Nằm gối đầu trên những dãy núi quanh năm lộng gió, tít tắp trên độ cao khoảng 1.900m so với mặt nước biển, Dào San là nơi cư trú chủ yếu của các dân tộc Mông, Dao, Thái, Hà Nhì... Đây là một điểm đến đang được nhiều bạn trẻ yêu thích khi du lịch đến miền đất Lai Châu.
Có lẽ ấn tượng của du khách về Dào San là những cánh rừng xanh ngút ngàn, những đồi thảo quả trải dài đến vô tận, những con đường nhiều tầng xuyên qua mây trắng, những dòng suối róc rách chảy. Nhưng từ khoảng cuối tháng 8 đầu tháng 9 âm lịch, hình ảnh nổi bật nhất của Dào San là những thửa ruộng bậc thang khi nó được khoác lên mình một bộ áo mới vàng óng, lung linh dưới nắng thu ẩn hiện.
Theo ngôn ngữ của người Mông "Dào" có nghĩa là làng, "San" là tên gọi của vùng đất này. Dào San là một vùng đất không cao không thấp với khí hậu quanh năm mát mẻ, trong lành; thậm chí bạn có thể cảm nhận được đủ 4 mùa trong 1 ngày.
Chính vì thiên nhiên ban cho Dào San hình thái khí hậu đặc biệt như vậy, nên cảm giác về thời gian của du khách khi đến đây sẽ “hơi khác”. Nếu như các vùng xung quanh lúa đã gặt hết thì ở đây, lúa mới bắt đầu chín. Nếu như đào mận nơi khác vẫn còn chưa kịp rụng lá thì tại đây, đào và mận đã bắt đầu trổ hoa.
Để đi đến Dào San, từ trung tâm Lai Châu du khách phải vượt qua quãng đường chừng 60km về phía bắc, qua quốc lộ 4D và tỉnh lộ 132. Trên hành trình này, du khách có thể chọn nhiều phương tiện, tuy nhiên để chuyến hành trình thêm thú vị, mọi người được khuyến cáo nên đi xe máy. Phương tiện này linh hoạt, giúp bạn dễ dàng tiếp cận nhiều điểm đến khác nhau.
Đường đến với xã vùng cao miền biên viễn khá đẹp, gần 20km đường đèo nhưng được trải nhựa và không quá dốc khiến ai cũng có thể chinh phục được.
Lần đầu tiên khi đến với cao nguyên Dào San, du khách sẽ ngay lập tức cảm nhận vẻ đẹp xanh mướt, bình yên. Đang vào mùa lúa chín, những thửa ruộng bậc thang ở Dào San càng trở nên rực rỡ, với những vạt lúa vàng rực. Khu ruộng bậc thang đẹp như tranh này chính là kết tinh của sự sáng tạo, khéo léo trong lao động của đồng bào các dân tộc nơi đây.
Theo anh hướng dẫn viên du lịch Hoàng Đình Thắng, khu ruộng bậc thang Chung Chua, thuộc bản Dền Thàng A, có diện tích hơn 30ha đẹp như tranh vẽ, hút hồn bất kỳ ai khi lạc bước đến nơi này sẽ là nơi đáng để du khách check-in nhất.
Quả thật, khi được tận mắt ngắm nhìn những thửa ruộng bậc thang như dải lụa mềm mại uốn lượn quanh những sườn núi cao trùng điệp, không ít người đã phải thốt lên rằng, đây chính là một tác phẩm nghệ thuật tuyệt tác.
Màu vàng rực rỡ của ruộng lúa báo hiệu một mùa vàng bội thu thể hiện cuộc sống ấm no cho các dân tộc nơi đây. Xa hơn, giữa núi rừng hiện lên những đường cong ôm trọn dãy núi của ruộng bậc thang. Nắng thu vàng chiếu xuống càng làm cho những thửa ruộng thêm lung linh huyền ảo giữa đại ngàn hùng vĩ.
Giữa khung cảnh đầy mê hoặc đó là những người nông dân đang tất bật tranh thủ thời tiết thuận lợi để thu hoạch lúa đưa về nhà.
Theo chị Sùng Thị Máo, ở Dào San một nhà gặt thì cả bản cùng đi giúp. Mỗi người trong bộ váy, áo thổ cẩm dày dặn chống nắng, đội chiếc mũ, đi đôi ủng cao, cái liềm sắc lẹm chắt gọn từng bó lúa.
Hết buổi cũng là khi những ôm lúa vàng óng được xếp gọn gàng, chạy dọc theo bờ những thửa ruộng bậc thang uốn lượn. Nhìn từ trên cao, hình ảnh đó đẹp đẽ đến lạ kỳ.
Nếu muốn, du khách cũng có thể trải nghiệm gặt lúa với bà con ngay tại ruộng. Theo anh Giàng A Trung, khác với vùng đồng bằng, người nông dân có thể phơi trên đường, ở sân nhà thì người Mông ở Dào San gặt xong phơi lúa tại ruộng một hai ngày, rồi đập lúa và phơi thóc ở ngay một khoảnh ruộng bằng phẳng gần đó.
Bây giờ, đời sống tiến bộ hơn, người nông dân mua bạt nilon hoặc những tấm cót để phơi lúa chứ không phơi trực tiếp trên ruộng như ngày xưa, nên hạn chế rơi vãi rất nhiều.
Để khi gặt xong thuận tiện cho việc phơi lúa, bà con thường xem thời tiết trước khi gặt. Riêng những bó lúa để giống cho mùa sau thì họ cho riêng vào gùi mang về phơi ở cái noong trước sân nhà.
Ngoài ra, ở đồng bằng, một năm người nông dân có thể cấy hái nhiều lần. Nhưng ở vùng núi cao, ruộng bậc thang phải phụ thuộc vào nước. Một năm chỉ có một mùa mưa, chỉ cấy có một vụ lúa nên hạt thóc làm ra được bà con rất quý trọng.
Do còn phụ thuộc khá nhiều vào thời tiết, nên việc thu hoạch lúa cũng rất khẩn trương. Đó là lý do những cánh đồng lúa vàng chỉ tồn tại trong khoảng 1 tháng và sẽ kết thúc vào đầu tháng 10 dương lịch.
Bạn đã bao giờ mơ về một nơi mà thiên nhiên còn nguyên sơ, cảnh quan vừa hùng vĩ lại vừa yên bình đến lạ? Nếu câu trả lời là có, thì Dào San chính là điểm đến mà bạn không thể bỏ qua. Đến Dào San, bạn sẽ được tận hưởng không gian núi rừng hoang sơ, nơi văn hóa dân tộc bản địa vẫn được gìn giữ vẹn nguyên, và những trải nghiệm độc đáo, thú vị đang chờ đón...
