Những nhà thờ cũ kỹ ở vùng ngoại ô phía nam Chicago, nơi Giáo hoàng Leo XIV từng lớn lên, học tiểu học và bắt đầu hành trình linh mục, giờ đây đã đóng cửa, xuống cấp. Dù vậy, những công trình đổ nát ấy vẫn âm thầm nhắc nhở về mối liên hệ sâu sắc giữa vị giáo hoàng mới và thành phố này – nơi có giáo phận Công giáo lớn thứ hai tại Mỹ.
Quê hương của tân Giáo hoàng ngập tràn niềm vui
Cha Michael Pfleger, linh mục tại nhà thờ St. Sabina ở phía nam Chicago, nổi tiếng với hoạt động xã hội, chia sẻ: “Với người Công giáo Chicago, đây là một vị giáo hoàng hiểu chúng ta, biết rõ trải nghiệm của chúng ta, chứng kiến những nhà thờ đóng cửa, giáo dân giảm dần và sự hiện diện Công giáo tại Mỹ ngày càng thu hẹp”.
Tại Catholic Theological Union ở khu Hyde Park, nơi Hồng y Prevost nhận bằng thạc sĩ thần học năm 1982, đám đông linh mục và nhân viên vỡ òa trong tiếng reo hò khi truyền hình trực tiếp cảnh Giáo hoàng Leo XIV bước ra ban công Vatican.
Sơ Barbara Reid, hiệu trưởng trường thần học, kể lại: “Nhiều người trong chúng tôi không tin nổi, không thốt nên lời vì vui sướng và tự hào”. Sau khoảnh khắc hân hoan, cả căn phòng chìm trong cầu nguyện cho vị giáo hoàng mới.
Sơ Reid mô tả Giáo hoàng Leo XIV là một trí thức xuất sắc, giàu lòng trắc ẩn. “Ngài là sự kết hợp hiếm có: một lãnh đạo tư duy sắc bén nhưng luôn lắng nghe tiếng kêu của người nghèo và quan tâm đến những ai cần giúp đỡ nhất”, bà nói.
Ông Lawrence Sullivan, tổng đại diện Giáo phận Chicago – với 1,9 triệu tín hữu và 216 giáo xứ – nhận xét Giáo hoàng Leo là người sống đời cầu nguyện và giàu tâm linh. “Đây là ngày tuyệt vời cho Chicago và nước Mỹ khi một người con của chúng ta được bầu làm giáo hoàng”, ông nói.
Thị trưởng Chicago Brandon Johnson bày tỏ niềm phấn khởi trên mạng xã hội: “Mọi thứ tuyệt vời, kể cả Giáo hoàng, đều đến từ Chicago!”
Hành trình từ Chicago đến Vatican
Giáo hoàng Leo XIV, tên khai sinh Robert Prevost, lớn lên ở giáo xứ St. Mary of the Assumption, ngoại ô phía Nam Chicago, gần sông Little Calumet.
Là một học sinh xuất sắc, ngài từng học tiểu học tại đây. Sau đó, ngài theo học tại chủng viện Dòng Thánh Augustine ở St. Louis, tốt nghiệp cử nhân toán học tại Đại học Villanova gần Philadelphia năm 1977. Ngài trở lại Chicago để học thần học và gia nhập Dòng Thánh Augustine.
Khi mới được thụ phong linh mục, ngài đã dâng thánh lễ tại giáo xứ quê nhà. Sau đó, ngài dành phần lớn sự nghiệp ở Peru, làm việc truyền giáo và sau này là tổng giám mục.
Giáo sư Kevin Schultz từ Đại học Illinois tại Chicago cho rằng sự thăng tiến của Giáo hoàng Leo sẽ mang lại năng lượng mới cho giáo phận Chicago – nơi cộng đồng Công giáo đa dạng với nhiều sắc tộc, ngôn ngữ, và ngày càng có nhiều di dân từ Mỹ Latin. “Chúng ta đang dẫn đầu sự thay đổi của Giáo hội toàn cầu, với số di dân ngày càng chiếm tỷ lệ lớn trong dân số Công giáo ở đây”, ông nói.
Việc một người Mỹ được bầu làm giáo hoàng là sự kiện lịch sử, phá vỡ định kiến rằng Vatican tránh chọn giáo hoàng từ một siêu cường như Mỹ vì lo ngại ảnh hưởng địa chính trị.
Giáo hoàng Leo XIV được xem là người tiếp nối tinh thần cải cách của Giáo hoàng Francis, đặc biệt trong các vấn đề công lý xã hội và mở rộng sự bao dung của Giáo hội. Tuy nhiên, ngài đối mặt với nhiều thách thức, từ chia rẽ nội bộ Giáo hội, khủng hoảng di cư, biến đổi khí hậu, đến các vấn đề đạo đức như xử lý nạn lạm dụng tình dục trong Giáo hội.
