Ngày 7/2, tại xã Nhơn Lý, thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định diễn ra lễ đón nhận Bằng di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội cầu ngư vạn đầm Xương Lý.
Theo sử sách, Lễ hội cầu ngư vạn đầm Xương Lý ra đời cùng với sự hình thành Trường Lăng - lăng Ông đầu tiên của người Việt tại thành phố Quy Nhơn vào đầu triều Nguyễn, thuộc địa phận thôn Lý Hòa, xã Nhơn Lý ngày nay.
Nghi lễ Nghinh thần Nam Hải nhập điện trong Lễ hội cầu ngư vạn đầm Xương Lý. Ảnh: Báo Bình Định
Lễ hội này gắn liền với đời sống tinh thần và tín ngưỡng của cư dân vùng biển địa phương tôn thờ cá voi (cá Ông, thần Nam Hải - vị thần hộ mệnh của ngư dân). Lễ hội không chỉ mang ý nghĩa cầu mong mưa thuận gió hòa, ngư dân đánh bắt được nhiều tôm cá mà còn thể hiện tinh thần đoàn kết, gắn kết cộng đồng qua nhiều thế hệ. Hằng năm, lễ hội diễn ra trong ba ngày, từ mùng 9 - 11 tháng Giêng.
Với bề dày lịch sử hơn 200 năm, lễ hội này đã chứng kiến và đồng hành cùng những thăng trầm của vùng đất Nhơn Lý và chính thức được tổ chức tại vũng Nồm (đầm Xương Lý) vào năm 1839.
Đến năm 2014, Lễ hội cầu ngư vạn đầm Xương Lý được phục dựng đầy đủ, trở thành nét đẹp văn hóa đặc trưng của địa phương. Ngày nay, lễ hội được kéo dài thời gian, với nhiều hoạt động dân gian và biểu diễn nghệ thuật như hát bội, bài chòi và hội chọi gà dân gian.
Với những giá trị văn hóa đặc sắc, Lễ hội cầu ngư Vạn đầm Xương Lý đã được Bộ VHTT&DL ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể quốc gia tháng 12/2024.
Tại buổi lễ hôm nay, lãnh đạo Cục Di sản Văn hóa - Bộ VHTT&DL đã trao Bằng chứng nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cho địa phương dưới sự chứng kiến của đông đảo người dân và du khách.
Đại diện cộng đồng nắm giữ di sản - nghệ nhân Nguyễn Kim Chức bày tỏ xúc động, vui mừng khi Lễ hội truyền thống này được ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Ông chia sẻ, sẽ nỗ lực phấn đấu, lao động, sáng tạo hết mình để gìn giữ, lan tỏa, phát huy di sản Lễ hội cầu ngư vạn đầm Xương Lý, để di sản luôn có sức sống vững bền và ngày càng lan tỏa, góp phần quảng bá nét đẹp sinh hoạt văn hóa miền biển của ngư dân làng Nhơn Lý đến với du khách và cộng đồng.
Ngư dân làng Nhơn Lý ra khơi đánh bắt hải sản. Ảnh: Báo Bình Định
Với việc Lễ hội cầu ngư vạn đầm Xương Lý được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, đến nay tỉnh Bình Định đã có 6 di sản nằm trong danh mục này.
5 di sản đã được ghi danh trước đó là: Võ cổ truyền Bình Định; hát bội Bình Định; nghệ thuật bài chòi dân gian Bình Định; Lễ hội Chùa Bà - Cảng thị Nước Mặn; nghề chằm nón ngựa Phú Gia.
Thế Vũ
