Ngày 30/6, tại Di tích đền thờ và mộ Nguyễn Hữu Cảnh (phường Trấn Biên), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đồng Nai tổ chức Lễ giỗ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh năm 2026.
Năm 2025, Lễ giỗ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia.
Những năm qua, Đồng Nai luôn duy trì việc tổ chức Lễ giỗ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh như một hoạt động văn hóa giàu ý nghĩa, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, đồng thời bồi đắp niềm tự hào về lịch sử hình thành và phát triển của vùng đất phương Nam.
Tại buổi lễ, các đại biểu và đông đảo nhân dân thực hiện nghi thức dâng hương tưởng niệm, bày tỏ lòng tri ân đối với công lao của Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh trong quá trình khai phá, xác lập chủ quyền và đặt nền móng cho sự phát triển của vùng đất Đồng Nai nói riêng, Nam Bộ nói chung.
Lễ giỗ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh năm nay được tổ chức trang trọng với các nghi lễ truyền thống. Bên cạnh đó, nhiều hoạt động văn hóa ý nghĩa cũng được tổ chức. Trong đó, không gian trưng bày, giới thiệu hình ảnh, tư liệu về thân thế, sự nghiệp của Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh; quá trình thực hành, duy trì lễ giỗ qua các năm.
Ngoài ra, người dân và du khách sẽ được các nghệ nhân giới thiệu nghề gốm Biên Hòa, sự giao thoa giữa các giá trị văn hóa được hình thành trên vùng đất Đồng Nai; được trải nghiệm kỹ thuật khắc chìm, chấm men trên gốm.
Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh (1650-1700), quê tại xã Trường Ninh, tỉnh Quảng Trị, là vị tướng tài dưới thời các chúa Nguyễn. Năm 1698, ông được giao trọng trách kinh lược vùng đất phía Nam và đặt bản doanh tại Cù lao Phố, nay thuộc phường Trấn Biên, tỉnh Đồng Nai.
Trong quá trình thực thi nhiệm vụ, ông đã tổ chức sắp xếp đơn vị hành chính, lập bộ tịch đinh điền, quy định thuế khóa, chiêu mộ lưu dân, khuyến khích khai khẩn đất đai và xây dựng bộ máy quản lý trên vùng đất mới. Những quyết sách mang tính chiến lược này đã tạo nền tảng quan trọng cho sự hình thành và phát triển của xứ Đồng Nai - Gia Định, góp phần xác lập chủ quyền và thúc đẩy quá trình mở rộng lãnh thổ về phía Nam của dân tộc.
Năm 1700, sau khi hoàn thành nhiệm vụ bình định biên cương, trên đường trở về Dinh Trấn Biên, ông lâm bệnh và qua đời tại Tiền Giang. Linh cữu của ông ban đầu được an táng tại Cù lao Phố, sau đó cải táng về quê hương Quảng Trị. Hiện nay, mộ và nhà thờ Nguyễn Hữu Cảnh đều đã được xếp hạng di tích lịch sử.
Để tưởng nhớ công lao to lớn của vị danh thần, người dân Đồng Nai từ nhiều đời nay đã lập nơi thờ tự và duy trì các nghi lễ tưởng niệm trang trọng.
Việc bảo tồn, phát huy giá trị Lễ giỗ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh không chỉ thể hiện lòng biết ơn đối với bậc tiền nhân có công mở đất, mà còn góp phần gìn giữ, lan tỏa những giá trị văn hóa, lịch sử đặc sắc của vùng đất Đồng Nai và Nam Bộ.
