Quy mô lừa đảo ngày càng mở rộng
Các băng nhóm tội phạm mạng đã chiếm đoạt ít nhất 88 tỷ USD từ các vụ lừa đảo trực tuyến tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương trong năm 2025, theo báo cáo mới công bố của Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC). Cơ quan này cảnh báo, các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia đang ngày càng tinh vi, mở rộng quy mô hoạt động và tận dụng công nghệ mới để vượt qua các biện pháp thực thi pháp luật.
Theo UNODC, thiệt hại do các vụ lừa đảo trực tuyến tại Đông Á, Đông Nam Á, Australia và New Zealand trong năm 2025 ước tính dao động từ 88,3 tỷ USD đến 114,1 tỷ USD, vượt quy mô GDP của một số quốc gia trong khu vực.
![anh-chup-man-hinh-2026-07-21-200015.png](https://cdn.congluan.vn/images/2HihRppQxNL41tOEnnszhkeFLVqd4Aa6KsvyzZXZgr34mcovZCDkpiGMBvFluhCdYwN9mxXToYAR7IXXDql5KQK_coJy9G7WvopddOg0Gwo/anh-chup-man-hinh-2026-07-21-200015.png.avif "Nơi làm việc bên trong trung tâm lừa đảo trực tuyến tại Philippines, dòng chữ màu xanh với nội dung: "Ngày càng thịnh vượng". Ảnh: UN")
Báo cáo cho biết, Đông Nam Á tiếp tục là một trong những trung tâm của các đường dây lừa đảo xuyên quốc gia, phần lớn do các băng nhóm có nguồn gốc từ Trung Quốc điều hành. Các tổ chức này không chỉ mở rộng nguồn thu từ nhiều hoạt động phạm pháp mà còn khai thác tham nhũng, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phát triển các mô hình hoạt động ngày càng chuyên nghiệp.
Đại diện khu vực Đông Nam Á và Thái Bình Dương của UNODC cho biết, các mạng lưới tội phạm hiện hoạt động theo mô hình tương tự các tập đoàn nhượng quyền, với nhiều bộ phận chuyên trách như rửa tiền, buôn người, đưa người di cư trái phép và thu thập dữ liệu, cùng liên kết trong một hệ sinh thái tội phạm thống nhất.
Các trung tâm lừa đảo tại Đông Nam Á vận hành nhiều mô hình lừa đảo trực tuyến nhắm vào nạn nhân trên khắp thế giới, mang về nguồn lợi hàng tỷ USD mỗi năm. Nhiều cơ sở bị cáo buộc sử dụng lao động là nạn nhân của nạn buôn người, bị ép làm việc trong điều kiện khắc nghiệt.
UNODC cho biết đã xác định công dân từ ít nhất 80 quốc gia và vùng lãnh thổ xuất hiện trong các khu phức hợp lừa đảo trên toàn khu vực. Các mạng lưới tuyển mộ sử dụng nhiều điểm trung chuyển tại châu Á, Trung Đông và châu Phi để đưa người đến các cơ sở này.
Khi mở rộng sang các thị trường mới, các đường dây lừa đảo cũng tăng cường tuyển dụng lao động ngoài châu Á. Theo UNODC, các quảng cáo tuyển dụng gần đây nhắm đến những người sử dụng thành thạo các ngôn ngữ như tiếng Đức, Ba Lan, Hà Lan, Tây Ban Nha, Ý, Pháp, Thụy Điển, Na Uy và tiếng Anh.
Tội phạm dịch chuyển địa bàn, tăng cường sử dụng AI
Báo cáo nhận định các chiến dịch truy quét của lực lượng chức năng trong thời gian qua đã buộc nhiều tổ chức tội phạm phải di chuyển địa bàn hoạt động, thay vì chấm dứt hoàn toàn. Sau khi bị siết chặt tại Myanmar và Lào, một số mạng lưới đã chuyển sang Đông Timor, các quốc đảo Thái Bình Dương và một số khu vực tại châu Phi.
UNODC cho rằng, các nhóm tội phạm đang áp dụng chiến lược tìm đến những quốc gia có hệ thống quản trị và khung pháp lý còn yếu, trong đó tham nhũng tiếp tục là yếu tố tạo điều kiện cho các hoạt động tội phạm công nghệ cao phát triển.
Bên cạnh việc sử dụng AI tạo sinh để tạo nội dung lừa đảo, báo cáo dự báo các tổ chức tội phạm sẽ sớm triển khai các hệ thống AI tác nhân (AI agents) nhằm tự động xác định mục tiêu, thực hiện các chiến dịch lừa đảo trên mạng xã hội, đồng thời hỗ trợ đánh cắp và rửa tiền điện tử.
UNODC cũng cảnh báo sự bùng nổ của ngành công nghiệp lừa đảo đã kéo theo sự hình thành của một hệ sinh thái dịch vụ tội phạm, bao gồm rửa tiền, ngân hàng ngầm, buôn bán dữ liệu và nhiều hoạt động hỗ trợ khác.
Theo phân tích của UNODC, quy mô và mức độ phức tạp của nền kinh tế tội phạm có tổ chức đang gia tăng nhanh chóng, trong khi các biện pháp ứng phó hiện nay chưa theo kịp sự phát triển của các mô hình tội phạm công nghệ cao.
