Lưu trữ mộc bản triều Nguyễn bằng công nghệ AI

Ngày 14/7, thông tin từ Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV cho biết, hàng ngàn tấm mộc bản triều Nguyễn tại trung tâm hiện đã được ứng dụng công nghệ AI để lưu trữ và giới thiệu đến người dân, du khách nhờ áp dụng các nền tảng số.

1moc1.jpg
Mộc bản triều Nguyễn tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia IV. Ảnh: TTLTQG IV

Theo đó, mộc bản triều Nguyễn được việc trưng bày ảo trên website mocban.vn. Trung tâm cũng sử dụng công nghệ 3D Mapping là kỹ thuật dùng ánh sáng để tạo hiệu ứng 3D cho bề mặt mà nó tiếp xúc nhằm tạo các khối hình ảnh tương tác trong không gian 3 chiều.

Mộc bản triều Nguyễn là những tấm gỗ quý được khắc ngược chữ Hán và chữ Nôm, sau đó quét mực rồi ép mặt in ra giấy để nhân bản tài liệu nhằm phổ biến rộng rãi ra công chúng các chuẩn mực xã hội, các điều luật bắt buộc thần dân tuân thủ.

Đó cũng là những bản khắc lưu truyền công danh, sự nghiệp của các bậc vua chúa, các sự kiện lịch sử, biến cố thời cuộc, các cuộc tiễu trừ giặc giã…

Loại hình tài liệu này không chỉ đặc biệt về hình thức, nội dung mà còn nằm ở phương thức chế tác; là bản gốc của các bộ chính văn, chính sử nổi tiếng của Việt Nam.

Mộc bản triều Nguyễn hiện được lưu trữ 33.976 tấm, được tạm chia thành hơn 100 đầu sách với nhiều chủ đề như: Lịch sử, địa lý, chính trị - xã hội, quân sự, pháp chế, văn hóa - giáo dục, tôn giáo - tư tưởng - triết học, ngôn ngữ - văn tự, văn thơ.

Dù được bảo quản nghiêm ngặt và khoa học, tuy nhiên, trải qua thời gian dài, đã có khoảng 500 mộc bản đã bị xuống cấp, trong đó 114 mộc bản hư hỏng nặng và 386 mộc bản hư hỏng trung bình.

Chính vì vậy, việc ứng dụng AI và lưu trữ, bảo tồn mộc bản Triều Nguyễn là một trong những phương pháp tối ưu để bảo quản kho tài liệu quý giá này trước áp lực thời gian. Điều này cũng giúp cho công chúng, du khách dễ dàng tiếp cận, tìm hiểu lịch sử Việt Nam.

1moc2.jpg
Công chúng có thể tiếp cận những hình ảnh sinh động về mộc bản triều Nguyễn qua màn hình. Ảnh: TTLTQG IV

Theo lãnh đạo Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV, mặc dù mộc bản triều Nguyễn được giới thiệu đến đông đảo công chúng nhưng vẫn tuân thủ Luật Lưu trữ năm 2024 và các quy định khác về an ninh mạng, bí mật nhà nước, sở hữu trí tuệ, bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Việc ứng dụng AI để lưu trữ cũng đảm bảo tính toàn vẹn, chính xác, khách quan của tài liệu, nhằm ngăn chặn nguy cơ AI diễn giải sai lệch bản chất lịch sử…

Mộc bản triều Nguyễn đã được UNESCO công nhận là Di sản tư liệu thuộc Chương trình Ký ức thế giới vào ngày 31/7/2009 và trở thành Di sản tư liệu thế giới đầu tiên của Việt Nam.

Xem thêm

"Âm nhạc cuối tuần” lan tỏa sắc màu văn hóa giữa lòng Hà Nội

"Âm nhạc cuối tuần” lan tỏa sắc màu văn hóa giữa lòng Hà Nội

(CLO) Tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” vừa qua mang đến cho người dân và du khách hành trình thưởng thức nghệ thuật đa sắc, kết nối những giai điệu về Hà Nội với các tác phẩm Jazz kinh điển của thế giới, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa và lan tỏa tinh thần giao lưu, hội nhập của Thủ đô.

Thái Nguyên sẵn sàng cho đêm Rock concert quy mô lớn

Thái Nguyên sẵn sàng cho đêm Rock concert quy mô lớn

(CLO) Vào 20h ngày 2/11, tại sân vận động Thái Nguyên, Rock concert “Thái Nguyên bừng sáng” sẽ diễn ra với quy mô dự kiến 30.000 khán giả. Chương trình là điểm nhấn âm nhạc trong khuôn khổ Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên 2026, hướng tới kỷ niệm 195 năm thành lập tỉnh (1831-2026).

Văn Miếu - Quốc Tử Giám ra mắt sơ đồ và tờ gấp hướng dẫn tham quan mới

Văn Miếu - Quốc Tử Giám ra mắt sơ đồ và tờ gấp hướng dẫn tham quan mới

(CLO) Nhân kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026), ngày 3/11, Trung tâm Hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Đại sứ quán Pháp, Viện Pháp tại Việt Nam và Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội tổ chức lễ ra mắt sơ đồ và tờ gấp hướng dẫn tham quan mới tại di tích.

Văn học Việt Nam trước yêu cầu đổi mới trong kỷ nguyên số và AI

Văn học Việt Nam trước yêu cầu đổi mới trong kỷ nguyên số và AI

(CLO) Sự phát triển của AI, truyền thông số và toàn cầu hóa đang đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy sáng tạo, phương thức tiếp cận văn học. Trước những chuyển biến đó, văn học Việt Nam cần chủ động thích ứng, hội nhập nhưng vẫn giữ gìn bản sắc dân tộc và sứ mệnh phục vụ đất nước, con người.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Gỡ điểm nghẽn thể chế, mở đường cho công nghiệp văn hóa bứt phá

PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Gỡ điểm nghẽn thể chế, mở đường cho công nghiệp văn hóa bứt phá

(CLO) Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý đồng bộ, khơi thông nguồn lực đầu tư và thúc đẩy thị trường sản phẩm sáng tạo. Tuy nhiên, để văn hóa thực sự trở thành ngành kinh tế có sức cạnh tranh, cần tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, bản quyền, cơ chế đầu tư và tổ chức chuỗi giá trị.

Gia Lai: Trao truyền hồn cốt văn hóa Jrai qua lễ mừng nhà rông mới

Gia Lai: Trao truyền hồn cốt văn hóa Jrai qua lễ mừng nhà rông mới

(CLO) Giữa mùa hoa dã quỳ vàng rực dưới chân núi lửa Chư Đang Ya thuộc xã Biển Hồ (tỉnh Gia Lai) tiếng cồng chiêng lại ngân vang. Lễ cúng mừng nhà rông mới không chỉ gửi gắm ước vọng về cuộc sống bình an, no đủ mà còn đánh thức những giá trị văn hóa truyền thống, góp phần gìn giữ hồn cốt đại ngàn và mở ra hướng phát triển du lịch cộng đồng.

Ban tổ chức trao giải Nhất tại Lễ trao giải và Triển lãm ảnh nghệ thuật cấp Quốc gia "Tự hào một dải biên cương" năm 2026.

Lan tỏa tình yêu biên cương Tổ quốc tại Lễ trao giải 'Tự hào một dải biên cương' lần thứ IV

(CLO) Tối 30/10, tại Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm (phường Hạ Long, thành phố Quảng Ninh), Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam và các cơ quan liên quan long trọng tổ chức Lễ trao giải và Triển lãm ảnh nghệ thuật cấp Quốc gia “Tự hào một dải biên cương” lần thứ IV - 2026.

Nghệ sĩ Việt Nam, Trung Quốc hội tụ tại ‘Tiếng hát hữu nghị 2026’

Nghệ sĩ Việt Nam, Trung Quốc hội tụ tại ‘Tiếng hát hữu nghị 2026’

(CLO) Tối 30/10, tại Nhà hát Đài Tiếng nói Việt Nam (58 Quán Sứ, Hà Nội), chương trình giao lưu nghệ thuật “Tiếng hát hữu nghị Việt - Trung 2026” diễn ra với sự tham gia của các nghệ sĩ Việt Nam, Trung Quốc và Hồng Kông (Trung Quốc), góp phần tăng cường giao lưu văn hóa, vun đắp tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước.

Sa Pa tổ chức Tuần văn hóa “Sa Pa tình hoa hội tụ” chào đón năm mới 2027

Sa Pa tổ chức Tuần văn hóa “Sa Pa tình hoa hội tụ” chào đón năm mới 2027

(CLO) UBND phường Sa Pa (tỉnh Lào Cai) vừa ban hành Kế hoạch tổ chức Tuần văn hóa “Sa Pa tình hoa hội tụ” gắn với các hoạt động văn hóa, du lịch và xúc tiến thương mại trong quý IV/2026, nhằm quảng bá bản sắc văn hóa các dân tộc, giới thiệu sản phẩm đặc trưng và thu hút du khách đến với địa phương dịp cuối năm, Tết Dương lịch 2027.

Đẩy mạnh truyền thông, quảng bá Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Đẩy mạnh truyền thông, quảng bá Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

(CLO) Ngày 30/10, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) Trịnh Thị Thủy chủ trì cuộc họp rà soát tiến độ tổ chức các hoạt động hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc.

Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương kỷ niệm 70 năm thành lập

Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương kỷ niệm 70 năm thành lập

(CLO) Ngày 30/10, tại Hà Nội, Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương tổ chức lễ kỷ niệm 70 năm thành lập (1956-2026), đánh dấu chặng đường bền bỉ ghi lại những sự kiện lịch sử, phản ánh đời sống và lưu giữ những giá trị văn hóa, nhân văn của đất nước qua ngôn ngữ điện ảnh.

Cỡ chữ bài viết: