Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 2203/QĐ-BVHTTDL ghi danh “Bhuôih Haro Tơme – Lễ hội mừng lúa mới của dân tộc Cơ Tu ở xã Nam Đông, xã Long Quảng, xã Khe Tre, thành phố Huế” là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia thuộc loại hình lễ hội truyền thống, Tập quán xã hội và tín ngưỡng.
Lễ hội mừng lúa mới (Bhuôih Haro Tơme) là nghi lễ nông nghiệp tiêu biểu, phản ánh mối quan hệ mật thiết giữa con người – thiên nhiên – thần linh trong đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc Cơ Tu. Diễn ra sau mỗi mùa thu hoạch, lễ hội mang ý nghĩa tạ ơn thần linh, đặc biệt là thần lúa Giàng Haro, đã ban cho bản làng mùa màng bội thu, cuộc sống bình yên và no ấm.
Được gìn giữ và truyền nối qua nhiều thế hệ, lễ hội là nét đặc trưng trong chu trình canh tác lúa truyền thống của người Cơ Tu, đồng thời là dịp quan trọng để cộng đồng sum họp, vui chơi và thắt chặt tình đoàn kết. Nghi lễ có thể diễn ra trong phạm vi từng gia đình hoặc quy mô cộng đồng toàn bản làng, với các hoạt động cúng tế, hiến sinh, múa chiêng trống, điệu múa Pađil Yayă, ẩm thực truyền thống và trang trí cột tế Xơnur đầy biểu tượng.
Việc ghi danh lễ hội Bhuôih Haro Tơme vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia thể hiện sự trân trọng và ghi nhận của Nhà nước đối với di sản văn hóa đặc sắc của cộng đồng dân tộc thiểu số Cơ Tu tại Nam Đông – một vùng đất giàu truyền thống, đóng vai trò quan trọng trong bản sắc văn hóa miền núi ở thành phố Huế.
Đây là kết quả của quá trình sưu tầm, lập hồ sơ khoa học công phu do Phân viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch miền Trung (đơn vị tư vấn) phối hợp UBND huyện Nam Đông (cũ), Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế (cơ quan thẩm định) cùng với các nghệ nhân, già làng và cộng đồng thực hiện, đồng thời là động lực để tiếp tục bảo tồn và phát huy giá trị của di sản trong đời sống xã hội đương đại.
Di sản "Tri thức dân gian về Bún bò Huế" chính thức được ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ký Quyết định số 2204/QĐ-BVHTTDL, chính thức đưa "Tri thức dân gian về Bún bò Huế" vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình Tri thức dân gian. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật và kinh tế của món ăn đặc trưng mang đậm bản sắc vùng đất Cố đô.
Bún bò Huế không chỉ là món ăn nổi tiếng cả nước và quốc tế, mà còn là kết tinh của hàng trăm năm tri thức dân gian được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Gắn liền với đời sống tín ngưỡng, sinh hoạt cộng đồng và các làng nghề truyền thống như làng bún Vân Cù, Ô Sa món ăn này phản ánh sâu sắc tâm hồn, phong cách sống và văn hóa ẩm thực của người Huế.
Năm 2014, Bún bò Huế được chuyên gia ẩm thực nổi tiếng Anthony Boudain giới thiệu trên kênh truyền hình CNN của Mỹ “là món súp tuyệt vời nhất mà tôi từng nếm thử”.
Năm 2016, Bún bò Huế đã được Tổ chức Kỷ lục Châu Á đưa vào danh sách Top 100 món ăn đạt giá trị châu Á. Năm 2023, Taste Atlas, trang ẩm thực quốc tế, vừa xếp Huế ở vị trí 28 trong 100 thành phố có các món ăn ngon nhất thế giới, trong đó món Bún bò Huế được coi là “là những món ngon xứ Huế phải thử khi đến đây”.
Việc ghi danh di sản không chỉ khẳng định giá trị văn hóa ẩm thực Huế mà còn tạo nền tảng pháp lý, động lực quan trọng để thành phố Huế tiếp tục đẩy mạnh công tác bảo tồn, quảng bá và phát huy giá trị di sản trong chiến lược phát triển công nghệp văn hóa, góp phần phát triển du lịch, kinh tế - văn hóa địa phương. Đây cũng là bước đệm ý nghĩa trong lộ trình đưa Huế trở thành Thành phố sáng tạo UNESCO trong lĩnh vực ẩm thực.
