Tại sự kiện, Công ty TNHH Quốc tế Unilever Việt Nam, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM và Hội Liên hiệp Phụ nữ TP.HCM ký kết hợp tác nhằm đẩy mạnh phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn và từng bước nhân rộng mô hình Trạm thu hồi vật liệu tái chế (MRF) trên địa bàn Thành phố, với sự chứng kiến của đại diện Cục Môi trường. Cũng trong khuôn khổ sự kiện, Unilever Việt Nam và Cục Môi trường - Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Đại sứ quán Anh và 08 Hiệp hội đã chính thức mở cổng đăng ký Cuộc thi “Giải pháp Đổi mới Tuần hoàn Nhựa 2026” (Plastics Circularity Innovation Challenge - PCIC 2026).
Hai hoạt động cùng đặt trọng tâm vào những khâu quyết định khả năng vận hành của kinh tế tuần hoàn. Hợp tác về phân loại tại nguồn tập trung vào việc bảo đảm chất thải rắn sinh hoạt sau khi được người dân phân loại có thể được thu gom và đưa vào tái chế phù hợp. Trong khi đó, PCIC 2026 tìm kiếm các giải pháp mới cho những vấn đề còn tồn tại trong phân loại, thu gom, tái chế, vật liệu và công nghệ, đồng thời tạo cơ hội để các giải pháp có tiềm năng được thử nghiệm và ứng dụng trong thực tế.
Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực thi các quy định về kinh tế tuần hoàn và trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), yêu cầu đặt ra không chỉ là phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn để có nguyên liệu đầu vào sạch cho ngành tái chế mà còn phải tổ chức tốt và đồng bộ khâu thu gom, tái chế và đầu ra cho vật liệu tái chế để khép kín vòng tuần hoàn. Công nghệ và các mô hình mới cũng cần tiếp tục được phát triển để xử lý những điểm nghẽn còn tồn tại, đặc biệt với các dòng vật liệu như nhựa mềm và nhựa khó tái chế. Đây cũng là lý do chương trình phân loại tại nguồn và PCIC 2026 được đặt trong cùng một hành trình, thay vì được triển khai như hai sáng kiến riêng biệt.
Phát biểu tại sự kiện, ông Vũ Đình Nam, Phó Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho biết: “Để kinh tế tuần hoàn thực sự đi vào cuộc sống, không một chủ thể nào có thể thực hiện một cách riêng lẻ. Nhà nước có vai trò kiến tạo thể chế và môi trường chính sách; các Nhà khoa học, viên nghiên cứu và trường đại học cung cấp tri thức, công nghệ và giải pháp; Doanh nghiệp là lực lượng đưa các sáng kiến vào sản xuất, kinh doanh và thị trường; trong khi các nhà đầu tư và các tổ chức hỗ trợ đổi mới sáng tạo góp phần cung cấp nguồn lực để những ý tưởng có tiềm năng có thể phát triển và mở rộng quy mô. Chỉ khi những nguồn lực này được kết nối, những ý tưởng và sáng kiến có tiềm năng mới có thể vượt ra khỏi phạm vi thử nghiệm để trở thành những giải pháp có khả năng tạo ra giá trị thực tế cho môi trường và nền kinh tế.”
Ở góc độ doanh nghiệp đồng hành, bà Nguyễn Thị Bích Vân, Tổng Giám đốc Quốc gia Unilever Việt Nam, nhấn mạnh: “Việt Nam đã có những tiến bộ trên thị trường tái chế trong thời gian qua. Đây là một dấu hiệu tích cực, tuy nhiên vẫn đang có một lượng lớn vật liệu sau sử dụng có sẵn trong thị trường nội địa, nhưng chưa được khai thác hiệu quả để cung ứng cho thị trường tái chế một cách ổn định, với chất lượng cao, ở quy mô lớn hơn. Do đó, chúng ta cần các sáng kiến công nghệ, đổi mới sáng tạo để tháo gỡ các điểm nghẽn này, từ đó cải thiện quy trình Phân loại – Thu gom – Tái chế, và gia tăng tính cạnh tranh về mặt kinh tế. Unilever rất vui được đồng hành cùng các đối tác trong hành trình thúc đẩy quản lý nhựa và kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam. Chúng tôi cam kết tiếp tục gia tăng tỷ lệ nhựa tái chế trong bao bì sản phẩm, qua đó góp phần tạo thêm nhu cầu cho vật liệu tái chế và thúc đẩy thị trường tuần hoàn nhựa phát triển mạnh mẽ, bền vững hơn trong thời gian tới.”
Phối hợp liên ngành thúc đẩy phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn
Theo Biên bản ghi nhớ, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, Hội Liên hiệp Phụ nữ TP.HCM và Unilever Việt Nam sẽ phối hợp xây dựng và triển khai kế hoạch phân loại chất thải rắn tại nguồn; nghiên cứu, thí điểm mô hình Trạm thu hồi vật liệu tái chế (MRF) tại khu dân cư, chợ truyền thống, trường học và các địa điểm phù hợp; đồng thời xây dựng các quy trình, tài liệu hướng dẫn thực hiện trong phạm vi Chương trình, phù hợp quy định và hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền. Các hoạt động truyền thông, giáo dục cộng đồng sẽ được triển khai song song để đưa việc phân loại vào sinh hoạt thường ngày của người dân.
Điểm quan trọng là việc vận động người dân được triển khai cùng với việc tổ chức cách tiếp nhận vật liệu sau phân loại. Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp hướng dẫn, theo dõi việc triển khai phù hợp với quy định và yêu cầu quản lý chất thải của Thành phố; Hội Liên hiệp Phụ nữ TP.HCM đưa hướng dẫn vào cộng đồng và phản ánh những khó khăn người dân gặp phải khi thực hiện; Unilever Việt Nam đóng góp kinh nghiệm về thay đổi hành vi, hiểu biết người tiêu dùng và triển khai các sáng kiến thu gom, tái chế.
Phân loại tại nguồn không kết thúc ở việc người dân bỏ đúng loại chất thải rắn hay các vật liệu có khả năng tái chế vào đúng nơi. Nếu vật liệu sau đó vẫn bị thu gom chung hoặc không có nơi tiếp nhận phù hợp, nỗ lực phân loại khó tạo ra kết quả và khó được duy trì lâu dài. Việc nghiên cứu, thí điểm và từng bước nhân rộng Trạm MRF nhằm bổ sung các điểm tiếp nhận phù hợp, đồng thời cung cấp dữ liệu và kinh nghiệm thực tế để tiếp tục hoàn thiện cách tổ chức phân loại và thu hồi.
Cách làm này đã được thử nghiệm tại phường Tân Mỹ thông qua mô hình phối hợp giữa UBND phường Tân Mỹ, Unilever Việt Nam và Công ty Cổ phần Công nghệ GRAC. Tại Trạm MRF phường Tân Mỹ, các vật liệu tái chế do người dân mang đến được cân, phân loại theo từng nhóm vật liệu và lưu trữ riêng trước khi chuyển tới các đơn vị tái chế phù hợp. Toàn bộ thông tin về quá trình tiếp nhận và phân loại cũng được số hóa và cập nhật minh bạch trên ứng dụng GRAC để người dân dễ dàng theo dõi. Sau hơn 3 tháng triển khai, Trạm đã thu hồi hơn 5,5 tấn vật liệu tái chế, với hơn 700 lượt người dân tham gia. Trạm cũng trở thành trung tâm sinh hoạt cộng đồng của phường Tân Mỹ nơi các em nhỏ được dạy về bảo vệ môi trường, làm vật liệu tái chế.
Đáng chú ý, Công ty Cổ phần Công nghệ GRAC cũng là một trong các startup được vinh danh tại Cuộc thi “Giải pháp Đổi mới Tuần hoàn Nhựa - PCIC 2024” trước khi được kết nối với doanh nghiệp và địa phương để đưa giải pháp vào thử nghiệm tại Tân Mỹ. Mô hình này cho thấy một giải pháp sau cuộc thi có thể tiếp tục được thí điểm trong điều kiện vận hành thực tế, đồng thời cung cấp thêm dữ liệu và kinh nghiệm cho việc hoàn thiện mô hình trước khi xem xét nhân rộng.
Cuộc thi “Giải pháp Đổi mới Tuần hoàn Nhựa 2026”: mở rộng nguồn giải pháp, tăng cơ hội thử nghiệm và kết nối nguồn lực
Cũng tại sự kiện, Cuộc thi “Giải pháp Đổi mới Tuần hoàn Nhựa 2026” (PCIC 2026) chính thức mở cổng nhận hồ sơ đăng ký tại website: https://plasticsinnovation.com.vn/
Là một sáng kiến trong khuôn khổ hợp tác giữa Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Unilever Việt Nam, PCIC 2026 tìm kiếm các giải pháp cho những bài toán cụ thể của tuần hoàn nhựa, gồm thiết kế bao bì, vật liệu thay thế, công nghệ tái chế, phân loại – thu gom, mô hình kinh doanh tuần hoàn, giảm rác thải nhựa và tiêu dùng bền vững.
Nối tiếp thành công của năm 2024, chương trình năm 2026 được triển khai với hai điểm mới đáng chú ý:
● Thứ nhất, cuộc thi năm nay mở rộng nguồn tìm kiếm giải pháp: Ngoài cộng đồng doanh nghiệp khởi nghiệp và các trường đại học/tổ chức khoa học và công nghệ, PCIC 2026 khuyến khích sự tham gia của các nhóm nghiên cứu & phát triển (R&D) và đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp – những người trực tiếp xử lý các bài toán về nguyên liệu, chất lượng, dây chuyền sản xuất, nguồn cung và chi phí trong hoạt động hàng ngày.
● Thứ hai, cơ hội dành cho các giải pháp không dừng lại ở việc được đánh giá và trao giải. Các đội thi có tiềm năng sẽ được kết nối với doanh nghiệp có nhu cầu ứng dụng, chuyên gia kỹ thuật, đơn vị thu gom – tái chế, đối tác trong chuỗi giá trị và nhà đầu tư phù hợp. Qua đó, các đội có thêm cơ hội xác định rõ ai cần giải pháp của mình, giải pháp còn phải đáp ứng điều kiện gì và nguồn lực nào cần thiết để có thể tiến tới thử nghiệm hoặc ứng dụng.
Cuộc thi “Giải pháp Đổi mới Tuần hoàn Nhựa 2026” là bước tiếp nối từ những kết quả của mùa giải năm 2024, khi chương trình thu hút hơn 350 dự án, ý tưởng và doanh nghiệp; kết nối hơn 500 cá nhân, tổ chức; quy tụ 42 chuyên gia đầu ngành; ghi nhận 48 ý tưởng đổi mới sáng tạo và 47 giải pháp triển vọng. Với hơn 60 giờ đào tạo, cố vấn, kết nối và hơn 23 triệu lượt tiếp cận trên báo chí, mạng xã hội, mùa giải 2024 không chỉ tạo ra một sân chơi cho ý tưởng, mà còn mở ra mạng lưới hợp tác thực tế cho cộng đồng đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực tuần hoàn nhựa.
Việc đồng thời triển khai hợp tác về phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn và mở cổng đăng ký Cuộc thi “Giải pháp Đổi mới Tuần hoàn Nhựa 2026” tại sự kiện đặt hai yêu cầu của kinh tế tuần hoàn trong cùng một bức tranh tổng thể: tổ chức tốt hơn việc phân loại, thu gom và tái chế những dòng vật liệu hiện có, đồng thời tìm kiếm giải pháp mới cho những khâu còn chưa được xử lý hiệu quả. Đây cũng là hướng tiếp cận toàn diện hơn với việc Việt Nam đang đẩy mạnh thực thi EPR, triển khai Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện kinh tế tuần hoàn đến năm 2035” được ban hành tại Quyết định số 222/QĐ-TTg ngày 23/01/2025.
Trong đó, đổi mới sáng tạo, công nghệ và dữ liệu ngày càng có vai trò trực tiếp trong việc giải quyết các bài toán về phân loại, thu gom, tái chế và quản lý dòng vật liệu - phù hợp với định hướng của Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Khi yêu cầu chính sách được gắn với cách tổ chức thực hiện tại địa phương, còn các giải pháp mới được kiểm chứng bằng những bài toán kinh tế và vận hành cụ thể, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số mới có thể đi vào những thay đổi lớn, thực tiễn có thể nhân ở quy mô rộng.
