Đưa công nghệ hiện đại đến với đồng ruộng
Trước đây, sản xuất nông nghiệp tại xã Ia Hiao còn phụ thuộc nhiều vào phương thức canh tác truyền thống và sức lao động trực tiếp của người dân. Khâu phun thuốc bảo vệ thực vật chủ yếu thực hiện thủ công, mất thời gian và công sức. Đặc biệt là khi cần xử lý đồng loạt trên diện tích lớn; người phun thuốc có nguy cơ tiếp xúc trực tiếp với hóa chất.
Trước thực trạng trên, xã Ia Hiao đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong nông nghiệp, từng bước thay đổi phương thức sản xuất từ thủ công sang cơ giới hóa, hiện đại hóa.
Theo đó, địa phương đã đưa máy bay không người lái vào thực tiễn đồng ruộng. Giữa cánh đồng lúa ở xã Ia Hiao, thiết bị bay không người lái mang bình chứa 40kg thuốc bảo vệ thực vật lần lượt di chuyển theo từng khu vực, phun thuốc xuống ruộng lúa. Trước sự chứng kiến của hàng trăm nông dân địa phương, từng thao tác vận hành và khả năng phun thuốc của thiết bị được theo dõi trực tiếp.
Người điều khiển thiết bị là anh Nguyễn Văn Khôi, hội viên Hội Nông dân xã Ia Hiao. Tại buổi trình diễn, anh Khôi giới thiệu cách thức vận hành, những tiện ích và hiệu quả của việc sử dụng thiết bị bay không người lái trong chăm sóc, bảo vệ cây trồng. Hoạt động được tổ chức trên cánh đồng trên khoảng 40 ha tại cánh đồng thôn Tân Phú, sản xuất theo mô hình “4 cùng”, gồm cùng giống, cùng thời điểm gieo sạ, cùng quy trình chăm sóc và cùng thời điểm thu hoạch.
Thay vì phải trực tiếp mang bình thuốc đi khắp ruộng như phương pháp truyền thống, nông dân có thể sử dụng thiết bị bay không người lái để thực hiện công việc nhanh chóng hơn, nhất là tại những khu vực có diện tích canh tác lớn.
Anh Nguyễn Văn Khôi cho biết: “Ứng dụng thiết bị bay không người lái có thể giúp tiết kiệm khoảng 30% công lao động, giảm khoảng 30% lượng thuốc sử dụng và rút ngắn đáng kể thời gian phun thuốc. Đặc biệt, phương pháp này giúp hạn chế việc người sản xuất tiếp xúc trực tiếp với hóa chất, góp phần bảo vệ sức khỏe trong quá trình canh tác. Máy bay không người lái còn có thể hỗ trợ gieo sạ, bón phân và theo dõi tình hình sinh trưởng cây trồng, từng bước nâng cao mức độ cơ giới hóa trong sản xuất”.
Giảm sức lao động, từng bước thúc đẩy chuyển đổi số trong nông nghiệp
Trong sản xuất nông nghiệp, chi phí vật tư đầu vào và nhân công là những yếu tố tác động trực tiếp đến lợi nhuận của người nông dân. Đối với cây lúa, các công đoạn chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh cần được thực hiện đúng thời điểm để hạn chế thiệt hại, bảo vệ năng suất.
Việc sử dụng thiết bị bay không người lái được kỳ vọng góp phần giải quyết khó khăn về nhân lực, nhất là vào thời điểm cao vụ. Nhờ khả năng di chuyển linh hoạt và phun thuốc trên diện tích rộng trong thời gian ngắn, thiết bị giúp nông dân chủ động hơn trong quá trình chăm sóc cây trồng. Nếu được vận hành đúng kỹ thuật, việc kiểm soát lượng thuốc sử dụng còn có thể góp phần giảm chi phí đầu vào và hạn chế tác động đến môi trường.
Ông Trương Quốc Vương - Chủ tịch Hội Nông dân xã Ia Hiao, cho biết: “Địa phương mong muốn giúp nông dân trực tiếp chứng kiến hiệu quả ứng dụng thiết bị bay không người lái trong sản xuất, nhất là khả năng bảo vệ sức khỏe và nâng cao hiệu quả lao động. Qua đó, hội viên có thêm cơ sở để mạnh dạn tiếp cận, ứng dụng công nghệ, góp phần nâng cao năng suất, hiệu quả kinh tế và tăng thu nhập”.
Việc đưa máy móc và công nghệ vào sản xuất không chỉ giúp giảm sự phụ thuộc vào lao động thủ công mà còn tạo điều kiện tổ chức các khâu canh tác khoa học hơn. Với những địa phương có thế mạnh về trồng trọt như Ia Hiao, đây là hướng đi có ý nghĩa trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng đất và phát triển sản xuất hàng hóa.
Để công nghệ thực sự phát huy hiệu quả, bên cạnh sự chủ động của nông dân, chính quyền địa phương và các tổ chức hội cần tăng cường hoạt động hướng dẫn, tập huấn, giúp người dân nắm vững kỹ thuật và đánh giá hiệu quả kinh tế trước khi áp dụng rộng rãi.
Trao đổi với ông Phạm Văn Phương – Bí thư Đảng ủy xã Ia Hiao nhấn mạnh: “Cùng với máy bay không người lái, xã định hướng áp dụng tưới ướt – khô xen kẽ (AWD) trên khoảng 10 ha, hướng đến tiết kiệm nước, giảm phát thải và nghiên cứu khả năng tạo tín chỉ carbon. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục tuyên truyền, tổ chức trình diễn và hướng dẫn nông dân sử dụng máy bay không người lái trong sản xuất nông nghiệp. Khuyến khích liên kết giữa nông dân, hình thành cánh đồng lớn, khuyến khích và hỗ trợ hợp tác xã, đơn vị cung cấp dịch vụ máy bay không người lái, tạo điều kiện để người dân tiếp cận thiết bị mà không nhất thiết phải tự đầu tư máy móc”.
Theo ông Phương, xã cũng đang từng bước mở rộng ứng dụng trên các diện tích sản xuất phù hợp, ưu tiên vùng sản xuất tập trung, có lịch thời vụ và quy trình chăm sóc đồng bộ. Theo dõi, đánh giá cụ thể diện tích áp dụng, chi phí dịch vụ, lượng thuốc sử dụng, thời gian lao động và hiệu quả kinh tế để làm căn cứ nhân rộng.
Việc đưa máy bay không người lái vào trình diễn trên đồng ruộng của xã Ia Hiao đang từng bước chuyển từ sản xuất phụ thuộc nhiều vào lao động thủ công sang ứng dụng công nghệ hiện đại. Gắn việc ứng dụng các thiết bị và máy móc với mô hình lúa “4 cùng”, mở ra hướng tổ chức sản xuất đồng bộ, tiết kiệm chi phí, giảm sức lao động và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người nông dân.
