Trưng bày được tổ chức dưới sự chỉ đạo của Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, nhằm tôn vinh những người làm báo cách mạng qua các thời kỳ, đồng thời tri ân các nhà báo, chiến sĩ đã cống hiến và hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước.
Thông qua nhiều tư liệu, hình ảnh và câu chuyện lịch sử, trưng bày tái hiện hành trình hơn một thế kỷ hình thành và phát triển của báo chí cách mạng Việt Nam.
Từ sự kiện Báo Thanh Niên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập ra số đầu tiên tại Quảng Châu (Trung Quốc) ngày 21/6/1925, báo chí cách mạng đã trở thành lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng, góp phần truyền bá chủ nghĩa yêu nước, giác ngộ cách mạng và cổ vũ nhân dân đấu tranh giành độc lập dân tộc.
Điểm nhấn của trưng bày là phần nội dung “Bút thép, lòng son”, khắc họa hình ảnh những chiến sĩ cầm bút kiên trung trong nhà tù và nơi chiến trường khói lửa. Trong điều kiện giam cầm khắc nghiệt, nhiều tờ báo bí mật vẫn được xuất bản tại các nhà tù như Hỏa Lò, Côn Đảo, Sơn La hay Buôn Ma Thuột.
Những ấn phẩm như "Lao tù tạp chí", "Con đường chính", "Suối reo", "Người tù đỏ"... không chỉ phản ánh đời sống của tù nhân chính trị mà còn góp phần tuyên truyền lý tưởng cách mạng, giữ vững ý chí đấu tranh.
Tại Nhà tù Hỏa Lò, các chiến sĩ cách mạng đã mưu trí cất giấu tài liệu báo chí dưới gầm sàn, trong khe tường và bí mật chuyển đến tay người đọc. Những tờ báo viết tay trở thành nguồn động viên tinh thần, gắn kết tù nhân và lan tỏa niềm tin vào thắng lợi của cách mạng.
Không chỉ trong ngục tù, báo chí cách mạng còn đồng hành cùng dân tộc trên khắp các chiến trường. Trưng bày giới thiệu nhiều câu chuyện về hoạt động làm báo giữa bom đạn, từ trạm phát hành báo Cứu Quốc trong kháng chiến chống Pháp, tòa soạn tiền phương của báo Quân đội nhân dân tại đồi Ngựa Hí trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, đến các cơ quan báo chí tại căn cứ Trung ương Cục miền Nam hay căn hầm làm báo của báo Nhân Dân giữa những trận ném bom B-52 xuống Hà Nội.
Bên cạnh đó, chuyên đề cũng dành không gian tri ân các nhà báo liệt sĩ đã ngã xuống trên mặt trận thông tin như Trần Kim Xuyến, Bùi Đình Túy, Phạm Thị Ngọc Huệ, Dương Thị Xuân Quý, Lương Nghĩa Dũng... Họ là những người đã không quản hiểm nguy, dấn thân nơi chiến trường để ghi lại những hình ảnh, thước phim và bài viết chân thực về cuộc đấu tranh của dân tộc.
Phần cuối của trưng bày mang tên “Tiếp nối dòng chảy” giới thiệu hình ảnh đội ngũ người làm báo hôm nay đang tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang của báo chí cách mạng Việt Nam, không ngừng đổi mới, phản ánh trung thực đời sống xã hội và đồng hành cùng sự phát triển của đất nước.
Trưng bày chuyên đề “Bút thép, lòng son” mở cửa phục vụ công chúng đến hết ngày 15/11/2026 tại Di tích lịch sử Nhà tù Hỏa Lò (số 1 phố Hỏa Lò, phường Cửa Nam, Hà Nội).
