(CLO) Mâm cỗ lá là ẩm thực truyền thống của người Mường (tỉnh Hòa Bình) vào mỗi dịp Tết cổ truyền, bởi nó chứa đựng bao ân tình của đồng bào dân tộc với đất, với trời và rừng núi - là nơi họ đang sinh sống tồn tại hàng ngàn năm qua.
Cỗ lá hiểu giản đơn là thức ăn thay vì được bày trên đĩa, thì người Mường bày trên lá. Đây là nét văn hóa ẩm thực sơ khai của người Mường và cho đến nay vẫn còn được lưu giữ trong những dịp lễ, tết, cưới xin hay ma chay. Đây là nét độc đáo trong văn hóa ẩm thực của dân tộc Mường.
Mâm cỗ “lá” chứa đựng cả ân tình của người Mường trong tương quan với đất, trời, rừng, núi, là nét tinh tế trong đời sống ẩm thực xứ Mường.
Khi thưởng thức cỗ “lá”, thực khách không chỉ cảm nhận được hương vị của các món ăn chấm với muối hạt dổi, mà còn nhận thức được tình cảm mộc mạc, chân thành cùng những lễ giáo, phép tắc của người Mường được thể hiện qua cách bày cỗ, cách ngồi, cách ăn.
Những cô gái người Mường đang chuẩn bị ẩm thực để bày mâm cỗ lá truyền thống.
Mọi khâu chuẩn bị đều phải cẩn thận, chu toàn từ nguyên liệu chế biến cho tới khi thành phẩm bày thành mâm cỗ lá.
Cá nướng khô để bày mâm cỗ lá.
Phụ nữ người Mường bày thực phẩm trên mâm cỗ.
Mâm cỗ lá được lót bằng lá cây chuối rừng. Chuối rừng có đặc điểm khác biệt hơn so với loại cây chuối thông thường, Chuối rừng chủ yếu được người dân bản địa trồng trên núi hay sườn dốc thoải, thân cây to mọng nước và đặc biệt lá to và màu xanh đậm hơn so với cây chuối bình thường.
Chính vì vậy, lá cây chuối rừng được lựa chọn để lót cho mâm cỗ lá. Lá chuối rừng sau khi chặt về được cắt tỉa phù hợp với kích thước mâm cỗ và đem hơ qua lửa cho lá săn lại mục đích làm tăng độ dẻo mềm cho lá, làm cho lá tỏa ra hương thơm đặc trưng của lá chuối rừng và đặc biệt thuận tiện hơn trong việc bày các món ăn lên mâm. Hương vị lá chuối rừng quyện với hương vị của các món ăn sẽ tạo nên một hương vị đậm đà khó quên trong lòng du khách.
Được biết, ngoài các nguyên vật liệu cấu thành như chất liệu làm mâm, loại lá được sử dụng để lót mâm khi bày thức ăn, thì điểm nhấn chính ở đây chính là các món ẩm thực được bày trên mâm cỗ.
Bởi vậy, cỗ lá trong ngày Tết được xem là một trong những nét văn hóa đặc trưng, độc đáo, lạ mắt không thể thiếu trong ngày Tết của người Mường ở Hòa Bình.
Nguyên liệu để chế biến các món cụ thể gồm: Thịt gà, cá, các món về thịt lợn bao gồm thịt lợn luộc và nướng, chả cuốn lá bưởi, tim, gan luộc, xôi, cá nướng, măng ớt muối, dưa chua, cây chuối rừng thái nhỏ để nấu canh, rau thơm các loại; Gia vị chế biến kèm theo các loại bao gồm nước mắm, muối gia vị, dầu ăn, mì chính, hạt nêm, hạt dổi rừng, hạt he (hay còn gọi là hạt mắc khén), hạt tiêu, hạt vừng, lá kịa, tỏi, gừng, ớt, giềng, hành khô và nhiều gia vị dân tộc phụ trợ khác.
(CLO) Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954 - 7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ đã tổ chức triển lãm mỹ thuật với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.
(CLO) Ngày 3/5, UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết địa phương sẽ đăng cai Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ 6 năm 2026, quy mô cấp quốc gia với sự tham gia của 7 tỉnh, thành.
(CLO) Ngày 3/5 (tức 17/3 âm lịch), tại Khu du lịch sinh thái Tràng An thuộc Quần thể danh thắng Tràng An, phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, Lễ hội Tràng An năm 2026 với chủ đề “Tràng An - Mạch nguồn linh khí” đã chính thức được khai mạc.
(CLO) Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia đền An Lạc sẽ được tỉnh Thanh Hóa đầu tư gần 2,9 tỷ đồng tu bổ, bảo tồn tối đa các yếu tố gốc của nhà Tiền đường.
(CLO) Nghệ sĩ piano Lưu Hồng Quang sẽ trở về Việt Nam để thực hiện chương trình độc tấu đặc biệt mang tên “Thanh âm vượt tầng”, diễn ra lúc 20h ngày 8/5 tại Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam (Hà Nội).
(CLO) Mới đây, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, lễ cúng thần rừng (Hấu đoong) của đồng bào người Giáy, tỉnh Lai Châu đã được tái hiện chân thực trong không gian gần gũi với thiên nhiên, thu hút nhiều người dân và du khách đến tham quan.
(CLO) Sự trỗi dậy của dòng phim kinh dị Việt gần đây là minh chứng cho sức mạnh của chất liệu bản địa khi được khai thác dưới lăng kính điện ảnh hiện đại.
(CLO) Ngày 1/5, (tức 15/3 âm lịch), tại sân khấu bến thuyền Tam Cốc thuộc Khu du lịch Tam Cốc - Bích Động, Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Nam Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình chính thức tổ chức khai mạc Lễ hội truyền thống đền Thái Vi năm 2026, nhằm tưởng nhớ và tri ân công đức to lớn của các bậc tiên đế, tiền nhân.
(CLO) Trong không gian se lạnh đặc trưng của vùng đất Măng Đen đại ngàn, hàng nghìn người dân và du khách đã được thưởng thức màn trình diễn đậm sắc màu văn hóa bản địa.
(CLO) Trong hai ngày 1-2/5, tại Khu du lịch Tam Cốc -Bích Động, phường Nam Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình diễn ra sự kiện văn hóa du lịch “Đông A Khải Hoàn 2026”, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia, trải nghiệm.
(CLO) Trong bối cảnh nhiều nghệ sĩ liên tiếp vướng tranh cãi về phát ngôn, hành vi và sản phẩm, phản ứng của công chúng ngày càng nhanh và rộng. Trao đổi với phóng viên, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng đây là biểu hiện của sự thay đổi trong môi trường văn hóa số, nơi công chúng không chỉ thưởng thức mà còn tham gia giám sát.
