Lưu trữ mộc bản triều Nguyễn bằng công nghệ AI

(CLO) Mộc bản triều Nguyễn được lưu trữ bằng công nghệ AI nhưng vẫn đảm bảo các quy định về an ninh mạng, bí mật nhà nước, sở hữu trí tuệ...

Ngày 14/7, thông tin từ Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV cho biết, hàng ngàn tấm mộc bản triều Nguyễn tại trung tâm hiện đã được ứng dụng công nghệ AI để lưu trữ và giới thiệu đến người dân, du khách nhờ áp dụng các nền tảng số.

1moc1.jpg
Mộc bản triều Nguyễn tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia IV. Ảnh: TTLTQG IV

Theo đó, mộc bản triều Nguyễn được việc trưng bày ảo trên website mocban.vn. Trung tâm cũng sử dụng công nghệ 3D Mapping là kỹ thuật dùng ánh sáng để tạo hiệu ứng 3D cho bề mặt mà nó tiếp xúc nhằm tạo các khối hình ảnh tương tác trong không gian 3 chiều.

Mộc bản triều Nguyễn là những tấm gỗ quý được khắc ngược chữ Hán và chữ Nôm, sau đó quét mực rồi ép mặt in ra giấy để nhân bản tài liệu nhằm phổ biến rộng rãi ra công chúng các chuẩn mực xã hội, các điều luật bắt buộc thần dân tuân thủ.

Đó cũng là những bản khắc lưu truyền công danh, sự nghiệp của các bậc vua chúa, các sự kiện lịch sử, biến cố thời cuộc, các cuộc tiễu trừ giặc giã…

Loại hình tài liệu này không chỉ đặc biệt về hình thức, nội dung mà còn nằm ở phương thức chế tác; là bản gốc của các bộ chính văn, chính sử nổi tiếng của Việt Nam.

Mộc bản triều Nguyễn hiện được lưu trữ 33.976 tấm, được tạm chia thành hơn 100 đầu sách với nhiều chủ đề như: Lịch sử, địa lý, chính trị - xã hội, quân sự, pháp chế, văn hóa - giáo dục, tôn giáo - tư tưởng - triết học, ngôn ngữ - văn tự, văn thơ.

Dù được bảo quản nghiêm ngặt và khoa học, tuy nhiên, trải qua thời gian dài, đã có khoảng 500 mộc bản đã bị xuống cấp, trong đó 114 mộc bản hư hỏng nặng và 386 mộc bản hư hỏng trung bình.

Chính vì vậy, việc ứng dụng AI và lưu trữ, bảo tồn mộc bản Triều Nguyễn là một trong những phương pháp tối ưu để bảo quản kho tài liệu quý giá này trước áp lực thời gian. Điều này cũng giúp cho công chúng, du khách dễ dàng tiếp cận, tìm hiểu lịch sử Việt Nam.

1moc2.jpg
Công chúng có thể tiếp cận những hình ảnh sinh động về mộc bản triều Nguyễn qua màn hình. Ảnh: TTLTQG IV

Theo lãnh đạo Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV, mặc dù mộc bản triều Nguyễn được giới thiệu đến đông đảo công chúng nhưng vẫn tuân thủ Luật Lưu trữ năm 2024 và các quy định khác về an ninh mạng, bí mật nhà nước, sở hữu trí tuệ, bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Việc ứng dụng AI để lưu trữ cũng đảm bảo tính toàn vẹn, chính xác, khách quan của tài liệu, nhằm ngăn chặn nguy cơ AI diễn giải sai lệch bản chất lịch sử…

Mộc bản triều Nguyễn đã được UNESCO công nhận là Di sản tư liệu thuộc Chương trình Ký ức thế giới vào ngày 31/7/2009 và trở thành Di sản tư liệu thế giới đầu tiên của Việt Nam.

Xem thêm

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

(NB&CL) Với việc trưng bày các hiện vật đến từ nhiều nền văn hóa, nhiều bảo tàng tư nhân đang thực hiện tiêu chí và thông điệp cốt lõi của UNESCO là góp phần thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau và gắn kết giữa các dân tộc, xóa bỏ sự ngăn cách và tệ nạn phân biệt đối xử về văn hóa, tôn vinh các giá trị nhân văn, nhân đạo giữa các dân tộc.

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

(CLO)- Ban tổ chức Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026 vừa chính thức ban hành quy chế sửa đổi với hàng loạt điều chỉnh quan trọng. Việc khôi phục trọn vẹn thể thức hai vòng đấu sau nhiều năm gián đoạn cùng những thay đổi bước ngoặt trong luật phân định thắng thua là những điểm mới cốt lõi nhằm nâng cao tính minh bạch và chất lượng chuyên môn cho di sản văn hóa phi vật thể quốc gia này.

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

(CLO) Với người Khmer Nam Bộ, việc vào chùa tu học không đơn thuần là thực hành tín ngưỡng mà còn là cách báo hiếu cha mẹ, rèn luyện đạo đức và đánh dấu bước trưởng thành của một người đàn ông trước khi bước vào cuộc sống gia đình, xã hội.

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

(CLO) Chương trình Phát triển thủ công đương đại trên nền tảng Di sản làng nghề trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 được khởi động với mục tiêu xây dựng hệ sinh thái kết nối giữa nghệ nhân, nhà thiết kế, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo, góp phần đưa nguồn lực di sản trở thành động lực cho sáng tạo và phát triển bền vững.

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

(CLO) Lần đầu tiên, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) triển khai dự án truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã mang tên “Vietnam Wild Live - Kết nối thiên nhiên, lan tỏa nhận thức”, đưa những hình ảnh chân thực của hệ sinh thái tự nhiên đến với khán giả trong và ngoài nước.

Cỡ chữ bài viết: