Khai mạc triển lãm 'Chuyện đình Vũ Thạch với tổ nghề chạm khảm'

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch UBND phường Cửa Nam Trịnh Ngọc Trâm nhấn mạnh, Đình Vũ Thạch là một di tích giàu giá trị lịch sử - văn hóa, không chỉ là không gian tín ngưỡng mà còn là nơi lưu giữ ký ức của một cộng đồng nghề thủ công từng làm nên danh tiếng cho khu vực phố Hàng Khay - phố Thợ Khảm xưa.

Theo bà, triển lãm là nỗ lực kể lại câu chuyện văn hóa của địa phương, nơi di tích và làng nghề truyền thống song hành, nuôi dưỡng và làm giàu bản sắc đô thị.

Theo Ban tổ chức, chuỗi hoạt động “Chuyện đình Vũ Thạch với tổ nghề chạm khảm” diễn ra từ ngày 16/1 đến hết ngày 7/2/2026, bao gồm triển lãm nghệ thuật, art tour, workshop và các hoạt động trải nghiệm dành cho học sinh, người dân và du khách, tập trung vào các ngày cuối tuần.

Chia sẻ tại sự kiện, Phó Chủ tịch UBND xã Chuyên Mỹ Nguyễn Thị Thùy Hương cho biết, làng nghề khảm trai Chuyên Mỹ có nguồn gốc lâu đời, gắn với làng Chuôn Ngọ, nơi được xem là cái nôi của nghề chạm khảm trai. Theo bà, trong quá trình hình thành và phát triển, các nghệ nhân đã mang nghề lên Thăng Long, lập nghiệp tại khu vực Vũ Thạch - Hàng Khay, tạo nên một phố nghề sầm uất trong suốt thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX.

Bà Thùy Hương nhấn mạnh, triển lãm lần này đã tạo ra không gian kết nối giữa quá khứ - hiện tại - tương lai, giữa di sản truyền thống và sáng tạo đương đại, qua đó góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng trong việc bảo tồn giá trị làng nghề, đồng thời mở ra hướng tiếp cận mới cho phát triển du lịch văn hóa gắn với di sản đình làng và nghề thủ công.

Đại diện xã Chuyên Mỹ cũng thông tin, ngày 31/12/2025, làng nghề sơn mài - khảm trai Chuyên Mỹ chính thức được công nhận tham gia Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong quá trình hội nhập và phát triển của làng nghề.

Giới thiệu về nội dung triển lãm, giám tuyển Nguyễn Thế Sơn cho biết, “Chuyện đình Vũ Thạch với tổ nghề chạm khảm” là điểm nối tiếp trong dự án “Chuyện Đình trong Phố”, được nhóm nghệ sĩ thực hiện trong hơn hai năm qua tại nhiều ngôi đình gắn với các tổ nghề truyền thống ở Hà Nội. Với không gian Đình Vũ Thạch, các tác phẩm được thiết kế để tương tác trực tiếp với kiến trúc, cảnh quan và ký ức phố nghề Hàng Khay.

Triển lãm quy tụ các tác phẩm của các nghệ sĩ Vũ Xuân Đông, Lê Đăng Ninh, Trương Hoàng Hải, Phạm Thủy Tiên, Đỗ Hiệp và Nguyễn Thế Sơn, cùng các sản phẩm khảm trai truyền thống của nghệ nhân Chuyên Mỹ. Các tác phẩm sử dụng đa dạng chất liệu như gỗ, sơn mài, gốm, kim loại, mica, vỏ trai, vỏ ốc,… tái hiện kỹ thuật chạm khảm truyền thống đồng thời mở rộng sang ngôn ngữ mỹ thuật đương đại.

Một điểm nhấn của triển lãm là không gian trưng bày các hiện vật khảm trai cổ có tuổi đời hàng trăm năm trong khu vực thờ tự, cùng các tác phẩm sắp đặt, điêu khắc và ánh sáng lấy cảm hứng từ lịch sử phố nghề, bản đồ Hà Nội cổ và ký ức đô thị sông nước.

Bên cạnh đó, khu trải nghiệm cho phép công chúng trực tiếp quan sát nghệ nhân thao tác các công đoạn chạm khảm, qua đó hiểu rõ hơn sự tinh xảo, kiên nhẫn và tay nghề lâu năm cần có để tạo nên mỗi sản phẩm.

Theo Ban tổ chức, thông qua chuỗi hoạt động này, phường Cửa Nam mong muốn góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di tích Đình Vũ Thạch, tôn vinh nghề chạm khảm trai truyền thống, đồng thời từng bước kết nối di sản với đời sống đương đại, du lịch văn hóa và công nghiệp văn hóa của Thủ đô.