LHQ có thể làm gì?
Liên Hợp Quốc có thể lên án hành động của Nga và yêu cầu Nga dừng lại chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine. Thực tế, những điều này đã được triển khai thông qua các nghị quyết của Đại hội đồng gồm tất cả 193 quốc gia thành viên cách đây không lâu.
Ông Zelenskyy phát biểu tại Hội đồng bảo an LHQ. Ảnh: AFP
Bài liên quan
Anh lên kế hoạch gửi xe bọc thép đến Ukraine
Cộng hòa Séc trở thành quốc gia NATO đầu tiên gửi xe tăng đến Ukraine
Tổng thống Ukraine muốn Nga “giải trình” vụ Bucha và tiếp tục đàm phán
Chiến tranh Nga - Ukraine làm sụp đổ triển vọng tăng trưởng kinh tế ASEAN
Tổng thư ký LHQ và nhóm của ông cũng có thể làm trung gian cho các cuộc đàm phán ngoại giao, làm trung gian hòa giải hậu trường và khuyến khích Nga chấm dứt xung đột.
Nhưng với tư cách là một tổ chức được thành lập dựa trên các nguyên tắc của chủ nghĩa đa phương và ngoại giao, ưu tiên của Liên hợp quốc là tìm kiếm một giải pháp chính trị thông qua nghị luận trước, thay vì sử dụng vũ lực.
LHQ có thể buộc Nga rút quân không?
Không. Liên Hợp Quốc không thể buộc Nga làm điều gì. Đây không phải là một chính phủ. Tổng thư ký LHQ không phải là Tổng thống hay Thủ tướng. Đại hội đồng LHQ cũng không có thẩm quyền pháp lý đối với bất kỳ quốc gia có chủ quyền nào, ngay cả khi quốc gia đó vi phạm chủ quyền của quốc gia khác.
Điều này có nghĩa là người đứng đầu Liên Hợp Quốc và Đại hội đồng không thể bắt Nga làm bất cứ điều gì mà họ không muốn, hoặc trừng phạt họ vì làm điều mà họ không được phép làm.
Cơ quan duy nhất của Liên hợp quốc có quyền thực hiện các hành động trừng phạt chống lại Nga là Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. Hội đồng gồm 15 thành viên này có thể áp đặt các biện pháp trừng phạt hợp pháp đối với Nga, chấp thuận can thiệp quân sự, cũng như áp đặt các lệnh cấm vận và đóng băng tài sản để thuyết phục Nga thay đổi đường lối.
Nhưng họ không thể làm tất cả những điều đó bây giờ, đơn giản vì Nga là thành viên thường trực của hội đồng này và có quyền phủ quyết bất kỳ hành động nào chống lại bản thân, như điều mà nước này đã làm trong cuộc biểu quyết hồi tháng 2.
Tại sao LHQ không gửi quân đến Ukraine?
Liên Hợp Quốc không có quân đội hoặc lực lượng cảnh sát riêng. Họ có lực lượng gìn giữ hòa bình và chủ yếu liên quan đến việc bảo vệ dân thường.
Lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc cũng không thể đứng về bên nào trong một cuộc xung đột.
Trên hết, Hội đồng Bảo an là cơ quan duy nhất có quyền ủy quyền cho lực lượng gìn giữ hòa bình, và Nga cũng có quyền phủ quyết điều này.
Ngoài ra, các hoạt động cũng chỉ có thể diễn ra khi tất cả các bên chính trong cuộc xung đột đồng ý.
LHQ có thể làm gì để giúp dân thường?
LHQ có thể tìm kiếm nguồn tài trợ khẩn cấp để giúp đỡ những người Ukraine phải di tản do xung đột và các nước tiếp nhận người tị nạn. Người ta ước tính rằng cuộc chiến ở Ukraine đã khiến hơn 10 triệu người phải rời bỏ nhà cửa.
LHQ đã đưa ra lời kêu gọi quyên góp 1,7 tỷ đô la Mỹ để giúp đỡ những thường dân phải di tản và cung cấp các nguồn cung khẩn cấp như thuốc men, thực phẩm và nước cho Ukraine, cũng như các quốc gia đang đón những người tị nạn.
LHQ có thể đưa Nga ra tòa không?
Thực tế, Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ), cơ quan giám sát các tranh chấp, đã yêu cầu Nga đình chỉ ngay các hoạt động quân sự ở Ukraine cách đây không lâu. Nhưng ICJ cũng không có quyền thực thi lệnh đó vì họ không có lực lượng cảnh sát.
LHQ cũng có thể chuyển các cáo buộc khác về Nga lên Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC), hiện tổ chức này đã mở một cuộc điều tra. Nhưng cả Nga lẫn Ukraine đều không phải là bên ký kết ICC - điều này càng làm phức tạp thêm vụ việc.
Quốc Thiên (Theo CNA)
