Hà Nội 67 năm sau ngày giải phóng: Xác lập một tầm vóc lớn, một không gian phát triển mới

Ký ức hào hùng

Cách đây 67 năm, sáng 10/10/1954, cả Hà Nội nhộn nhịp, ngập trong rừng cờ, hoa, cổng chào, băng rôn và biểu ngữ. Hàng vạn người dân tràn ra đường, rạo rực trong ngày hội lớn, chào đón đoàn quân chiến thắng trở về.

Nhắc về sự kiện Ngày Giải phóng Thủ đô 10/10/1954, nhà sử học Dương Trung Quốc không giấu được niềm vui, pha lẫn tự hào. Khi đó, ông còn nhỏ nhưng được chứng kiến và được sống trong bầu không khí vô cùng phấn khởi, vui tươi những ngày Thủ đô được giải phóng.

Hình ảnh quân Pháp hạ cờ ở sân Cột cờ Hà Nội và đoàn quân Pháp rời cầu Long Biên rút khỏi Hà Nội là ấn tượng khó quên đối với người Thủ đô. Đặc biệt, hình ảnh quân Pháp rút đến đầu phố thì cuối phố mở cửa, chăng cờ đỏ sao vàng đã để lại nhiều cảm xúc. Đó cũng là hình ảnh biểu trưng mang thông điệp Hà Nội được giải phóng, điều mà hàng triệu người dân mong chờ...

Nhà sử học Dương Trung Quốc kể rằng, hồi đó ông mới ở độ tuổi thiếu nhi, được chứng kiến người dân phố Hàng Đường nơi ông ở, hối hả may cờ để chào đón ngày tiếp quản Thủ đô. Ông cùng các bạn sang phố Cầu Đông học những bài hát trong các buổi sinh hoạt, để chào mừng chiến thắng.

Sáng 10/10, quân đội ta tiến vào Hà Nội, trong đó Trung đoàn Thủ đô làm chủ lực. Trung đoàn này cũng là nơi tập hợp hầu hết người con Hà Nội, những người đã từng vào sinh ra tử “60 ngày đêm khói lửa bảo vệ Hà Nội” và từng hẹn ước “ra đi hẹn ngày về”. Đó cũng là ngày hội ngộ đẫm nước mắt của rất nhiều gia đình Hà Nội.

Chiều 10/10/1954, hàng vạn nhân dân Thủ đô Hà Nội dự lễ chào cờ do Ủy ban Quân chính thành phố tổ chức tại sân Cột cờ Hà Nội. Lá cờ đỏ sao vàng được kéo lên tung bay trước gió, hòa cùng tiếng còi Nhà hát Lớn nổi lên khiến bao người dân Thủ đô vỡ òa trong cảm xúc. Trong không khí hào hùng, xúc động ấy, Chủ tịch Ủy ban Quân chính Vương Thừa Vũ đã đọc lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi đồng bào Thủ đô nhân ngày giải phóng.

Phát huy mạnh mẽ truyền thống đoàn kết, ý chí quật cường

Theo Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng, Hà Nội giải phóng đã đánh dấu thất bại hoàn toàn của thực dân Pháp ở Việt Nam. Sau khúc khải hoàn, bắt tay ngay vào tái thiết, quân, dân Thủ đô tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, đi đầu trong xây dựng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc, đồng thời chi viện “Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người” cho tiền tuyến miền Nam.

Đấu tranh kiên cường, gan dạ và vô cùng sáng tạo, Hà Nội đã cùng quân, dân miền Bắc làm nên chiến thắng lẫy lừng “Điện Biên Phủ trên không” năm 1972, góp phần quan trọng buộc đế quốc Mỹ phải ký Hiệp định Paris rút quân khỏi nước ta, mở đường cho Đại thắng Mùa xuân năm 1975, thu non sông về một mối.

Bí thư Thành ủy Hà Nội nhấn mạnh, bước vào thời kỳ xây dựng đất nước thống nhất, Hà Nội tiếp tục là đầu tàu trong các phong trào thi đua, đóng góp to lớn vào thành tựu có ý nghĩa lịch sử của công cuộc đổi mới, tạo nên cơ đồ, tiềm lực, vị thế, uy tín quốc tế chưa từng có của đất nước hôm nay. Năm 2008, Hà Nội hợp nhất với tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh (Vĩnh Phúc) và 4 xã thuộc huyện Lương Sơn (Hòa Bình), đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ, xác lập một tầm vóc lớn, một không gian phát triển mới.

67 năm qua, từ một đô thị có quy mô dân số khoảng 43,7 vạn người, chịu sự tàn phá nặng nề của chiến tranh, Hà Nội đã không ngừng nỗ lực vươn lên ngày càng lớn mạnh. Ngày nay, mặc dù chỉ chiếm 1% về diện tích, 8,5% về dân số cả nước, nhưng hằng năm, Thủ đô đóng góp trên 16% GDP, 18,5% thu ngân sách, 20% thu nội địa, 8,6% tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu và mức này đang ngày càng tăng. Vai trò, vị thế của Thủ đô Hà Nội ngày càng được khẳng định; xứng đáng là trái tim của cả nước, đầu mối giao thương lớn của khu vực và thế giới.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng nêu rõ, từ hiện tại nhìn về quá khứ, càng trong hoàn cảnh khó khăn, Hà Nội càng phát huy mạnh mẽ truyền thống đoàn kết, ý chí quật cường được hun đúc từ lịch sử. Đây chính là nguồn lực nội sinh mạnh mẽ giúp Hà Nội không chùn bước trước mọi khó khăn, cho dù chưa có tiền lệ như đại dịch COVID-19.

Điểm qua tình hình Thủ đô thời gian qua, Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng cho biết, khi đợt bùng phát dịch thứ tư xảy ra từ cuối tháng 4/2021, Hà Nội là địa bàn có nguy cơ cao nhất cả nước. Thực hiện 4 đợt với 60 ngày giãn cách xã hội vô cùng vất vả, nhưng quân, dân Thủ đô dưới sự lãnh đạo của Đảng đã thực hiện thành công. Qua mỗi đợt giãn cách, số ca mắc, nhất là ca mắc ngoài cộng đồng đều giảm. Đến nay, thành phố đã cơ bản kiểm soát được dịch bệnh, từng bước nới lỏng để phục hồi phát triển kinh tế - xã hội.

Đặc biệt, mặc dù giãn cách xã hội, nhưng Hà Nội luôn linh hoạt trong vận dụng giải pháp để duy trì hoạt động sản xuất; duy trì hoạt động của các chợ dân sinh, siêu thị, cửa hàng tiện ích; bảo đảm chuỗi cung ứng... Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) ở Hà Nội hoạt động hiệu quả, bảo đảm đơn hàng xuất khẩu. Nhờ nỗ lực phòng, chống dịch tốt, Hà Nội đã gia tăng niềm tin vừa khiến các nhà đầu tư thêm gắn bó, vừa nâng cao sức hút với các đối tác mới. Trong khó khăn, Hà Nội vẫn mở ra những cơ hội phát triển.

Theo Bí thư Thành ủy Hà Nội, ngoài khoảng thời gian khó khăn của quý III năm 2021, kinh tế Hà Nội vẫn tăng trưởng. Cụ thể, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) quý II năm 2021 của thành phố vẫn tăng 6,61%, cao hơn quý I (tăng 5,17%), đưa tăng trưởng 6 tháng đạt 5,91%, cao hơn bình quân chung của cả nước (5,64%). Tăng trưởng GRDP 9 tháng của thành phố đạt 1,28%.

Không để ai bị bỏ lại phía sau

Bí thư Thành ủy Hà Nội khẳng định, kiên cường, quyết đoán, nhưng Hà Nội thấm đẫm tinh thần nhân văn sâu sắc. Với phương châm “không để ai bị bỏ lại phía sau”, thành phố đã kịp thời hỗ trợ 12 nhóm đối tượng theo Nghị quyết số 68/NQ-CP của Chính phủ; đồng thời ban hành thêm chính sách đặc thù hỗ trợ cho 12 nhóm đối tượng khó khăn khác. Tính đến đầu tháng 10/2021, hơn 3,2 triệu lượt người dân trên địa bàn đã được thụ hưởng các khoản hỗ trợ với tổng kinh phí hơn 1.375 tỷ đồng.

Nhấn mạnh trong thời gian tới, bối cảnh kinh tế - xã hội trong nước và quốc tế còn rất nhiều khó khăn, thách thức, nhất là diễn biến dịch COVID-19 phức tạp, khó lường, Bí thư Thành ủy Hà Nội cho rằng, yêu cầu đặt ra đối với các cấp, các ngành, quân, dân Thủ đô là phải đoàn kết, đồng sức, đồng lòng, tập trung trí tuệ, đổi mới, sáng tạo, nâng cao tinh thần trách nhiệm, tăng cường phối hợp chặt chẽ để hoàn thành thắng lợi các mục tiêu đề ra.

Theo đó, Thành phố sẽ nỗ lực hết sức giữ vững thành quả chống dịch COVID-19 và từng bước thiết lập trạng thái thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát có hiệu quả dịch bệnh với 6 nguyên tắc mà Thủ tướng Chính phủ đã đề ra. Đó là: Y tế là trụ cột, là trung tâm; kinh tế là cơ sở, là nền tảng; dữ liệu khoa học - công nghệ là then chốt; ổn định chính trị - xã hội là trọng yếu và thường xuyên; vắc xin, thuốc chữa bệnh và ý thức người dân là điều kiện tiên quyết; an toàn để sản xuất, sản xuất phải an toàn. Trong đó, Hà Nội tiếp tục kiến nghị Chính phủ, Bộ Y tế tạo điều kiện phân bổ vắc xin để kịp tiêm phủ mũi 2 trong tháng 10/2021.

Để phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, từ nay đến cuối năm, theo Bí thư Đinh Tiến Dũng, thành phố sẽ chú trọng vào 3 nhiệm vụ quan trọng, xuyên suốt là: Tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản; điều hành, thu - chi ngân sách hiệu quả, đúng hướng; đẩy mạnh cải cách hành chính, tăng cường đối thoại, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh.

“Nỗ lực vượt qua khó khăn trước mắt, Hà Nội đồng thời phải quyết tâm thực hiện các dự án, công trình mang tầm nhìn chiến lược vừa tạo thế và lực mới cho Thủ đô phát triển, vừa giải quyết những vấn đề cấp bách mà cuộc sống đặt ra”, Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng nêu rõ.

Không chỉ có vậy, trên hành trình hướng tới tương lai, Hà Nội xác định rõ yêu cầu văn hóa là nền tảng tinh thần xã hội, là mục tiêu, động lực, nguồn lực phát triển bền vững. Văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội. Để phát triển văn hóa Thủ đô xứng tầm với truyền thống nghìn năm văn hiến, Hà Nội sẽ đặt trọng tâm là xây dựng con người có nhân cách, có lối sống đẹp, với các đặc tính cơ bản: Yêu nước, nhân ái, nghĩa tình, trung thực, đoàn kết, cần cù, sáng tạo, văn minh, thanh lịch.

Những ngày này, Hà Nội đang tổ chức các hoạt động kỷ niệm 67 năm Ngày Giải phóng Thủ đô. Do tình hình dịch bệnh, các hoạt động diễn ra có trọng tâm, trọng điểm, gọn nhẹ nhưng vẫn đảm bảo trang trọng, khơi dậy niềm tự hào trong nhân dân. Truyền thống lịch sử, khí chất, tinh thần Hà Nội và những thành quả Thủ đô đạt được trong 67 năm qua là động lực khích lệ các tầng lớp nhân dân Hà Nội tin tưởng, chung tay xây dựng và phát triển Thủ đô ngày càng giàu đẹp, văn minh, hiện đại.

Thế Vũ