Đây là hoạt động thiết thực chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 14 của Đảng, mừng xuân Bính Ngọ 2026 và hướng tới dịp kỷ niệm 950 thành lập Quốc Tử Giám-Trường Quốc học đầu tiên.
Trưng bày “Sử đá lưu danh” giới thiệu hệ thống tư liệu, hiện vật tiêu biểu được chọn lọc từ 82 bia Tiến sĩ tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, phản ánh những giá trị nổi bật về lịch sử, tư tưởng và nghệ thuật của nền giáo dục khoa cử Việt Nam.
Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Lê Xuân Kiêu – Giám đốc Trung tâm Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám nêu rõ: “Hệ thống 82 bia Tiến sĩ tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám là di sản quý báu của dân tộc và thế giới, chứa đựng tư tưởng lớn về giáo dục. Nguyên lý ‘hiền tài là nguyên khí quốc gia’ luôn được các bậc đế vương chú trọng, và việc kế thừa vẫn tiếp tục cho đến hôm nay”.
Nội dung trưng bày được triển khai theo 4 chủ đề chính, khái quát diện mạo nền giáo dục khoa cử Nho học; chủ trương tuyển chọn, đãi ngộ và trọng dụng người đỗ đạt; đồng thời khắc họa chân dung một số danh nhân tiêu biểu có đóng góp quan trọng cho giáo dục và nhiều lĩnh vực của đất nước.
Không gian trưng bày giúp công chúng tiếp cận sâu hơn với nội dung văn bia, qua đó nhận ra rằng mỗi tấm bia Tiến sĩ không chỉ mang giá trị tư liệu lịch sử, mà còn là một tác phẩm điêu khắc đá tinh xảo, kết tinh trình độ thẩm mỹ và tư duy nghệ thuật của người xưa.
Điểm nhấn của trưng bày nằm ở thiết kế không gian dựa trên sự đối thoại giữa hai chất liệu Giấy và Đá – biểu trưng cho hành trình học tập, rèn luyện của sĩ tử và quá trình tôn vinh, lưu danh hiền tài cho muôn đời sau.
Bên cạnh phương thức trưng bày truyền thống, các giải pháp công nghệ số được ứng dụng nhằm tái hiện sinh động không gian di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, mang đến góc nhìn mới mẻ về lịch sử khoa cử Việt Nam.
Thông qua đó, trưng bày góp phần làm mới cách kể câu chuyện di sản, lan tỏa tinh thần “chạm vào lịch sử, khám phá di sản”, giúp công chúng tiếp cận sinh động hơn những đóng góp của các bậc tiền nhân đối với sự nghiệp giáo dục, bồi dưỡng nhân tài, đồng thời nhận diện những giá trị bền vững của đạo học truyền thống trong đời sống đương đại.
