Mới đây, mạng xã hội chú ý đến bài đăng của một bác sĩ trẻ với hình ảnh ban ngày mặc áo blouse, buổi tối khoác đồng phục xe ôm công nghệ.
Theo tìm hiểu của phóng viên, nam bác sĩ sinh năm 2000, quê Bắc Ninh, tốt nghiệp chuyên ngành Bác sĩ Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Hà Nội năm 2025. Hiện anh đang thực hành tại Bệnh viện Châm cứu Trung ương để hoàn thiện điều kiện cấp giấy phép hành nghề.
Ngoài thời gian thực hành tại bệnh viện, anh còn chạy xe ôm công nghệ và là cổ đông của một tiệm hoa tươi nhập khẩu tại Hà Nội.
Một ngày của bác sĩ trẻ gần như kín lịch với nhiều công việc. Ban ngày, anh thực hành tại bệnh viện. Khi có thời gian rảnh, anh tranh thủ chạy xe ôm công nghệ đến khoảng 21-22h, sau đó tiếp tục đến kho hoa nhập hàng, kiểm tra chất lượng và chăm sóc khách hàng.
Có những hôm, công việc kéo dài đến 2-3h sáng anh mới trở về nhà. Thời gian ngủ đôi khi chỉ còn 4-5 tiếng. Tuy nhiên, lịch trình này không diễn ra cố định mỗi ngày mà phụ thuộc vào khối lượng công việc.
Câu chuyện của bác sĩ trẻ thu hút sự quan tâm, đồng thời gợi lại những tranh luận về chính sách hỗ trợ học phí, cơ hội việc làm và thu nhập của sinh viên ngành y sau tốt nghiệp.
Trước đó, trong bài viết "Đề xuất sinh viên ngành y được hỗ trợ học phí, bố trí việc làm sau khi tốt nghiệp không khả thi", ông Phạm Văn Học, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc Hệ thống Y khoa Hùng Vương khi trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận đã nêu quan điểm về vấn đề này.
Theo ông Học, thay vì miễn học phí, sinh viên sau tốt nghiệp có thể được thị trường lao động đánh giá năng lực và trả lương tương xứng. Với những sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, Nhà nước đã có chính sách tín dụng; các trường có thể nghiên cứu cơ chế cho phép người học ghi nợ học phí. Khi bệnh viện tuyển dụng, đơn vị sử dụng lao động có thể thanh toán khoản chi phí này.
Ông cho rằng cách làm trên vừa giảm rủi ro, vừa gắn trách nhiệm của người học. Việc bao cấp học phí nếu thiếu cơ chế ràng buộc có thể phát sinh tình trạng sinh viên bỏ học giữa chừng hoặc giảm áp lực phấn đấu trong quá trình đào tạo.
"Khi sinh viên tự lo học phí, động lực rèn luyện, phấn đấu sẽ cao hơn; cơ hội việc làm và mức thu nhập sau tốt nghiệp cũng phản ánh đúng năng lực", ông Học nhấn mạnh.
Ở góc độ khác, GS.TSKH.BS Dương Quý Sỹ, Ủy viên Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Y tế Lâm Đồng cho rằng, một trong những điểm nghẽn của nguồn nhân lực y tế hiện nay là chính sách tiền lương, thu nhập và điều kiện làm việc.
Theo ông, tại nhiều cơ sở y tế, chế độ đãi ngộ và cơ hội phát triển nghề nghiệp chưa tương xứng với đặc thù nghề y. Thời gian đào tạo kéo dài, trách nhiệm chuyên môn lớn, áp lực công việc thường trực nhưng cơ chế đãi ngộ chưa đủ sức thu hút, giữ chân nhân lực chất lượng cao, nhất là tại tuyến cơ sở và những chuyên ngành khó tuyển dụng.
Bên cạnh đó, trí tuệ nhân tạo, y học chính xác, công nghệ sinh học, dữ liệu lớn và y tế số đang phát triển nhanh, song năng lực ứng dụng công nghệ giữa các cơ sở đào tạo, nghiên cứu và thực hành còn chênh lệch. Hợp tác quốc tế, nghiên cứu đa trung tâm và thu hút chuyên gia nước ngoài cũng chưa được khai thác đầy đủ.
"Chỉ điều chỉnh chương trình đào tạo mà không thay đổi cơ chế sử dụng, phân bổ và đãi ngộ thì khó tạo chuyển biến căn bản về chất lượng nguồn nhân lực", GS Sỹ nhận định.
Theo thống kê, cả nước hiện có khoảng 36 trường đào tạo ngành y, trong đó 18 trường công lập, còn lại là trường ngoài công lập. Mức lương của bác sĩ sau khi điều chỉnh lương cơ sở từ ngày 1/7 có thể đạt hơn 20 triệu đồng mỗi tháng, chưa bao gồm các khoản phụ cấp.
Trong số 36 cơ sở đào tạo y khoa, khoảng 18 trường chuyên đào tạo khối ngành sức khỏe. Số còn lại là các trường đa ngành, đa lĩnh vực có đào tạo ngành y.
Năm 2026, điểm sàn ngành Y khoa tại các cơ sở đào tạo trực thuộc Bộ Y tế dao động 22-24 điểm. Đây là mức điểm đầu vào được xác định nhằm đáp ứng yêu cầu tuyển chọn người học, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực y tế.
Ở chiều ngược lại, thu nhập của đội ngũ bác sĩ cũng là vấn đề được quan tâm. Từ ngày 1/7, Chính phủ điều chỉnh mức lương cơ sở từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng mỗi tháng, làm căn cứ tính lương cho cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.
Theo đó, lương bác sĩ cao cấp được điều chỉnh trong khoảng 15,7-20,2 triệu đồng mỗi tháng, tăng khoảng 1,2-1,5 triệu đồng so với trước. Đây là nhóm có mức lương cao nhất trong các chức danh viên chức y tế được đề cập.
Đối với bác sĩ chính, mức lương dao động 11,1-17,2 triệu đồng mỗi tháng. Bác sĩ có mức lương từ 5,9-12,6 triệu đồng.
Ở các chức danh khác, viên chức y sĩ hưởng lương từ 4,7-10,3 triệu đồng mỗi tháng. Nhân viên y tá có mức lương từ 4,2-12,6 triệu đồng.
Các mức trên được tính theo hệ số lương tương ứng với chức danh nghề nghiệp và mức lương cơ sở mới, chưa bao gồm phụ cấp. Ngoài tiền lương, bác sĩ còn có thể được hưởng các khoản phụ cấp ưu đãi nghề, phụ cấp thường trực, phẫu thuật, thủ thuật, độc hại, nguy hiểm và phụ cấp theo vùng công tác.