Áp suất lốp không đúng chuẩn là một trong những nguyên nhân phổ biến nhưng lại ít được người dùng để ý, góp phần làm tăng mức tiêu hao nhiên liệu của xe. Trong nhiều trường hợp, chi phí nhiên liệu phát sinh thêm không đến từ động cơ hay thói quen lái, mà bắt nguồn từ chính bốn chiếc lốp tiếp xúc trực tiếp với mặt đường.
Khi lốp bị non hơi, bề mặt cao su sẽ mềm hơn và diện tích tiếp xúc với mặt đường tăng lên. Điều này làm lực cản lăn lớn hơn, buộc động cơ phải hoạt động vất vả hơn để duy trì chuyển động của xe.
Chỉ cần áp suất lốp giảm khoảng 10 đến 20% so với khuyến nghị, mức tiêu thụ nhiên liệu đã có thể tăng nhẹ. Trong trường hợp lốp quá non, mức tiêu hao nhiên liệu thậm chí có thể tăng khoảng 8%.
Ở chiều ngược lại, lốp bơm quá căng sẽ trở nên cứng, làm giảm diện tích tiếp xúc với mặt đường. Về lý thuyết, điều này có thể giúp giảm lực cản lăn, nhưng trong điều kiện vận hành thực tế, lốp quá căng lại làm độ bám đường kém đi và khiến bề mặt lốp mòn không đều.
Hệ quả là người lái phải thường xuyên điều chỉnh vô lăng hoặc phanh để giữ ổn định, từ đó triệt tiêu phần lợi ích nhỏ nhoi về tiết kiệm nhiên liệu.
Theo các nghiên cứu, việc duy trì áp suất lốp đúng tiêu chuẩn có thể giúp cải thiện mức tiêu thụ nhiên liệu khoảng 2 đến 3%. Đây là con số không lớn trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài sẽ mang lại lợi ích rõ rệt cả về chi phí vận hành lẫn độ bền của lốp.
Không chỉ áp suất, bản thân loại lốp mà xe sử dụng cũng ảnh hưởng đáng kể đến mức tiêu hao nhiên liệu. Một số dòng lốp được thiết kế để giảm lực cản lăn, trong khi những loại khác ưu tiên độ bám đường hoặc khả năng vận hành trên địa hình xấu.
Lốp có lực cản lăn thấp thường sử dụng hợp chất cao su đặc biệt, giúp hạn chế biến dạng khi lăn bánh. Việc giảm biến dạng đồng nghĩa với việc ít năng lượng bị thất thoát hơn, từ đó giúp xe tiết kiệm nhiên liệu.
Ngược lại, những loại lốp có gai sâu hoặc hoa lốp thiết kế thiên về địa hình và điều kiện mưa trơn thường tạo ra nhiều ma sát hơn với mặt đường, khiến mức tiêu thụ nhiên liệu tăng lên.
Đây là lý do vì sao nhiều mẫu SUV lắp lốp đa địa hình hoặc lốp chuyên dụng cho thời tiết xấu thường tốn xăng hơn, ngay cả khi chủ yếu di chuyển trên đường cao tốc.
Kích thước bánh xe cũng là một yếu tố đáng lưu ý. Những bộ mâm lớn, đi kèm lốp bản rộng, thường mang lại cảm giác thể thao và thẩm mỹ, nhưng lại không có lợi cho khả năng tiết kiệm nhiên liệu.
Bánh xe lớn hơn thường nặng hơn, làm tăng khối lượng quay, khiến động cơ phải tiêu tốn nhiều năng lượng hơn để vận hành. Lốp bản rộng cũng làm tăng diện tích tiếp xúc với mặt đường, kéo theo lực cản lớn hơn.
Ngay cả những thay đổi nhỏ về kích thước lốp so với tiêu chuẩn của nhà sản xuất cũng có thể khiến mức tiêu thụ nhiên liệu tăng thêm vài phần trăm.
Tình trạng mòn của lốp cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả vận hành. Khi lốp bị mòn, hoa lốp không còn hoạt động hiệu quả như ban đầu và đặc tính bám đường thay đổi.
Độ bám kém hơn khiến xe cần nhiều thao tác điều chỉnh nhỏ về phanh, ga hoặc vô lăng để giữ ổn định, và chính những điều chỉnh tưởng chừng không đáng kể này lại làm mức tiêu hao nhiên liệu tăng dần theo thời gian.
Những loại lốp giá rẻ, chất lượng không đồng đều, còn dễ bị mòn lệch, khiến tình trạng này trở nên nghiêm trọng hơn.
Bên cạnh đó, việc căn chỉnh và cân bằng bánh xe cũng đóng vai trò quan trọng. Khi các bánh xe không được căn chỉnh đúng, chúng sẽ không lăn thẳng theo cùng một hướng mà bị kéo lệch sang bên, tạo ra lực cản phụ và làm lãng phí nhiên liệu.
Bánh xe mất cân bằng còn gây rung lắc khi vận hành, dẫn đến mòn lốp không đều và giảm hiệu suất sử dụng nhiên liệu.
Cuối cùng, phong cách lái xe cũng tác động không nhỏ đến lốp và mức tiêu hao nhiên liệu. Mỗi lần tăng tốc, phanh gấp hoặc vào cua, lốp đều bị biến dạng để tạo độ bám với mặt đường.
Khi các thao tác này diễn ra đột ngột và thường xuyên, mức độ biến dạng của lốp tăng lên, kéo theo lượng năng lượng bị thất thoát nhiều hơn. Phần năng lượng đó cuối cùng vẫn đến từ nhiên liệu mà xe tiêu thụ.
Nhìn chung, để hạn chế tình trạng lốp xe âm thầm “ăn” xăng, người dùng cần chú ý kiểm tra áp suất lốp định kỳ, lựa chọn loại lốp phù hợp với nhu cầu sử dụng, duy trì kích thước lốp theo khuyến cáo của nhà sản xuất, đồng thời bảo đảm xe được cân chỉnh và vận hành với phong cách lái xe nhẹ nhàng, hợp lý.
