Khủng hoảng khí hậu khiến sốt xuất huyết bùng phát kỷ lục ở Thái Bình Dương

Theo Hệ thống Giám sát Hội chứng Thái Bình Dương (PSSS) phối hợp cùng Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các cơ quan liên quan, từ đầu năm 2025, các quốc gia và vùng lãnh thổ trong khu vực đã ghi nhận 16.502 ca mắc được xác nhận và 17 ca tử vong. WHO cho biết đây là mức cao nhất kể từ năm 2016, trong đó Fiji, Samoa và Tonga bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Screenshot 2025-08-12 185808
Sốt xuất huyết là bệnh do virus lây truyền qua muỗi Aedes. Ảnh: NIAID

"Trách nhiệm" của biến đổi khí hậu

Tiến sĩ Paula Vivili cho biết trước đây sốt xuất huyết thường bùng phát theo mùa. Tuy nhiên, biến đổi khí hậu đang kéo dài lây truyền khiến một số nơi đối mặt nguy cơ dịch quanh năm.

Sốt xuất huyết là bệnh do virus lây truyền qua muỗi Aedes, gây sốt cao, đau đầu, đau khớp và cơ, phát ban và có thể dẫn đến tử vong trong trường hợp nặng. Nhiệt độ tăng cùng lượng mưa và độ ẩm cao, tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi sinh sản, kể cả ở những vùng trước đây không phù hợp để truyền bệnh.

Tiến sĩ Joel Kaufman nhận định: “Sốt xuất huyết là một trong những bệnh đầu tiên mà chúng ta có thể trực tiếp quy cho biến đổi khí hậu”. Ông giải thích mưa lớn làm tăng mực nước, kích thích trứng muỗi nở và tạo thêm các ổ nước đọng — điều kiện lý tưởng cho muỗi sinh sản. Ông Kaufman cũng cảnh báo đây chỉ là dấu hiệu ban đầu của nhiều bệnh truyền nhiễm khác sẽ trở nên phổ biến và nghiêm trọng hơn khi Trái đất ấm lên.

Từ khi tuyên bố bùng phát dịch vào tháng 4, Samoa đã ghi nhận hơn 5.600 ca mắc và 6 ca tử vong. Fiji có 10.969 ca mắc và 8 ca tử vong, còn Tonga báo cáo hơn 800 ca mắc và 3 ca tử vong kể từ tháng 2.

Theo Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC), các quốc đảo Thái Bình Dương chỉ đóng góp 0,03% lượng khí thải nhà kính toàn cầu, nhưng lại chịu các tác động sức khỏe nghiêm trọng nhất, đặc biệt là các bệnh do muỗi truyền.

Gần đây, mưa lớn đã xảy ra ở nhiều nơi như Palau, Papua New Guinea, quần đảo Solomon, trong khi hạn hán nghiêm trọng lại ảnh hưởng tới quần đảo Marshall, Papua New Guinea, Nauru và Fiji. Dự báo cho thấy tình trạng thời tiết cực đoan này sẽ kéo dài đến tháng 10. Ông Kaufman cho rằng ngay cả trong điều kiện khô hạn, việc truyền bệnh vẫn diễn ra nhanh hơn dự đoán.

Ứng phó và thách thức

Các phản ứng chống dịch giữa các quốc gia cũng khác nhau. Samoa, quần đảo Cook và Samoa đã ban bố tình trạng khẩn cấp. Quần đảo Cook triển khai chiến dịch vệ sinh toàn đảo, phun thuốc diệt muỗi và giám sát tăng cường.

Tonga hợp tác với WHO để ứng phó tại các đảo chịu ảnh hưởng nặng nhất, còn Tuvalu đẩy mạnh tuyên truyền phòng bệnh qua mạng xã hội. Samoa tổ chức dọn dẹp trường học và truyền thông y tế cộng đồng. New Zealand hỗ trợ Samoa vật tư y tế trị giá 178.000 USD cùng đội ngũ nhân viên y tế.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định hiệu quả của những biện pháp này bị hạn chế do hệ thống giám sát chưa đủ mạnh.

Các biện pháp kiểm soát muỗi bao gồm loại bỏ nơi sinh sản, dùng thuốc diệt ấu trùng hoặc phun thuốc trừ sâu, kết hợp biện pháp sinh học, bảo vệ cá nhân và các chiến dịch vệ sinh cộng đồng nhằm giảm quần thể muỗi Aedes và ngăn chặn sự lây lan của bệnh.

Xem thêm

Hà Nội mưa lớn, phố ngập, xe máy chết máy hàng loạt

Hà Nội mưa lớn, phố ngập, xe máy chết máy hàng loạt

(CLO) Mưa lớn kéo dài khiến nhiều tuyến phố Hà Nội ngập nước trong giờ cao điểm sáng 15/9. Tại phố Núi Trúc, hàng loạt xe máy chết máy, người dân phải dắt bộ giữa dòng nước, trong khi giao thông tại một số khu vực ùn ứ.

Dự báo thời tiết ngày 14/9: Mưa lớn ở nhiều khu vực miền Bắc và Trung Bộ

Dự báo thời tiết ngày 14/9: Mưa lớn ở nhiều khu vực miền Bắc và Trung Bộ

(CLO) Ngày 14/9, do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới, khu vực từ Nghệ An đến Quảng Trị có mưa to đến rất to, cục bộ có nơi trên 500mm. Ở Bắc Bộ, khu vực trung du và đồng bằng Bắc Bộ, phía Nam các tỉnh Sơn La, Phú Thọ, Tuyên Quang, Lào Cai có mưa vừa, mưa to và dông với lượng mưa phổ biến từ 70-150mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 200mm.

Áp thấp nhiệt đới vào Quảng Trị, miền Trung mưa lớn

Áp thấp nhiệt đới vào Quảng Trị, miền Trung mưa lớn

(CLO) Chiều 13/9, áp thấp nhiệt đới đã vào đất liền tỉnh Quảng Trị, gây gió mạnh cấp 6-7, giật cấp 8 trên biển. Hoàn lưu áp thấp tiếp tục gây mưa lớn từ Hà Tĩnh đến TP Huế, trong đó Quảng Trị và TP Huế có nơi mưa trên 350mm.

Dự báo thời tiết ngày 13/9: Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng có mưa rất to

Dự báo thời tiết ngày 13/9: Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng có mưa rất to

(CLO) Ngày 13/9, ảnh hưởng áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, khu vực miền Trung có mưa lớn diện rộng. Khu vực từ Hà Tĩnh đến phía Bắc tỉnh Quảng Trị có mưa to 50-100mm, có nơi trên 180mm; phía Nam tỉnh Quảng Trị đến TP. Đà Nẵng có mưa to đến rất to 100-200mm, cục bộ có nơi trên 350mm. Mưa lớn cảnh báo có khả năng gây ra ngập úng, lũ quét và sạt lở đất trên sườn dốc.

Dự báo thời tiết ngày 12/9: TP HCM tiếp tục có mưa lớn diện rộng

Dự báo thời tiết ngày 12/9: TP HCM tiếp tục có mưa lớn diện rộng

(CLO) Ngày 12/9, do tác động của dải hội tụ nhiệt đới, TP HCM và khu vực Nam Bộ tiếp tục có mưa lớn diện rộng, nguy cơ cao gây ngập tại các tuyến đường trũng thấp, khu vực ven sông. Từ ngày 13/9, dải hội tụ nhiệt đới sẽ nâng trục dần lên phía Bắc, Nam Bộ giảm dần mưa lớn.

Miền Trung mưa lớn, kéo dài đến 16/9

Miền Trung mưa lớn, kéo dài đến 16/9

(CLO) Từ chiều tối 11/9, mưa lớn tiếp tục xảy ra tại nhiều tỉnh, thành miền Trung, trong đó khu vực từ Hà Tĩnh đến TP Đà Nẵng có nơi mưa trên 250mm. Dự báo, mưa to đến rất to còn diễn ra tại khu vực từ Thanh Hóa đến Quảng Trị, cục bộ có nơi trên 300mm và kéo dài đến sáng 16/9.

Dự báo thời tiết ngày 11/9: Mưa lớn ở Trung Bộ và Nam Bộ

Dự báo thời tiết ngày 11/9: Mưa lớn ở Trung Bộ và Nam Bộ

(CLO) Ngày 11/9, khu vực Nghệ An đến TP. Đà Nẵng và phía Đông tỉnh Quảng Ngãi, cao nguyên Trung Bộ có mưa vừa, mưa to, cục bộ có nơi mưa rất to trên 100mm. Khu vực Nam Bộ có mưa vừa, mưa to và dông với lượng mưa phổ biến từ 40-70mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 120mm.

Dự báo thời tiết ngày 10/9: Thanh Hóa đến Huế có mưa lớn

Dự báo thời tiết ngày 10/9: Thanh Hóa đến Huế có mưa lớn

(CLO) Ngày 10/9, khu vực từ Thanh Hóa đến TP. Huế dự báo có mưa vừa, mưa to, cục bộ có nơi mưa rất to trên 150mm. Do ảnh hưởng của không khí lạnh, mưa cũng xuất hiện ở Bắc Bộ, trời chuyển mát với nhiệt độ thấp nhất từ 21-24 độ, vùng núi cao có nơi dưới 19 độ.

Không khí lạnh đầu mùa về sớm, Hà Nội chuyển mát từ 10/9

Không khí lạnh đầu mùa về sớm, Hà Nội chuyển mát

(CLO) Khối không khí lạnh đang di chuyển về phía nước ta, dự báo ảnh hưởng đến vùng núi Bắc Bộ từ gần sáng 10/9, sau đó mở rộng xuống trung du, đồng bằng và Bắc Trung Bộ, khiến Hà Nội chuyển mát.

Cỡ chữ bài viết: