Theo báo cáo mới nhất của Liên minh chống lừa đảo toàn cầu (GASA), thiệt hại do các vụ lừa đảo tại 13 thị trường châu Á ước tính lên tới 136,5 tỷ USD trong 12 tháng qua.
Báo cáo khảo sát 17.460 người trưởng thành tại 13 thị trường châu Á. Kết quả cho thấy 71% người được hỏi từng gặp phải các hình thức lừa đảo trong 12 tháng qua. Đáng chú ý, dù 66% tin rằng mình có khả năng nhận diện chiêu trò gian lận, 62% số người từng tiếp xúc với lừa đảo vẫn tiếp tục tương tác. Trong nhóm này, 26% đã mất tiền. Đặc biệt, 51% những người từng bị mất tiền cho biết họ đã trở thành nạn nhân nhiều hơn một lần.
“Không quốc gia nào có thể đơn độc đối phó với vấn đề này. Các công ty công nghệ lớn cũng không thể tự mình giải quyết. Những kẻ lừa đảo hoạt động xuyên biên giới, khiến khả năng bị bắt giữ của chúng gần như bằng không”, ông Jorij Abraham, Giám đốc điều hành GASA, nhận định.
Theo ông Abraham, các chiến dịch truy quét đường dây lừa đảo quy mô lớn tại Campuchia chưa thể xóa bỏ hoàn toàn hoạt động tội phạm mà chủ yếu khiến chúng phân tán sang địa bàn khác. Các nhóm này đã xuất hiện tại Trung Đông, Mexico và Đông Âu, chuyển từ những khu phức hợp lớn sang thuê khách sạn, nhà riêng để hoạt động, khiến việc phát hiện và triệt phá khó khăn hơn.
Ông Abraham cảnh báo AI đang khiến các thông điệp lừa đảo ngày càng thuyết phục, đồng thời giúp tội phạm tiếp cận số lượng lớn mục tiêu. Ông dẫn các nghiên cứu cho thấy email và tin nhắn lừa đảo do AI tạo ra có hiệu quả cao gấp khoảng 5 lần so với nội dung do con người tự soạn.
Đáng lo ngại hơn, tội phạm có thể sử dụng AI để tự động hóa toàn bộ quy trình, từ xác định nạn nhân tiềm năng, gửi thông điệp cá nhân hóa, duy trì hội thoại đến dẫn dụ người dùng truy cập trang web giả mạo.
“Các chiêu trò lừa đảo không chỉ khó nhận diện hơn mà còn có thể được cá nhân hóa trên quy mô lớn”, ông Abraham nói.
Theo ông, giáo dục và nâng cao nhận thức cộng đồng vẫn cần thiết nhưng không đủ để bảo vệ người dân trước những phương thức gian lận ngày càng tinh vi. Các quốc gia cần xây dựng cơ chế bảo vệ mạnh mẽ hơn ngay từ hạ tầng công nghệ.
Điện thoại hiện vẫn là kênh tiếp cận nạn nhân phổ biến nhất tại châu Á. Báo cáo GASA cho thấy 56% người được hỏi từng gặp lừa đảo qua cuộc gọi điện thoại, tiếp theo là tin nhắn văn bản với 50% và ứng dụng nhắn tin tức thời với 40%. Các hình thức phổ biến gồm lừa đảo mua sắm, đầu tư và tuyển dụng việc làm.
