Ngày 1/3, tại Khu di tích lịch sử văn hóa quốc gia Đình, Đền, Bến Tượng A Sào (xã An Thái, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình), UBND huyện Quỳnh Phụ khai mạc Lễ hội truyền thống đền A Sào năm 2023.
Theo sử sách, A Sào thời Trần thuộc Hương A Cảo là thái ấp của Phụng Càn Vương Trần Liễu - phụ thân của Hưng Đạo Đại Vương, người được nhân dân trong vùng phụng thờ là bậc khai ấp Tiên Công. Quang cảnh nơi đây xưa kia tuyệt đẹp được xếp vào hạng tứ cố cảnh thời Lý Trần "Đào Động - Lộng Khê - Tô Đê - A Sào".
Nghi thức rước bộ của 5 thôn trong xã An Thái tại Lễ hội đền A Sào 2023. Ảnh: ND
Năm 1258, khi quân dân nhà Trần tiến hành cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên - Mông lần thứ nhất, Trần Quốc Tuấn mới 18 tuổi đã được phong tước hầu và được triều đình giao về trấn thủ đất A Sào.
Trước khi diễn ra cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên - Mông lần thứ hai, vua Trần cùng Trần Quốc Tuấn về vùng đất hai bên sông Hóa để xây dựng phòng tuyến. Trong đó, bến Tượng xưa thuộc địa phận A Sào nằm bên bờ sông Hoá, có đặt đồn binh tích trữ quân lương của Hưng Đạo Đại Vương.
Năm 1288, khi xuất quân đánh quân của Ô Mã Nhi trên sông Bạch Đằng, voi chiến của Trần Quốc Tuấn bị sa lầy bên bờ sông Hóa. Mặc dù quân dân đã dùng nhiều cách nhưng không kéo voi lên được. Vì thế trận quá khẩn trương, nên Trần Quốc Tuấn đành nuốt nước mắt bỏ voi lại.
Thấy chủ tướng rời đi, voi chiến ứa nước mắt nhìn theo rồi kêu rống lên thảm thiết. Tiếc thương voi chiến hiếu nghĩa, Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn tuốt gươm chỉ xuống dòng sông Hóa lập lời thề: “Nếu trận này không thắng giặc Thát, ta thề không trở lại bến sông này”.
Sau khi thắng giặc trở về, Hưng Đạo Đại Vương đã cho đắp mộ voi nơi bến sông và nhân dân lập miếu thờ. Từ đó, bến sông có tên là Bến Voi, Bến Tượng.
Hiện nay, tại Khu di tích A Sào còn lưu giữ con voi đá được nhân dân tạc phụng thờ năm 1928; một chiếc ấn gỗ khắc chữ “Trần triều Hưng Đạo Đại Vương chi ấn” và một số tấm văn khắc chữ Hán Nôm.
Tượng voi đá được nhân dân tạc phụng thờ năm 1928. Ảnh: ND
Các bậc cao niên thực hiện nghi thức tế Đức Thánh Trần. Ảnh: VTC
Lễ hội truyền thống đền A Sào năm 2023 được tổ chức trong ba ngày, từ mùng 10 đến 12 tháng Hai năm Quý Mão
Lễ hội đền A Sào đã được đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia năm 2015. Hằng năm, lễ hội đều mở đầu bằng nghi thức rước bộ của 5 thôn trong xã An Thái; lễ tế Đức Thánh Trần; lễ mở cửa đền.
Lễ hội truyền thống đền A Sào năm 2023 được tổ chức trong ba ngày 1-3/3/2023 (tức ngày mùng 10 đến 12 tháng Hai năm Quý Mão), thu hút đông đảo du khách thập phương. Sau lễ dâng hương và lễ khai mạc, lễ hội đền A Sào tiếp tục tổ chức hội tế và triển khai các hoạt động vui chơi truyền thống như kéo co, thi giã bánh giầy, múa kéo chữ…
Thế Vũ
