Lý Nam Đế - người khởi đầu cho ý thức tự chủ của dân tộc

(CLO) Lý Nam Đế chính là người khởi đầu cho ý thức tự chủ của dân tộc Việt khi ông xưng là Hoàng đế, ngang hàng với triều đại phong kiến Trung Hoa.

Đó là ý kiến khẳng định mạnh mẽ của nhà sử học Dương Trung Quốc tại Hội thảo khoa học “Dấu ấn của Lý Nam Đế và Nhà nước Vạn Xuân trên địa bàn huyện Hoài Đức”, tổ chức ngày 18/1 tại UBND huyện Hoài Đức.

Theo ông Dương Trung Quốc, ý nghĩa quan trọng của triều đại Vạn Xuân là việc xưng đế của Lý Bí. Với sự kiện này, Lý Bí - Lý Nam Đế chính là người khởi đầu cho ý thức tự chủ của dân tộc khi ông xưng là Hoàng đế.

ly nam de nguoi khoi dau cho y thuc tu chu cua dan toc hinh 1

Nhà sử học Dương Trung Quốc phát biểu tại Hội thảo

“Từ đó về sau, danh xưng Hoàng đế tồn tại suốt các triều đại cho đến tận thời Bảo Đại. Trong tất cả các văn bản chính thức, Bảo Đại chỉ gọi là Hoàng đế thôi, không ai gọi là vua cả. Vua chỉ là cách gọi dân gian và nếu phân tích kỹ, cách gọi này không đúng với đẳng cấp. Tôi cho rằng, bây giờ chúng ta nên khẳng định, khi nói đến người đứng đầu các triều đại của chúng ta là Hoàng đế”, nhà sử học Dương Trung Quốc nhấn mạnh.

Ông Dương Trung Quốc cũng cho rằng, bản dịch câu thơ “Nam quốc sơn hà Nam đế cư” là “Sông núi nước Nam vua Nam ở” là không chuẩn, không nói nên được sự tự chủ cũng như niềm tự hào của người Việt.

Lấy dẫn chứng từ trường hợp của Hàn Quốc, nhà sử học Dương Trung Quốc cho biết, các triều đại Hàn Quốc vẫn chấp nhận là “vương”, các nghi thức mũ bình thiên của quân vương Hàn Quốc có bao nhiều ngù phía trước đều rất tuân thủ những quy định chặt chẽ, nhưng Việt Nam thì không như vậy.

Từ đó, ông Dương Trung Quốc đề nghị, trong các văn bản chính thống, phải gọi các vị đứng đầu các triều đại phong kiến nước ta là Hoàng đế, và đây sẽ là “ngôn từ chính thống”, còn trong cách nói bình thường cũng có thể gọi là vua.

Nhà sử học Dương Trung Quốc cũng cho rằng, khi Lý Công Uẩn dời đô thì lý do ông chọn mảnh đất Thăng Long - Hà Nội ngày nay, mảnh đất mà sau này muôn đời là kinh sư thì có một lý do, đó là ông tiếp nhận một di sản mà Lý Nam Đế để lại ở vùng đất này - đó là khu vực cửa sông Tô Lịch.

“Khi đánh thắng quân Nam Hán, Ngô Quyền trở lại kinh đô xưa của các vua Hùng, là vùng đất Cổ Loa. Nhưng tại sao Lý Công Uẩn lại không về Cổ Loa như bậc tiền nhân Ngô Quyền? Có nhiều lý do nhưng chắc chắn có một lý do là di sản mà Lý Nam Đế để lại. Triều đại Vạn Xuân tồn tại chỉ đúng một hoa giáp, 61 năm thôi, nhưng đó là tiền đề cực kỳ quan trọng cho nhà Ngô và nhà tiền Lê xây dựng nền quân chủ một cách bền vững và đặc biệt là nhà Lý xây dựng một nền văn hiến rực rỡ”.

ly nam de nguoi khoi dau cho y thuc tu chu cua dan toc hinh 2

Quang cảnh Hội thảo

Theo nhà sử học Dương Trung Quốc, Lý Nam Đế và nhà nước Vạn Xuân tồn tại tuy ngắn ngủi nhưng có vai trò rất quan trọng khi để lại một di sản rất to lớn cho các triều đại sau này.

Hội thảo khoa học về dấu ấn của Lý Nam Đế và Nhà nước Vạn Xuân trên địa bàn huyện Hoài Đức được tổ chứ nhân kỷ niệm 1.480 năm Lý Bí xưng Đế và thành lập Nhà nước Vạn Xuân. Hội thảo do Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với huyện Hoài Đức (TP Hà Nội) tổ chức.

T.Toàn

Xem thêm

Rực rỡ chợ phiên Tây Bắc giữa lòng Thủ đô

Rực rỡ chợ phiên Tây Bắc giữa lòng Thủ đô

(CLO) Giữa nhịp sống hiện đại của Hà Nội, một “góc Tây Bắc thu nhỏ” tái hiện sống động tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam mang đến trải nghiệm chân thực về chợ phiên vùng cao, hội tụ sắc màu văn hóa, âm thanh và hương vị đặc trưng của đồng bào dân tộc thiểu số.
Độc đáo lễ cúng thần rừng của người Giáy giữa lòng Hà Nội

Độc đáo lễ cúng thần rừng của người Giáy giữa lòng Hà Nội

(CLO) Mới đây, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, lễ cúng thần rừng (Hấu đoong) của đồng bào người Giáy, tỉnh Lai Châu đã được tái hiện chân thực trong không gian gần gũi với thiên nhiên, thu hút nhiều người dân và du khách đến tham quan.
Ninh Bình: Khai hội đền Thái Vi năm 2026, tri ân công đức các vua Trần

Ninh Bình: Khai hội đền Thái Vi năm 2026, tri ân công đức các vua Trần

(CLO) Ngày 1/5, (tức 15/3 âm lịch), tại sân khấu bến thuyền Tam Cốc thuộc Khu du lịch Tam Cốc - Bích Động, Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Nam Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình chính thức tổ chức khai mạc Lễ hội truyền thống đền Thái Vi năm 2026, nhằm tưởng nhớ và tri ân công đức to lớn của các bậc tiên đế, tiền nhân.
Công chúng và nghệ sĩ trong môi trường giải trí số: Xu hướng giám sát ngày càng rõ nét

Công chúng và nghệ sĩ trong môi trường giải trí số: Xu hướng giám sát ngày càng rõ nét

(CLO) Trong bối cảnh nhiều nghệ sĩ liên tiếp vướng tranh cãi về phát ngôn, hành vi và sản phẩm, phản ứng của công chúng ngày càng nhanh và rộng. Trao đổi với phóng viên, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng đây là biểu hiện của sự thay đổi trong môi trường văn hóa số, nơi công chúng không chỉ thưởng thức mà còn tham gia giám sát.
Cỡ chữ bài viết: