BMW đang thử nghiệm robot AI tự hành tại nhà máy Spartanburg ở bang South Carolina, nơi sản xuất khoảng 1.500 xe mỗi ngày và có 11.000 lao động. Sự xuất hiện của các robot hình người thế hệ mới cho thấy ngành ô tô đang bước vào giai đoạn tự động hóa sâu hơn, dù các hãng vẫn khẳng định con người chưa bị thay thế.
Tại nhà máy Spartanburg, các robot AI tự hành thế hệ thứ ba của Figure đã được trình diễn trong môi trường sản xuất thực tế. Đây là nhóm robot hình người được thiết kế để di chuyển và thao tác trong không gian nhà máy, nơi vốn được xây dựng chủ yếu cho lao động con người.
BMW nhấn mạnh việc triển khai robot không nhằm thay thế công nhân. Đại diện hãng cho biết mục tiêu phù hợp hơn là để robot đảm nhận các công việc có tính lặp lại cao hoặc đòi hỏi nhiều sức lực, qua đó giảm gánh nặng cho người lao động trên dây chuyền.
Cách tiếp cận này phản ánh một hướng đi ngày càng phổ biến trong ngành sản xuất ô tô. Thay vì chỉ dùng cánh tay robot cố định cho những nhiệm vụ quen thuộc, các hãng đang quan tâm hơn đến robot hình người có khả năng thích nghi với môi trường làm việc linh hoạt.
Dù vậy, câu hỏi về tác động tới việc làm vẫn khó tránh khỏi. Trước đó, General Motors từng vấp phải chỉ trích từ công đoàn sau khi bổ sung 50 robot vào nhà máy Factory Zero ở Michigan, trong bối cảnh hãng đã sa thải hơn 1.000 lao động.
Trường hợp của General Motors cho thấy tự động hóa không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà còn gắn với quan hệ lao động và tâm lý xã hội. Khi robot xuất hiện nhiều hơn trong nhà máy, người lao động và công đoàn có lý do để lo ngại về vị trí của mình trong dây chuyền sản xuất tương lai.
Một trở ngại lớn với Figure hiện nay là dữ liệu huấn luyện còn hạn chế. Khác với các mô hình ngôn ngữ lớn có thể khai thác lượng dữ liệu khổng lồ trên internet và gây tranh cãi pháp lý, robot công nghiệp cần dữ liệu từ hành vi vật lý của con người trong môi trường nhà máy.
Để giải quyết bài toán này, Figure phải thu thập dữ liệu từ những người làm việc trong nhà máy khi họ đeo cảm biến. Quá trình này giúp robot học cách quan sát, di chuyển và thao tác, nhưng cũng khiến tốc độ phát triển phụ thuộc nhiều vào lượng dữ liệu thực tế thu được.
Sự xuất hiện của Figure 3 tại BMW vì thế vừa mở ra triển vọng nâng cao hiệu quả sản xuất, vừa đặt ra câu hỏi về ranh giới giữa hỗ trợ và thay thế lao động. Với ngành ô tô, tương lai nhà máy có thể không phải là nơi chỉ còn robot, nhưng vai trò của con người chắc chắn sẽ tiếp tục thay đổi.
