Công trình Viện Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam do kiến trúc sư Hà Đức Lịnh, người Tày thiết kế. Nội thất được thiết kế bởi nữ kiến trúc sư Véronique Dollfus (người Pháp). Bảo tàng gồm 3 khu trưng bày chính: Khu trưng bày trong tòa Trống Đồng, Khu trưng bày ngoài trời và Khu trưng bày Đông Nam Á.
Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam nhìn từ khu vực cổng chính - Ảnh: Đình Trung
Mỗi khu trưng bày chính đều trưng bày đầy đủ các hiện vật, đồ vật... của các đồng bào dân tộc thiểu số và các dân tộc trong khu vực Đông Nam Á. Đáng chú ý nhất là khu ngoài trời, nơi đây có 10 công trình kiến trúc dân gian như: nhà Rông của người Ba Na, nhà sàn dài của người Êđê, nhà sàn của người Tày, nhà nửa sàn nửa đất của người Dao, nhà trệt lợp ván pơmu của người Hmông, nhà ngói của người Việt, nhà sàn thấp của người Chăm, nhà trình tường của người Hà Nhì, nhà mồ tập thể của người Giarai và nhà mồ cá nhân của người Cơtu.
Trong khu vườn đầy cây xanh này, còn có ghe ngo của người Khơme và cối giã gạo bằng sức nước của người Dao. Trước nhà Việt, vào các thứ Bảy và Chủ nhật có biểu diễn rối nước của các phường rối dân gian đến từ các làng khác nhau.
Hiện Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đang lưu giữ và trưng bày nhiều hiện vật văn hoá của cả 54 dân tộc Việt Nam gồm 15.000 hiện vật, 42.000 phim (kèm ảnh màu), 2190 phim dương bản, 273 băng ghi âm các cuộc phỏng vấn, âm nhạc, 373 băng video và 25 đĩa CD-Rom (tính đến năm 2000). Các hiện vật này được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau như: dân tộc, công dụng, y phục, trang sức, nông cụ, ngư cụ, vũ khí, đồ gia dụng, nhạc cụ, tôn giáo - tín ngưỡng, cưới xin, ma chay và nhiều hoạt động tinh thần, xã hội khác.
Ngoài du khách ở trong nước, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam còn thu hút sự quan tâm của các du khách nước ngoài. Đa số các du khách nước ngoài đến đây đều ấn tượng với những nét văn hóa độc đáo của dân tộc thiểu số tại Việt Nam và nét văn hóa của dân tộc trong khu vực Đông Nam Á.
Cùng phóng viên Báo Nhà báo & Công luận khám phá không gian trưng bày tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam qua những hình ảnh dưới đây:
Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam là địa điểm tham quan, khám phá về văn hóa 54 dân tộc Việt Nam và văn hóa các dân tộc ở khu vực Đông Nam Á. Bởi vậy, không kể ngày thường hay cuối tuần nơi đây vẫn thu hút số đông các đoàn du lịch tại Thủ đô Hà Nội và trên khắp cả nước tới tham quan - Ảnh: Đình Trung
Theo tìm hiểu, khuôn viên Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam gồm 3 không gian trưng bày gồm: Tòa Trống đồng, Vườn Kiến Trúc và Tòa Cánh diều. Trong ảnh là đoàn du khách đang bước vào sảnh trước của Tòa Trống đồng để tham quan, khám phá văn hóa của 54 dân tộc Việt Nam - Ảnh: Đình Trung
Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam trưng bày đầy đủ nét văn hóa của các dân tộc Việt Nam và văn hóa các nước khu vực Đông Nam Á. Bởi vậy, du khách khi tới tham quan dễ thấy hình ảnh các hướng dẫn viên phiên dịch cho du khách trong nước và quốc tế - Ảnh: Đình Trung
Các bạn trẻ đăm chiêu quan sát, khám phá không gian văn hóa của 54 dân tộc thiểu số tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam - Ảnh: Đình Trung
Không gian văn hóa của người Dao đỏ, người Thái đen, Thái trắng tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam - Ảnh: Đình Trung
Một số trang phục, hiện vật của các dân tộc thiểu số khác trưng bày tại không gian văn hóa bên trong Tòa Trống đồng - Ảnh: Đình Trung
Khu trưng bày các hiện vật được bảo quản bên trong tủ kính rất cẩn thận đảm bảo cho du khách trong và ngoài nước tới tham quan, khám phá - Ảnh: Đình Trung
Không gian trưng bày các nghề truyền thống của dân tộc Việt Nam như làm nón lá, làm hương... Ảnh: Đình Trung
Ở hướng khác là mô hình nhà sàn của người Thái được phục dựng tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam - Ảnh: Đình Trung
Bên trong nhà sàn mô phỏng chân thật nhất về văn hóa sinh hoạt của người Thái đen tạo cảm giác thích thú, tò mò cho du khách mỗi dịp tới Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam tham quan, khám phá - Ảnh: Đình Trung
Mô hình người Thái bên máy dệt vải - Ảnh: Đình Trung
Một không gian trưng bày dây buộc voi của người Tây Nguyên - Ảnh: Đình Trung
Ngoài ra, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam còn là nơi trình diễn nghệ thuật truyền thống, là cơ quan nghiên cứu và trao đổi, hợp tác quốc tế... Ảnh: Đình Trung
Bên trong không gian trưng bày tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, du khách còn có cơ hội được tận mắt chiêm ngưỡng những mô hình nhà truyền thống của các dân tộc thiểu số tại Việt Nam - Ảnh: Đình Trung
Nhà rông của người Xơ đăng (tỉnh Kon Tum) - Ảnh: Đình Trung
Mô hình nhà sàn của người Tày
Ở hướng khác là không gian trưng bày các mẫu thuyền cổ truyền thống của các dân tộc thiểu số tại Việt Nam - Ảnh: Đình Trung
Lễ cấp sắc của người Dao đỏ ở Yên Bái - Ảnh: Đình Trung
Không gian trưng bày một số vật dụng hàng ngày của các đồng bào dân tộc thiểu số tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam - Ảnh: Đình Trung
Chữ viết của người dân tộc thiểu số tại Việt Nam
Cách Tòa Trống đồng chừng 100m là khu vực Vườn kiến trúc với các công trình kiến trúc dân gian của nhiều vùng khác nhau được người địa phương dựng lại trong khu vườn rộng và rợp bóng cây... Ảnh: Đình Trung
Một chiếc nhà rông được phục dựng tại Vườn Kiến trúc trong khuôn viên Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam - Ảnh: Đình Trung
Hình ảnh mô phỏng phần mộ người đã khuất của người dân tộc thiểu số tại Việt Nam - Ảnh: Đình Trung
Khu nhà truyền thống của dân tộc Kinh - Ảnh: Đình Trung
Khu nhà trình tường của dân tộc Mông, Hà Nhì... Ảnh: Đình Trung
Và còn rất nhiều công trình kiến trúc khác mô phỏng về nhà truyền thống của các dân tộc thiểu số tại Việt Nam - Ảnh: Đình Trung
Cuối cùng là tòa nhà Cánh diều, nơi đây là không gian giới thiệu các cư dân ngoài Việt Nam (Đông Nam Á, châu Á, châu Đại Dương, châu Mỹ, châu Phi). Các hiện vật - di vật khảo cổ, tác phẩm dân gian và nhiều hiện vật dân tộc học - được làm nổi bật trong những không gian hiện đại với phong cách đồ họa mới mẻ... Ảnh: Đình Trung
Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam vinh dự được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba (năm 2000), Huân chương Lao động hạng Nhì (năm 2006). Chính phủ tặng Bằng khen (năm 2010), tặng Cờ thi đua năm 2011 và năm 2013, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tặng Cờ thi đua, Bằng khen nhiều năm liền.
Năm 2015, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất ghi nhận sự lao động bền bỉ, năng động, sáng tạo và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao của tập thể cán bộ, nhân viên Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam.
