Tối 4/10 (theo giờ Paris), trong phiên đấu giá Indochine - Chapitre 14 của nhà Lynda Trouvé tại trung tâm Drouot, Paris, Pháp, hai tác phẩm của cố họa sĩ Việt Nam Thang Trần Phềnh là "Chơi bài" đã được bán với giá 600.000 euro (giá sau phí là 780.000 euro, xấp xỉ 18,5 tỷ đồng) và tác phẩm "Xem bói" là 550.00 euro (giá sau phí là 715.000 euro, xấp xỉ 17 tỷ đồng).
Trong phiên đấu giá được phát trực tiếp trên website, nhà đấu giá Lynda Trouvé thông tin, đây là hai bức tranh lụa từng thuộc bộ sưu tập của phóng viên Léopold de Stabenrath, từng ở Hà Nội giai đoạn 1975-1997. Do sự tác động của thời gian nên tranh bị nấm mốc, hao mòn nhẹ.
Bức "Chơi bài" được “gõ búa” ở mức 600.000 euro. Ảnh: Lynda Trouvé
"Chơi bài" và "Xem bói" là hai bức tranh hiếm của danh họa Thang Trần Phềnh. Theo các nhà sưu tập, đây là hai bức tranh mang giá trị tinh thần cao.
Trong đó, bức “Xem bói” ra đời vào khoảng những năm 1931-1932. Trong tranh, ba nhân vật ngồi quay quanh bàn đặt chiếc đĩa và ba nén nhang, người đàn ông cầm đĩa sứ hành nghề. Dưới góc trái bức tranh ghi dòng chữ Hán, dịch ra là "Phụ nữ xem vận mệnh, Thầy bói bốc càn khôn".
Bức tranh “Chơi bài” cũng ra đời trong những năm 1931-1932. Tranh mô tả nhóm hai người đàn ông và ba phụ nữ diện áo dài truyền thống, áo tứ thân chơi bài. Hai câu thơ chữ Nôm dưới bước tranh có nghĩa là "Ngày xuân thong thả đánh bài chơi/Ai được ai thua cũng chớ cười".
Nhà sưu tập Phạm Hoàng Việt đánh giá: "Hai bức này có kích thước to, chất liệu lụa, đẹp. Đánh bài Tam cúc và xem bói là hai đề tài về đời sống Việt Nam mà danh họa Thang Trần Phềnh thường thể hiện trong các tác phẩm. Tranh lụa kích thước lớn của ông lại càng hiếm. Trước đó, chỉ một tấm tranh lụa của ông từng đấu giá trên Sotheby's năm 2000. Những yếu tố này khiến giá tranh được đẩy lên cao".
Tác phẩm "Xem bói" được bán với giá 550.00 euro. Ảnh: Lynda Trouvé
Ở Việt Nam, hồi tháng 8 vừa qua, tại nhà triển lãm trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam (42 Yết Kiêu - Hà Nội) đã diễn ra triển lãm bộ sưu tập các tác phẩm của cố họa sĩ Thang Trần Phềnh của nhà sưu tập Lê Quang Tuyến và ra mắt cuốn sách “Thang Trần Phềnh - Hồi ký và tác phẩm”.
Triển lãm đã trưng bày trên 70 bức vẽ gồm các thể loại: tranh tả cảnh sinh hoạt, tranh phong cảnh, ký họa, phác thảo trang phục nhân vật sân khấu, trang trí bối cảnh vở diễn bằng nhiều chất liệu khác nhau, chủ yếu là kích cỡ nhỏ của ông.
Thang Trần Phềnh (tức Trần Văn Bình, tự Đạt Siêu, 1895 - 1972) có bố đẻ là ông Thang Thọ Ký người lai Trung Quốc, mẹ là Lê Thị Ngát người Việt Nam.
Thang Trần Phềnh nổi danh từ khi chưa vào học tại trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương. Ông được xem là một trong những viên gạch đầu tiên tạo nền móng cho mỹ thuật Việt Nam cận đại.
Vào đầu thế kỷ XX khi nền mỹ thuật Việt Nam còn sơ khai, họa sĩ Thang Trần Phềnh đã “nổi danh bậc nhất, với nhiều giải thưởng và những lời tán dương”. Thang Trần Phềnh cùng với Lê Huy Miến và Nam Sơn được coi là bộ ba nhân vật tiên phong trong lịch sử mỹ thuật Việt Nam cận và hiện đại.
Nhà đấu giá Lynda Trouvé giới thiệu về tác giả Thang Trần Phềnh
Năm 1926, Thang Trần Phềnh cùng với Tô Ngọc Vân đã đỗ vào Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương và học chung khóa với những nhân vật nổi tiếng trong giới hội họa sau này như Vũ Cao Đàm, An Sơn Đỗ Đức Thuận.
Theo một số tài liệu đã được công bố, khá nhiều tác phẩm của Thang Trần Phềnh sau đó đã được gửi sang triển lãm và bán ở châu Âu.
Hiện nay, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đang trưng bày 2 tác phẩm nổi tiếng của ông là Phạm Ngũ Lão (sơn dầu, 1923) và Chân dung phụ nữ Lào (sơn dầu, 1927). Ngoài ra, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam cũng là nơi lưu giữ khoảng 60 bức vẽ tĩnh vật, ký họa bằng mực nho, mực nước (phần lớn khổ 13x18cm) của cố họa sĩ Thang Trần Phềnh, chủ yếu được sáng tác trong giai đoạn từ 1947 đến 1955.
9 bức tranh màu nước "Sinh hoạt Việt Nam xưa" của Thang Trần Phềnh (Nguồn: Sách "Thang Trần Phềnh):
T.Toàn
