Lãi suất giảm, thanh khoản dồi dào
Ngày 15/3/2023 và 31/3/2023, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã có văn bản chính thức giảm đồng loạt các lãi suất điều hành. Sau động thái mạnh mẽ của NHNN, lãi suất huy động tại hệ thống ngân hàng đồng loạt giảm sâu.
Hiện tại, không còn nhiều ngân hàng áp dụng chính sách lãi suất kỳ hạn 12 tháng trên 9%/năm. Mức phổ biến vẫn là 8%. Thậm chí, một số ngân hàng, trong đó có Big 4 (bao gồm 4 ngân hàng quốc doanh lớn là Vietcombank, BIDV, VietinBank và Agribank) còn niêm yết lãi suất chỉ trên 7%/năm. Lãi suất các kỳ hạn ngắn cũng giảm khá sâu.
Công ty chứng khoán KBSV đánh giá quý I/2023 thanh khoản hệ thống dồi dào diễn biến lãi suất liên ngân hàng giảm mạnh ở tất cả các kỳ hạn, đặc biệt lãi suất liên ngân hàng qua đêm và duy trì ở mức nền thấp vào cuối quý, cụ thể lãi suất qua đêm, 1 tuần và 1 tháng giảm đáng kể so với cuối quý IV/2022.
Công ty chứng khoán KBSV dự báo trong năm 2023, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng sẽ giảm xuống 7%/năm, lãi suất cho vay chỉ còn quanh ngưỡng 10%/năm. Ảnh minh họa
Trong quý I, mặt bằng lãi suất huy động có xu hướng giảm ở cả kì hạn ngắn và dài do thanh khoản các ngân hàng dồi dào. Theo KBSV, có vài nguyên nhân dẫn đến kết quả này.
Thứ nhất, NHNN mua 4 tỷ USD gia tăng dự trữ ngoại hối, tương ứng NHNN bơm hơn 93.000 tỷ đồng vào lưu thông.
Thứ hai, tăng trưởng tín dụng thấp quý I ở mức thấp, chỉ đạt 2% theo năm do nhu cầu vay vốn chững lại do trùng vào dịp Tết Nguyên đán, và việc đơn hàng ít hơn khiến các doanh nghiệp thận trọng hơn trong việc đi vay mở rộng quy mô sản xuất, bên cạnh đó cũng có nhiều doanh nghiệp chưa đáp ứng được các điều kiện để vay vốn.
Bên cạnh đó, các ngân hàng thương mại đã đồng loạt giảm lãi suất huy động sau khi NHNN hạ các lãi suất điều hành và trần lãi suất huy động. Các ngân hàng nhỏ có mức giảm lãi suất huy động cao (dao động từ 0,5% - 1,0%), trong khi nhóm ngân hàng quốc doanh có mức biến động hẹp hơn (quanh 0,2%).
Lãi suất huy động xuống 7%, lãi suất cho vay chỉ còn 10%
KBSV đánh giá NHNN sẽ có nhiều dư địa để nới lỏng chính sách tiền tệ hơn trong năm 2023.
Theo KBSV, với kịch bản cơ sở lạm phát bình quân được kiểm soát tốt quanh 4 - 4,5% với áp lực từ lạm phát toàn cầu và tỷ giá trong nước được dự báo bớt căng thẳng hơn so với năm 2022, việc đứt gãy chuỗi cung ứng dần được cải thiện và nhu cầu tiêu thụ toàn cầu sụt giảm giúp giá hàng hoá hạ nhiệt, và FED được dự báo sẽ sớm kết thúc chu kỳ tăng lãi suất vào cuối quý II/2023, sẽ là yếu tố hỗ trợ cho mặt bằng lãi suất huy động 12 tháng duy trì quanh ngưỡng 7%, và lãi suất cho vay bình quân quanh ngưỡng 10%.
Bên cạnh đó, NHNN có thể sẽ hạ tiếp các loại lãi suất chính sách thêm 50 điểm phần trăm trong quý II/2023 để tiếp tục hỗ trợ nền kinh tế.
“Quan sát quá khứ giai đoạn 2000 - 2022, chúng tôi nhận thấy trong môi trường lạm phát bình quân biến động trong khoảng 4 - 5% thì lãi suất huy động 12 tháng sẽ duy trì quanh mức 7,0 - 8,0% và lãi suất cho vay bình quân biến động từ 9,5 - 11,0%”, KBSV đưa ra phân tích.
Trong năm 2023, các yếu tố được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện cung tiền, giúp hỗ trợ thanh khoản tiền VND trong hệ thống bao gồm.
Thứ nhất, NHNN thực hiện lại nghiệp vụ mua USD, trong bối cảnh nguồn cung ngoại tệ tốt đến từ thặng dư thương mại, kiều hối và FDI, vay nợ ròng nước ngoài, qua đó giúp tăng dự trữ ngoại hối và bơm 1 lượng tiền VND vào hệ thống các ngân hàng.
Thứ hai, kỳ vọng giải ngân đầu tư công đạt trên 80% kế hoạch năm.
Đồng thời, KBSV hạ dự báo tăng trưởng tín dụng xuống 12 - 13% theo năm thay vì 14% như dự báo cũ do khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế kém hơn khi thị trường bất động sản vẫn đang gặp khó khăn, huy động tăng cao đạt 12% và cung tiền tăng trở lại 13%, một phần do nền thấp của năm 2022.
