia đình, người đại diện. Trường hợp người đã đăng ký hiến nhưng gia đình không đồng ý thì không thực hiện việc lấy mô, bộ phận cơ thể.
Một điểm đáng chú ý khác là dự thảo nâng số nhóm hành vi bị nghiêm cấm từ 10 lên 28 nhóm, nhằm ngăn chặn mua bán, môi giới và trục lợi từ hoạt động hiến, ghép. Trong đó, bổ sung quy định ngăn chặn việc lợi dụng hoạt động nuôi con nuôi, chăm sóc thay thế, tiếp nhận đối tượng bảo trợ xã hội để lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người.
Không lấy mô, tạng nếu nguyên nhân tử vong chưa rõ hoặc có dấu hiệu bất thường
Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban nhận thấy Chính phủ đã nỗ lực tiếp thu, giải trình, chỉnh lý cơ bản đầy đủ các ý kiến góp ý đối với dự thảo luật.
Dự thảo đã được chỉnh lý theo hướng quy định chặt chẽ hơn về điều kiện hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người; củng cố nguyên tắc tự nguyện, không vì mục đích thương mại, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người hiến, đồng thời phòng ngừa hành vi môi giới, mua bán, lợi dụng hoạt động hiến, ghép để trục lợi.
Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, chỉnh lý dự thảo, bảo đảm các quy định chặt chẽ, khắc phục hạn chế của luật hiện hành nhưng vẫn hài hòa giữa mục tiêu sức khỏe với ý nghĩa nhân văn, nhân đạo và văn hóa truyền thống.
Đặc biệt, tại phiên họp, vấn đề lấy mô, bộ phận cơ thể người sau khi chết não, chết tuần hoàn mà chưa có đăng ký hiến được lưu ý phải quy định hết sức chặt chẽ.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhấn mạnh, các trường hợp hiến phải xuất phát từ sự tự nguyện của cha đẻ, mẹ đẻ hoặc người đại diện, hoàn toàn vì mục đích nhân đạo. Tuyệt đối không lấy mô, bộ phận cơ thể đối với những trường hợp có nguyên nhân tử vong chưa rõ hoặc nghi ngờ có dấu hiệu vi phạm pháp luật, dấu hiệu bất thường.