Theo các nguồn tin, văn kiện có thể được công bố trong vài ngày tới nếu được Tehran thông qua. Mục tiêu của thỏa thuận là khôi phục hoàn toàn hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz, một trong những tuyến hàng hải chiến lược quan trọng nhất thế giới.
Theo nội dung dự kiến, các tàu đi vào eo biển sẽ lưu thông trên tuyến gần lãnh thổ Iran, trong khi các tàu rời khỏi eo biển sẽ đi theo tuyến gần Oman. Hai bên sẽ không áp dụng bất kỳ khoản phí quá cảnh hay phí dịch vụ nào đối với tàu thương mại trong thời gian thỏa thuận có hiệu lực.
Sau khi thỏa thuận được phê chuẩn, Mỹ và Iran dự kiến sẽ kích hoạt Điều 5 của Bản ghi nhớ hòa bình (MoU), trong đó quy định việc mở cửa trở lại eo biển và bảo đảm an toàn cho các tàu thương mại qua lại. Nguồn tin cho biết các cuộc tiếp xúc gián tiếp giữa Washington và Tehran thông qua các bên trung gian vẫn đang được duy trì và đã bước vào giai đoạn cuối.
Trước đó, ngày 28/2, Iran đã siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz và hạn chế hoạt động của các tàu thuộc sở hữu hoặc có liên hệ với Israel và Mỹ, sau các cuộc tấn công chung của hai nước nhằm vào lãnh thổ Iran.
Đến tháng 6, Iran và Mỹ ký một bản ghi nhớ về chấm dứt xung đột trên nhiều mặt trận, trong đó có Lebanon, đồng thời nhất trí tiến hành đàm phán trong vòng 60 ngày để hướng tới một thỏa thuận toàn diện. Tuy nhiên, tình hình căng thẳng gần đây tại Trung Đông khiến triển vọng của tiến trình này trở nên bấp bênh.
Cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei xác nhận Tehran và Muscat đã đạt tiến triển đáng kể trong các cuộc đàm phán về việc khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz, nhưng cho biết vẫn còn một số nội dung cần hoàn tất trước khi công bố văn kiện cuối cùng.
Giới chức Iran cũng bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng việc mở lại eo biển "sắp hoàn tất", cho rằng hai bên vẫn cần thống nhất thêm nhiều chi tiết kỹ thuật và an ninh.
Trong khi đó, Pakistan hoan nghênh mọi nỗ lực nhằm hạ nhiệt căng thẳng tại eo biển Hormuz. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Pakistan Tahir Hussain Andrabi nhận định việc khôi phục lưu thông sẽ tạo điều kiện thuận lợi để Iran và Mỹ nối lại các cuộc đối thoại kỹ thuật theo Bản ghi nhớ Islamabad do Islamabad từng hỗ trợ thúc đẩy.
Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và Oman, nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman và Ấn Độ Dương. Trước khi xảy ra xung đột khu vực hồi đầu năm, khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng giao dịch trên toàn cầu được vận chuyển qua tuyến đường này. Việc gián đoạn lưu thông trong nhiều tháng qua đã làm gia tăng lo ngại về an ninh năng lượng và gây biến động trên thị trường dầu mỏ thế giới.
Đến chiều 6/8, Iran vẫn chưa công bố thời điểm chính thức triển khai thỏa thuận. Các nhà quan sát nhận định nếu được Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran phê chuẩn, đây sẽ là bước tiến quan trọng giúp khôi phục tuyến vận tải năng lượng huyết mạch của thế giới, đồng thời tạo thêm động lực cho các nỗ lực ngoại giao nhằm giảm căng thẳng tại Trung Đông.
