Một điều được báo giới và dư luận rất quan tâm đó là việc Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đã thể hiện sự thay đổi mạnh mẽ trong tư duy quản lý môi trường thông qua thể chế hóa chính sách phát triển dựa trên quy luật tự nhiên, không đánh đổi môi trường để lấy tăng trưởng kinh tế; các hoạt động sản xuất, phát triển phải hài hòa với tự nhiên, khuyến khích bảo vệ và phát triển tự nhiên.
Bác bỏ ngay những dự án nguy hại tới môi trường
Phát biểu tại tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV, đại biểu Nguyễn Thị Kim Anh (Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh) cho rằng, tuyệt đối không đánh đổi bằng mọi giá, phải coi phát triển bền vững là ưu tiên hàng đầu, không vì lợi ích kinh tế trước mắt mà đánh đổi môi trường, bởi chúng ta còn có trách nhiệm gìn giữ tài nguyên thiên nhiên cho thế hệ mai sau.
Cơ sở chế biến thủy sản nằm trong danh mục loại hình sản xuất, kinh doanh có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.
Đại biểu Nguyễn Thị Kim Anh dẫn số liệu cho thấy Thanh Hóa và Nghệ An là 2 tỉnh có diện tích rừng rất lớn, tỷ lệ che phủ rừng của Thanh Hóa là 53,46%, Nghệ An là 58,50%, cao hơn độ che phủ rừng bình quân cả nước hiện là 42%. Điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh, môi trường, là môi trường sống của hàng triệu đồng bào.
Lo ngại của ĐBQH là hoàn toàn có cơ sở, bởi thời gian qua, dù đúng thẩm quyền hay không thì ở một số địa phương, cấp tỉnh vẫn quyết “khai tử” nhiều diện tích rừng để triển khai các dự án kinh tế. Kinh tế chưa thấy rõ, còn hệ quả do mất rừng thì đã hiển hiện.
Đơn cử như câu chuyện của Lâm Đồng. Nằm ở cao nguyên nhưng những năm gần đây, Lâm Đồng thường xuyên xảy ra ngập lụt. Đợt lũ lịch sử hồi tháng 7/2021 gây thiệt hại nặng về hoa màu, hệ thống giao thông, hệ thống điện và ngập lụt hàng trăm nhà ở của người dân ở Lâm Đồng. Trước đó, năm 2020, tỉnh này xảy ra 17 đợt mưa lớn, 1 đợt mưa đá, 18 đợt lốc xoáy, 4 vụ sét đánh, 1 đợt sương muối, 4 vụ sạt lở đất. Thiên tai đã làm 5 người chết, 3 người bị thương, 208 căn nhà bị thiệt hại. Thiên tai cũng khiến 477ha hoa màu, 456ha cây lâu năm, 12 con gia súc, 38ha nhà kính và nhà lưới bị hư hỏng. Mối liên hệ giữa thiên tai và tình trạng mất rừng tự nhiên là điều khó có thể phủ nhận.
Kiên định cho một tương lai xanh
Từ 1/1/2022, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 sẽ chính thức có hiệu lực. Một quyết sách lớn chuẩn bị đi vào thực tiễn đời sống xã hội đã và đang thể hiện nỗ lực và vai trò của ngành TN&MT góp phần hiện thực hóa mục tiêu kiến tạo tương lai xanh giai đoạn mới.
Điểm nhấn của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 thể hiện tinh thần của Hiến pháp 2013 là quyền của mọi người dân được sống trong môi trường trong lành. Bảo vệ môi trường phải lấy bảo vệ sức khỏe nhân dân làm mục tiêu hàng đầu, bảo đảm mọi người dân đều có quyền được sống trong môi trường trong lành; dựa trên cơ sở phòng ngừa là chính, kết hợp với khắc phục ô nhiễm, suy thoái và cải thiện chất lượng môi trường. Đây chính là “điểm cộng” rất lớn của Luật góp phần thôi thúc người dân đồng hành vì một môi trường xanh.
Luật Bảo vệ môi trường được thông qua chính là cụ thể hoá lời hứa, lời cam kết của Chính phủ trước những mong muốn của cử tri, đại biểu Quốc hội về công tác BVMT. “Trong đó, đưa các quy định về bảo vệ các thành phần môi trường lên đầu, thể hiện rõ mục tiêu xuyên suốt là bảo vệ các thành phần môi trường, bảo vệ sức khỏe người dân, coi đây là nội dung trọng tâm, quyết định cho các chính sách BVMT khác.” - Bộ trưởng Bộ TNMT Trần Hồng Hà nhấn mạnh.
Các đại biểu Quốc hội bấm nút thông qua Luật Bảo vệ môi trường 2020.
Bộ TN&MT sẽ phối hợp với các tổ chức, đơn vị, chuyên gia để tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn đến doanh nghiệp và người dân. Đồng thời, cũng cần phải đánh giá khả năng thực thi việc tổ chức bộ máy thực hiện để Luật được đi vào cuộc sống.
Để thực hiện Luật, bên cạnh việc tổ chức, thể chế hóa ban hành văn bản thì vấn đề xây dựng các dự án khả thi và kiến nghị với Đảng, Nhà nước đưa vào trong chương trình ưu tiên để bố trí nguồn lực là rất quan trọng. “Muốn thay đổi phải đổi mới, và trong đổi mới có những vấn đề có tính cách mạng. Ở đây không phải mỗi cá nhân hay doanh nghiệp thấy được lợi ích ngay từ đầu mà lợi ích lâu dài với doanh nghiệp, lợi ích chung với xã hội và chúng ta không có con đường nào khác là con đường phải thay đổi, thay đổi để phát triển bền vững” – Bộ trưởng Trần Hồng Hà nói.
PV
