Đây là động thái đánh dấu lần đầu tiên con đường huyết mạch duy nhất nối giữa Dải Gaza và Ai Cập được hoạt động trở lại kể từ tháng 5/2024. Việc mở lại cửa khẩu này là một yêu cầu quan trọng nằm trong giai đoạn đầu của kế hoạch hoà bình Gaza do Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất, sau khi một thỏa thuận ngừng bắn được thống nhất vào tháng 10 năm ngoái.
Cơ quan điều phối chính sách dân sự của Israel tại Gaza (COGAT) hiện vẫn chưa công bố cụ thể số lượng người trong tổng số hơn 2 triệu dân tại đây sẽ được phép đi qua biên giới mỗi ngày.
Tuy nhiên, các quy định về đối tượng được phép lưu thông đã được xác định rõ ràng. Đại diện COGAT cho biết: "Việc cư dân từ Ai Cập trở lại Dải Gaza sẽ được cho phép, với sự phối hợp của Ai Cập, chỉ dành cho những cư dân đã rời Gaza trong suốt cuộc chiến và chỉ sau khi có sự kiểm tra an ninh trước từ phía Israel".
Trước đó, Israel từng tuyên bố chỉ mở lại cửa khẩu sau khi tìm thấy thi thể của con tin người Israel cuối cùng tại Gaza, và sự kiện này đã diễn ra vào tuần qua.
Dù vậy, các cuộc thảo luận giữa Israel và Ai Cập vẫn đang tiếp diễn xung quanh số lượng người được phép đi lại. Phía Israel muốn hạn chế số lượng người Palestine vào Gaza để đảm bảo số người rời đi nhiều hơn số người trở về, với con số dự kiến cho phép quay lại vào khoảng 150 người mỗi ngày. Hiện tại, phía Ai Cập vẫn chưa đồng ý với các hạn chế định lượng này.
Việc mở cửa trở lại lần này chỉ dành riêng cho việc di chuyển của con người, trong khi Dải Gaza vẫn đang trong tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng các nguồn viện trợ thiết yếu. Sau hai năm tấn công quân sự, phần lớn dải đất này đã bị biến thành đống đổ nát và gần như toàn bộ dân số đã phải rời bỏ nhà cửa.
Bà Mirjana Spoljaric, Chủ tịch Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế, đã bày tỏ sự lo ngại sâu sắc trong tuyên bố vào ngày 30/1 rằng: "Nhiều người ở Gaza vẫn đang sống trong đống đổ nát mà không có các dịch vụ cơ bản, phải vật lộn để giữ ấm trong điều kiện mùa đông khắc nghiệt".
Bà Spoljaric cũng kêu gọi các bên cần nới lỏng hạn chế đối với các mặt hàng "lưỡng dụng" như ống nước và máy phát điện, vì đây là những thiết bị thiết yếu để khôi phục cơ sở hạ tầng cơ bản mà người dân đang phải dựa vào để sinh tồn.
Tuy nhiên, Israel đã luôn duy trì chính sách kiểm tra gắt gao các chuyến xe tải hướng về Gaza nhằm ngăn chặn bất kỳ vật dụng nào có thể được sử dụng cho cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Do đó, dù cửa khẩu đã mở, việc tái thiết cuộc sống cho người dân Gaza vẫn còn đối mặt với rất nhiều rào cản về mặt thủ tục và an ninh từ phía Israel.
