Lý Nam Đế - người khởi đầu cho ý thức tự chủ của dân tộc

(CLO) Lý Nam Đế chính là người khởi đầu cho ý thức tự chủ của dân tộc Việt khi ông xưng là Hoàng đế, ngang hàng với triều đại phong kiến Trung Hoa.

Đó là ý kiến khẳng định mạnh mẽ của nhà sử học Dương Trung Quốc tại Hội thảo khoa học “Dấu ấn của Lý Nam Đế và Nhà nước Vạn Xuân trên địa bàn huyện Hoài Đức”, tổ chức ngày 18/1 tại UBND huyện Hoài Đức.

Theo ông Dương Trung Quốc, ý nghĩa quan trọng của triều đại Vạn Xuân là việc xưng đế của Lý Bí. Với sự kiện này, Lý Bí - Lý Nam Đế chính là người khởi đầu cho ý thức tự chủ của dân tộc khi ông xưng là Hoàng đế.

ly nam de nguoi khoi dau cho y thuc tu chu cua dan toc hinh 1

Nhà sử học Dương Trung Quốc phát biểu tại Hội thảo

“Từ đó về sau, danh xưng Hoàng đế tồn tại suốt các triều đại cho đến tận thời Bảo Đại. Trong tất cả các văn bản chính thức, Bảo Đại chỉ gọi là Hoàng đế thôi, không ai gọi là vua cả. Vua chỉ là cách gọi dân gian và nếu phân tích kỹ, cách gọi này không đúng với đẳng cấp. Tôi cho rằng, bây giờ chúng ta nên khẳng định, khi nói đến người đứng đầu các triều đại của chúng ta là Hoàng đế”, nhà sử học Dương Trung Quốc nhấn mạnh.

Ông Dương Trung Quốc cũng cho rằng, bản dịch câu thơ “Nam quốc sơn hà Nam đế cư” là “Sông núi nước Nam vua Nam ở” là không chuẩn, không nói nên được sự tự chủ cũng như niềm tự hào của người Việt.

Lấy dẫn chứng từ trường hợp của Hàn Quốc, nhà sử học Dương Trung Quốc cho biết, các triều đại Hàn Quốc vẫn chấp nhận là “vương”, các nghi thức mũ bình thiên của quân vương Hàn Quốc có bao nhiều ngù phía trước đều rất tuân thủ những quy định chặt chẽ, nhưng Việt Nam thì không như vậy.

Từ đó, ông Dương Trung Quốc đề nghị, trong các văn bản chính thống, phải gọi các vị đứng đầu các triều đại phong kiến nước ta là Hoàng đế, và đây sẽ là “ngôn từ chính thống”, còn trong cách nói bình thường cũng có thể gọi là vua.

Nhà sử học Dương Trung Quốc cũng cho rằng, khi Lý Công Uẩn dời đô thì lý do ông chọn mảnh đất Thăng Long - Hà Nội ngày nay, mảnh đất mà sau này muôn đời là kinh sư thì có một lý do, đó là ông tiếp nhận một di sản mà Lý Nam Đế để lại ở vùng đất này - đó là khu vực cửa sông Tô Lịch.

“Khi đánh thắng quân Nam Hán, Ngô Quyền trở lại kinh đô xưa của các vua Hùng, là vùng đất Cổ Loa. Nhưng tại sao Lý Công Uẩn lại không về Cổ Loa như bậc tiền nhân Ngô Quyền? Có nhiều lý do nhưng chắc chắn có một lý do là di sản mà Lý Nam Đế để lại. Triều đại Vạn Xuân tồn tại chỉ đúng một hoa giáp, 61 năm thôi, nhưng đó là tiền đề cực kỳ quan trọng cho nhà Ngô và nhà tiền Lê xây dựng nền quân chủ một cách bền vững và đặc biệt là nhà Lý xây dựng một nền văn hiến rực rỡ”.

ly nam de nguoi khoi dau cho y thuc tu chu cua dan toc hinh 2

Quang cảnh Hội thảo

Theo nhà sử học Dương Trung Quốc, Lý Nam Đế và nhà nước Vạn Xuân tồn tại tuy ngắn ngủi nhưng có vai trò rất quan trọng khi để lại một di sản rất to lớn cho các triều đại sau này.

Hội thảo khoa học về dấu ấn của Lý Nam Đế và Nhà nước Vạn Xuân trên địa bàn huyện Hoài Đức được tổ chứ nhân kỷ niệm 1.480 năm Lý Bí xưng Đế và thành lập Nhà nước Vạn Xuân. Hội thảo do Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với huyện Hoài Đức (TP Hà Nội) tổ chức.

T.Toàn

Xem thêm

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

(NB&CL) Để bảo tàng tư nhân “sống sót” và hoạt động chuyên nghiệp là câu chuyện hoàn toàn không đơn giản. Thực tế tại Việt Nam, không hiếm chuyện chủ nhân bảo tàng rơi vào cảnh “vừa làm chủ, vừa làm nhân viên” vì nguồn lực tài chính hạn hẹp. Theo PGS.TS. Nguyễn Văn Huy (nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, người sáng lập Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên), Nhà nước cần có chính sách để thu hút các nguồn lực tài trợ cho hoạt động bảo tàng, từ đó tạo điểm tựa vững chắc cho các bảo tàng tư nhân phát triển bền vững.

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

(NB&CL) Với việc trưng bày các hiện vật đến từ nhiều nền văn hóa, nhiều bảo tàng tư nhân đang thực hiện tiêu chí và thông điệp cốt lõi của UNESCO là góp phần thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau và gắn kết giữa các dân tộc, xóa bỏ sự ngăn cách và tệ nạn phân biệt đối xử về văn hóa, tôn vinh các giá trị nhân văn, nhân đạo giữa các dân tộc.

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

(CLO)- Ban tổ chức Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026 vừa chính thức ban hành quy chế sửa đổi với hàng loạt điều chỉnh quan trọng. Việc khôi phục trọn vẹn thể thức hai vòng đấu sau nhiều năm gián đoạn cùng những thay đổi bước ngoặt trong luật phân định thắng thua là những điểm mới cốt lõi nhằm nâng cao tính minh bạch và chất lượng chuyên môn cho di sản văn hóa phi vật thể quốc gia này.

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

(CLO) Với người Khmer Nam Bộ, việc vào chùa tu học không đơn thuần là thực hành tín ngưỡng mà còn là cách báo hiếu cha mẹ, rèn luyện đạo đức và đánh dấu bước trưởng thành của một người đàn ông trước khi bước vào cuộc sống gia đình, xã hội.

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

(CLO) Chương trình Phát triển thủ công đương đại trên nền tảng Di sản làng nghề trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 được khởi động với mục tiêu xây dựng hệ sinh thái kết nối giữa nghệ nhân, nhà thiết kế, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo, góp phần đưa nguồn lực di sản trở thành động lực cho sáng tạo và phát triển bền vững.

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

(CLO) Lần đầu tiên, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) triển khai dự án truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã mang tên “Vietnam Wild Live - Kết nối thiên nhiên, lan tỏa nhận thức”, đưa những hình ảnh chân thực của hệ sinh thái tự nhiên đến với khán giả trong và ngoài nước.

Cỡ chữ bài viết: