Làng rèn Tiến Lộc, xã Tiến Lộc, huyện Hậu Lộc, Thanh Hoá từ xa xưa nổi tiếng với rất nhiều sản phẩm nổi tiếng như: dao, kéo, cày, bừa, cuốc, xẻng,… mà ít có vùng nào sánh được. Nghề rèn Tiến Lộc là làng nghề có lịch sử hàng trăm năm được cha truyền con nối, âm thầm bền bỉ phát triền mà không hề bị mai một.
Theo chia sẻ của người dân nơi đây, để tạo ra một con dao vừa bền vừa sắc bén, những người thợ thường sử dụng 2 loại kim loại: Sắt non (có tính chất mềm, dẻo dai) để làm thân dao và thép (có độ cứng cao) để làm phần lưỡi dao. Công đoạn kết hợp 2 loại này chia ra làm nhiều công đoạn nhỏ. Sau đó tới mài, công đoạn này sẽ tạo hình dao. Người thợ rèn sẽ mài theo 4 mặt dao rồi cuối cùng là tới lắp cán.
Những năm về trước, các công đoạn đều được làm thủ công và đòi hỏi nhiều sức người. Ngày nay, cùng với sự phát triển của khoa học kĩ thuật, máy móc dần dần được đưa vào quy trình sản xuất, giúp người thợ không còn vất vả như xưa. Các hộ đã tự trang bị cho mình các loại máy móc để giải phóng sức lao động như máy mài, máy cán thép, búa máy, máy dập, máy cắt gọt kim loại, máy phay...
Đối với những người lành nghề trong làng, họ đã quá quen thuộc với ánh lửa lò than với tiếng mài tiếng búa. Đôi tai và con mắt của người thợ lâu năm trong nghề chỉ cần nhìn vào hoa lửa bắn ra hoặc nghe tiếng máy kêu cũng có thể biết được sản phẩm đã hoàn thiện hay chưa, vật rèn vào lò nung đang ở trạng thái nào, độ phát sáng ra sao, tôi vào lúc nào, ủ như thế nào bởi chỉ cần tôi thép già hay non một chút là sản phẩm sẽ không đạt chất lượng.
Công việc của nghề rèn ngoài cần sức khỏe, thì người thợ phải tỉ mỉ, khéo léo mới cho ra những sản phẩm (là dao kéo, cuốc xẻng...) đạt chất lượng tốt nhất
Hiện tại, thu nhập bình quân của mỗi lao động ở làng rèn vào khoảng 200 - 300 nghìn đồng/ngày. Những ngày thường công việc ở đây đã tất bật. Thời điểm gần tết là lúc làng rèn cho thu nhập cao nhất trong năm, vì vậy, các lao động ở đây thường làm tăng ca để kịp giao hàng cho khách.
Ngoài mang lại hiệu quả kinh tế cao, nghề rèn còn giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động địa phương. Nhờ có nghề rèn, cuộc sống của nhiều gia đình tại xã Tiến Lộc đã có thu nhập ổn định.
Làng rèn Tiến Lộc đến nay hầu hết vẫn được hoạt động chủ yếu dưới hình thức hộ gia đình nhỏ lẻ. Điều thú vị khi đến Tiến Lộc, đó là mỗi hộ gia đình trong làng đều sản xuất những mặt hàng khác nhau, du khách có thể tham quan, đi vòng quanh làng để tìm hiểu và tham quan được rất nhiều sản phẩm khác nhau, khá mới lạ và độc đáo
Ngoài ra, còn có thể mua các sản phẩm đem về sử dụng, giá cả không quá đắt mà chất lượng luôn đảm bảo. Hoặc du khách có thể tự tay làm một con dao hay chiếc búa dưới sự hướng dẫn của những người thợ lành nghề.
Hà Anh
