Chiều 29/7, Đoàn giám sát chuyên đề của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội đã có buổi làm việc với UBND TP Hà Nội về bài toán nhân lực y tế, nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của Trạm Y tế cấp xã trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.
Báo cáo với Đoàn giám sát, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Trọng Diện cho biết, việc áp dụng mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã tạo ra bước chuyển mình căn bản cho y tế cơ sở. Toàn bộ nhân lực từ các trung tâm y tế đã được chuyển về các trạm y tế xã, phường. Nhờ sự sắp xếp này, tổng số nhân viên y tế đã tăng vọt từ khoảng 4.700 lên 8.094 người; từ 579 trạm y tế ban đầu, Hà Nội tổ chức lại thành 126 trạm. Hiện tại, bình quân mỗi trạm có khoảng 64 cán bộ, nhân viên y tế, trong đó trung bình có tới 9 bác sĩ/trạm.
Dù có sự gia tăng về số lượng, y tế cơ sở vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức. Qua tổng hợp, cử tri đã gửi 23 kiến nghị tập trung vào 4 nhóm vấn đề cốt lõi: thiếu hụt bác sĩ tại xã, phường; bất cập trong chính sách tiền lương và thu hút nhân lực; khó khăn trong điều động cán bộ; cùng các vướng mắc về thanh toán bảo hiểm và chuyển đổi số.
Đáng chú ý, công tác chuyển đổi số tại y tế cơ sở đang bộc lộ nhiều bất cập khi các trạm y tế phải sử dụng tới khoảng 30 phần mềm khác nhau của Bộ Y tế nhưng chưa được tích hợp đồng bộ, gây khó khăn lớn trong việc khai thác dữ liệu. Thêm vào đó, nguy cơ thiếu hụt nhân lực trong tương lai gần là rất hiện hữu khi giai đoạn 2025-2026, toàn ngành y tế ghi nhận hơn 400 nhân viên nghỉ hưu, thôi việc hoặc chuyển sang y tế tư nhân, trong bối cảnh tuyển dụng mới không hề dễ dàng.
Để tháo gỡ điểm nghẽn nhân lực, Hà Nội đang cho thấy sự quyết liệt thông qua các cơ chế đặc thù. Ngay sau khi Luật Thủ đô 2026 có hiệu lực, thành phố đã chỉ đạo xây dựng nghị quyết về thu hút bác sĩ, với mức hỗ trợ "khủng" từ 50 đến 100 lần mức lương tối thiểu, tương đương khoảng 253-530 triệu đồng/người tùy vào trình độ chuyên môn.
Cùng với chính sách thu hút tài chính, Hà Nội cũng triển khai cơ chế luân phiên cán bộ chuyên môn từ các bệnh viện Trung ương, bộ, ngành và bệnh viện thành phố về hỗ trợ trực tiếp các trạm y tế trong thời gian tối thiểu một tháng. Ngành Y tế cũng đang tham mưu để tiến tới mục tiêu mỗi trạm y tế có ít nhất một phòng khám đa khoa, được tuyến trên hỗ trợ chuyên môn nhằm chăm sóc sức khỏe người dân từ sớm, từ xa. Hiện thành phố đã có 52 trạm y tế sở hữu phòng khám đa khoa, cung cấp tổng cộng 55 phòng khám đa khoa trên toàn địa bàn.
Đánh giá cao những nỗ lực của Hà Nội, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Trần Thị Nhị Hà nhấn mạnh, Hà Nội là địa phương đi đầu trong việc chuyển trạm y tế thành đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND cấp xã và là nơi duy nhất có Luật Thủ đô. Trưởng đoàn giám sát đề nghị Hà Nội cần sớm xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật đối với các dịch vụ y tế dự phòng. Đây là việc quan trọng để các trạm y tế có nguồn thu ổn định, từ đó nâng cao chất lượng hoạt động. Đồng thời, thành phố cần chủ động khai thác Luật Thủ đô để đào tạo nhân lực y tế tại chỗ thay vì chỉ trông chờ vào chính sách thu hút.
Phát biểu tại Hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Dương Đức Tuấn cho biết, Thành phố nghiêm túc tiếp thu đầy đủ các ý kiến của Đoàn giám sát và xác định đây không chỉ là việc hoàn thiện báo cáo hay trả lời kiến nghị của cử tri mà quan trọng hơn là tạo chuyển biến thực chất trong hoạt động của hệ thống y tế cơ sở, để người dân được tiếp cận dịch vụ y tế ban đầu thuận lợi hơn, đội ngũ cán bộ y tế yên tâm công tác và phát huy năng lực.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố cho rằng, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, trạm y tế xã, phường mới đã có quy mô, chức năng, nhiệm vụ lớn hơn nhiều so với trước đây. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn tình trạng mất cân đối về số lượng và cơ cấu nhân lực giữa các địa phương; chất lượng đội ngũ chưa đồng đều, một số chuyên khoa còn thiếu bác sĩ.
Thành phố sẽ chỉ đạo Sở Y tế, Sở Nội vụ và UBND các xã, phường khẩn trương rà soát toàn bộ nhu cầu nhân lực tại từng trạm y tế, trên cơ sở quy mô dân số, khối lượng công việc, mô hình bệnh tật, danh mục kỹ thuật và vị trí việc làm. Kết quả rà soát sẽ là căn cứ để điều động, luân chuyển, tuyển dụng và bố trí nhân lực phù hợp, khắc phục tình trạng nơi thừa, nơi thiếu.
Cùng với đó, Thành phố tiếp tục duy trì cơ chế các bệnh viện tuyến trên hỗ trợ toàn diện cho y tế cơ sở; quy định rõ trách nhiệm của từng bệnh viện về chuyên khoa hỗ trợ, thời gian luân phiên, chuyển giao kỹ thuật và đào tạo tại chỗ, bảo đảm nâng cao năng lực thực chất cho các trạm y tế.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố cũng yêu cầu Sở Y tế phối hợp với các đơn vị liên quan hoàn thiện báo cáo theo đúng thực tiễn, đồng thời tổng hợp đầy đủ các kiến nghị của Đoàn giám sát thành danh mục nhiệm vụ cụ thể, xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, thời hạn hoàn thành và định kỳ báo cáo tiến độ thực hiện.
