Lễ hội Tranh đầu pháo ở Cao Bằng là Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia

Ngày 4/3, UBND huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng tổ chức Lễ đón nhận Bằng công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội Tranh đầu pháo thị trấn Quảng Uyên.

Lễ hội Tranh đầu pháo thị trấn Quảng Uyên là lễ hội dân gian truyền thống có từ lâu đời, gắn với các yếu tố tâm linh của ngôi miếu cổ linh thiêng Bách Linh, một công trình kiến trúc gắn với Lễ hội Tranh đầu pháo từ xa xưa và đi sâu vào tiềm thức của người dân.

le hoi tranh dau phao o cao bang la di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 1

Chính quyền và người dân huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng đón nhận Bằng công nhận Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia cho Lễ hội Tranh đầu pháo. Ảnh: Báo Cao Bằng

Miếu Bách Linh đã có từ thời nhà Lý, là nơi thờ 100 điều linh thiêng, đứng đầu là linh vật rồng, đứng đầu trong tứ linh: Long, Ly, Quy, Phượng. Bởi vậy nên nghi lễ đầu tiên chính là lễ khai quang mở mắt rồng.

Lễ hội Tranh đầu pháo gồm phần lễ và phần hội, phần lễ diễn ra ngày 30 tháng Giêng, phần hội diễn ra từ ngày 1 đến 2 tháng 2 âm lịch hằng năm.

Lễ hội có nhiều nghi thức độc đáo như: Khai quang mở mắt rồng, lễ khao quân, lễ tế thần, lễ rước thần… với ý nghĩa mở đầu cho mọi hoạt động của một năm mới, cầu cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống thanh bình, thịnh vượng. Ngoài ra, lễ hội là dịp tưởng nhớ các vị thần linh, anh hùng có công với dân, với nước.

Điểm nhấn trong lễ hội Tranh đầu pháo là các điệu múa rồng, múa lân và tranh đầu pháo theo đúng tên gọi của lễ hội này. Đầu pháo là một vòng sắt có quấn các tua ngũ sắc đặt lên chòi cao, sau khi đốt pháo, đầu pháo rơi xuống, các đội cướp pháo ở các làng bản đã đăng ký vào tranh pháo, ai cướp được đến tế thần và nhận phần thưởng.

Ngày nay bỏ tục đốt pháo, người chủ lễ đứng lên cao tung đầu pháo xuống sân, nơi tổ chức cướp pháo. Người dân địa phương quan niệm trong ngày hội, ai bắt được vòng lộc pháo thì cả năm sẽ gặp may mắn, phát tài, phát lộc.

Sau trò tranh đầu pháo là các trò chơi dân gian, như: múa rồng, múa kỳ lân, tung còn, hát lượn, chơi đu, biểu diễn võ dân tộc, cờ tướng, đá bóng, triển lãm tranh ảnh...

le hoi tranh dau phao o cao bang la di san van hoa phi vat the quoc gia hinh 2

Các bậc cao niên dùng giấy bản thấm vào bát tiết gà, bôi lên hai mắt rồng để thực hiện nghi lễ rửa mắt rồng trong Lễ hội Tranh đầu pháo. Ảnh: TL

Lễ hội tranh đầu pháo được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phê duyệt theo Quyết định số 2745/QĐ-BVHTTDL ngày 30/9/2020 về việc công bố danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Do ảnh hưởng của dịch Covid-19, năm nay, Ban Tổ chức chỉ tổ chức phần Lễ Khai quang mở mắt rồng và không tổ chức phần hội.

T.Toàn

Xem thêm

Cần tìm lại và khẳng định những giá trị đích thực của gia đình

Cần tìm lại và khẳng định những giá trị đích thực của gia đình

(NB&CL) Gia đình Việt Nam đang đứng trước những biến đổi chưa từng có. Chuyển đổi số, toàn cầu hóa, đô thị hóa, dịch chuyển lao động và sự thay đổi trong lối sống đang làm thay đổi cấu trúc, cách tổ chức cũng như phương thức gắn kết của các gia đình. Đây cũng chính là lúc chúng ta cần phải nhìn nhận lại hệ giá trị văn hóa gia đình dưới một tầm nhìn mới: làm thế nào để những giá trị đã làm nên sức sống của gia đình Việt Nam có thể tiếp tục tồn tại và phát huy trong một xã hội đang thay đổi từng ngày trong kỷ nguyên mới.

Xóa đi những khoảng cách vô hình trong nếp nhà hiện đại

Xóa đi những khoảng cách vô hình trong nếp nhà hiện đại

(NB&CL) Dù sống dưới cùng một mái nhà, gặp nhau mỗi ngày, các thành viên trong gia đình vẫn có thể ngày càng xa cách. Giữa cha mẹ và con cái, người già và người trẻ, truyền thống và lối sống hiện đại đang tồn tại những khoảng cách âm thầm. Điều quan trọng không phải là nghĩ giống nhau, mà là biết lắng nghe, thấu hiểu và tôn trọng khác biệt.

Độc đáo nghệ thuật múa kỳ lân của người Nùng Cao Bằng

Độc đáo nghệ thuật múa kỳ lân của người Nùng Cao Bằng

(CLO) Trong khuôn khổ các hoạt động tháng 9 với chủ đề “Vui Tết Độc lập” tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội), du khách có dịp thưởng thức nghệ thuật múa kỳ lân truyền thống của đồng bào Nùng đến từ tỉnh Cao Bằng.

Khi “nếp nhà” xoay vần trong không gian số

Khi “nếp nhà” xoay vần trong không gian số

(NB&CL) Công nghệ đem lại nhiều cơ hội tiếp cận tri thức, kết nối và phát triển bản thân nhưng đồng thời cũng đặt ra những thách thức đối với việc duy trì gắn kết giữa các thành viên trong gia đình. Trong thời đại số, các thành viên trong gia đình ở gần nhau về không gian nhưng lại xa nhau về sự kết nối…

‘Sao Độc lập’ 2026 lan tỏa khát vọng Việt Nam hùng cường

‘Sao Độc lập’ 2026 lan tỏa khát vọng Việt Nam hùng cường

(CLO) Tối 30/8, tại Hà Nội, Bộ Biên tập Tạp chí Cộng sản phối hợp với Bộ Công an tổ chức chương trình chính luận nghệ thuật “Sao Độc lập” năm 2026 (lần thứ XI), với chủ đề “Ánh sao độc lập - Khát vọng Việt Nam hùng cường”.

Độc đáo Nghi lễ cầu mùa mừng Tết Độc lập tại Hà Nội

Độc đáo Nghi lễ cầu mùa mừng Tết Độc lập tại Hà Nội

(CLO) Nghi lễ cầu mùa của đồng bào Nùng xóm Cao Chương (xã Trà Lĩnh, Cao Bằng) nhằm tạ ơn các vị thần linh đã che chở bản làng, đồng thời cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, vật nuôi phát triển, cuộc sống bình an, no ấm.

Hải Phòng khởi động hành trình trở thành ‘Thành phố Âm nhạc’

Hải Phòng khởi động hành trình trở thành ‘Thành phố Âm nhạc’

(CLO) Chương trình hòa nhạc “Những miền âm thanh - Realms of Sound” diễn ra tối 29/8 tại Nhà hát Hoa Phượng, mở đầu chuỗi hoạt động hợp tác giữa Hội Nhạc cổ điển Việt Nam và UBND TP Hải Phòng, hướng tới xây dựng thành phố trở thành điểm đến về âm nhạc và sáng tạo.

Nếp nhà - điểm tựa giữa những đổi thay

Nếp nhà - điểm tựa giữa những đổi thay

(NB&CL) Nếp nhà không chỉ nằm trong những gia phong được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, mà còn được bồi đắp từ cách mỗi người sống, ứng xử và vượt qua những thử thách của thời đại. Từ một gia đình nhiều thế hệ ở quê đến một mái ấm của người trẻ giữa đô thị, những giá trị ấy đang được tiếp nối linh hoạt hơn, để truyền thống không trở thành khuôn phép mà trở thành điểm tựa cho mỗi người.

MONO được chọn làm Sứ giả quảng bá di sản văn hóa Huế

MONO được chọn làm Sứ giả quảng bá di sản văn hóa Huế

(CLO) Ca sĩ Nguyễn Việt Hoàng (nghệ danh MONO) được TP. Huế công bố là Sứ giả quảng bá di sản văn hóa Huế nhiệm kỳ 2026-2030, hướng tới đổi mới cách kể chuyện di sản và đưa hình ảnh Cố đô đến gần hơn với giới trẻ.

Đoàn tàu du lịch trình diễn ánh sáng trên bờ vịnh di sản.

100 nghìn khán giả và người dân đội mưa chứng kiến thời khắc lịch sử của TP. Quảng Ninh

(CLO) Cơn mưa có lúc nặng hạt kèm theo sấm chớp trong đêm 28/8 không thể làm nguội lạnh bầu nhiệt huyết của hơn 100.000 người dân kiên cường bám trụ tại khu vực Quảng trường 30/10 và các tuyến đường lân cận để chứng kiến thời khắc lịch sử quan trọng vùng đất mỏ Quảng Ninh chính thức lên thành phố trực thuộc Trung ương.

Cỡ chữ bài viết: