Sáng 14/9, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học tổ chức Hội thảo khoa học “Báo cáo sơ bộ kết quả khai quật thăm dò khu vực Chính điện Kính Thiên năm 2026”. Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong đã khảo sát khu vực khai quật.
Đợt khai quật được thực hiện tại khu vực nhà Pháo binh - CT04, thuộc Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long, với tổng diện tích 910m². Kết quả tổng hợp 4 đợt khai quật cho thấy địa tầng tại đây dày khoảng 6m, chứa các lớp văn hóa liên tục từ thời Đại La (thế kỷ VII-IX) đến thời Nguyễn (thế kỷ XIX).
Theo các nhà khảo cổ, địa tầng này phản ánh quá trình phát triển liên tục của khu vực trung tâm Thăng Long trong khoảng 1.300 năm lịch sử, đồng thời củng cố giả thiết về sự nối tiếp của các công trình chính điện qua các triều đại Lý, Trần và Lê.
Đáng chú ý, hệ thống móng cột của Chính điện Kính Thiên được nhận diện rõ hơn. Các nhà khảo cổ xác định hai loại móng gồm móng đơn và móng kép. Móng đơn có kích thước khoảng 2,8-3,5 x 2,5-3,5m; móng kép khoảng 5,4-6,1 x 2,7-3m. Các móng cột còn được xây dựng thêm móng lõi cột.
Từ hệ thống móng đã xuất lộ, các nhà khoa học xác định giới hạn theo chiều Đông - Tây của Chính điện Kính Thiên gồm 9 gian với 10 hàng cột; chiều Bắc - Nam gồm 5 gian với 6 hàng cột.
Theo PGS.TS Tống Trung Tín - Chủ tịch Hội Khảo cổ học Việt Nam, những phát hiện mới cung cấp các dữ liệu cụ thể về bước gian, bước cột, khoảng cách giữa các cấu kiện, đồng thời làm rõ dấu tích sân điện, vật liệu bó nền và cấu trúc sân ở phía Tây.
Cuộc khai quật cũng tiếp tục làm rõ dấu tích điện Long Thiên thời Nguyễn. Hệ thống móng cột và cống thoát nước cho thấy công trình được xây dựng theo kiểu “Trùng thiềm điệp ốc”, gồm tiền điện và chính điện đặt trên cùng một nền móng. Bên dưới nền điện Long Thiên là dấu tích Chính điện Kính Thiên thời Lê sơ và Lê Trung hưng.
Tại hội thảo, các chuyên gia đánh giá những kết quả nghiên cứu, khai quật trong hơn 15 năm qua, đặc biệt là phát hiện năm 2026, đã giúp nhận diện ngày càng rõ diện mạo Chính điện Kính Thiên.
PGS.TS Nguyễn Quang Ngọc, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, cho rằng kết quả khảo cổ kết hợp với chính sử, bản đồ cổ và các nghiên cứu liên ngành đã tạo nên hệ thống cứ liệu quan trọng cho việc bảo tồn, phục dựng công trình.
Trong khi đó, TS Nguyễn Văn Sơn - Chủ tịch Hội Sử học Hà Nội, nhận định kết quả khai quật lần này giúp xác định rõ hơn quy mô nền móng Chính điện Kính Thiên, tạo cơ sở khoa học cho việc phục dựng.
Các nhà khoa học cho rằng đã có những cơ sở quan trọng để nghiên cứu phục dựng Chính điện Kính Thiên và không gian xung quanh. Tuy nhiên, quá trình này cần được thực hiện thận trọng, tiếp tục nghiên cứu các yếu tố kiến trúc, mỹ thuật, không gian và công năng nhằm bảo đảm tính xác thực của di sản.
