Móc túi người tiêu dùng bằng chiêu ‘tẩy xanh’: Thực hư hàng hóa ‘xanh’ tới đâu?

Nhiều người sẵn sàng chi trả cao hơn để mua sản phẩm “xanh”, vừa để bảo vệ sức khỏe, vừa thể hiện trách nhiệm với cộng đồng và hành tinh.

Tuy nhiên, song song với sự lan tỏa tích cực đó, một hiện tượng đáng lo ngại cũng xuất hiện, đó là “tẩy xanh” (greenwashing), khi doanh nghiệp cố tình quảng bá sản phẩm thân thiện với môi trường, trong khi thực tế không đúng như vậy.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, Bộ Công Thương cho biết, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) định nghĩa, “tẩy xanh” là hành vi đưa ra những tuyên bố môi trường sai lệch, khiến sản phẩm hoặc doanh nghiệp được nhìn nhận “xanh” hơn thực chất. Ở Việt Nam, nhiều chuyên gia gọi đây là hình thức “quảng cáo xanh giả”, đánh lừa người tiêu dùng bằng hình ảnh, ngôn từ hoặc chứng nhận mập mờ.

a1-10-.jpg
Doanh nghiệp cố tình quảng bá sản phẩm thân thiện với môi trường, trong khi thực tế không đúng như vậy. (Ảnh: VCC)

Nói cách khác, thay vì đầu tư thực sự cho công nghệ sạch, quy trình sản xuất bền vững, một số doanh nghiệp lại chọn cách rót tiền vào… chiến dịch truyền thông hào nhoáng.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, Bộ Công Thương cho biết có 5 chiêu trò “tẩy xanh” thường gặp.

Thứ nhất là cung cấp thông tin sai sự thật. Các khẩu hiệu như “100% tự nhiên”, “hoàn toàn không phát thải” xuất hiện nhiều nhưng không đúng. Một số hãng đồ uống dùng hình ảnh núi rừng, suối nguồn để gợi cảm giác “tinh khiết”, trong khi thành phần và quy trình sản xuất không tương ứng.

Thứ hai là thông tin không đầy đủ hoặc chọn lọc. Trong ngành thời trang nhanh, nhiều thương hiệu tung ra dòng quần áo “xanh”, có dùng vải tái chế hay cotton hữu cơ. Tuy nhiên, phần này chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ. Bản chất thời trang nhanh vẫn khuyến khích tiêu dùng quá mức, gây lãng phí và ô nhiễm.

Thứ ba, ngôn từ và hình ảnh mơ hồ. Cụm từ “eco”, “thân thiện với hành tinh”, “có thể tái chế” thường in nổi bật trên bao bì. Hình ảnh lá cây, giọt nước, rừng núi cũng được dùng để tạo cảm giác “xanh”. Nếu không có bằng chứng khoa học hay chứng nhận hợp pháp, tất cả chỉ dừng lại ở khẩu hiệu tiếp thị. Trường hợp chai nhựa PET là minh chứng rõ ràng: quảng bá hình ảnh “xanh”, nhưng lại góp phần lớn vào ô nhiễm nhựa toàn cầu.

Thứ tư, so sánh thiếu căn cứ. Một số quảng cáo cho rằng sản phẩm “ít gây hại hơn” so với sản phẩm thường, nhưng không đưa ra dữ liệu đối chứng đáng tin cậy.

Cuối cùng, chứng nhận hoặc biểu tượng sai lệch. Nhiều sản phẩm tự ý gắn logo “Nhãn Xanh Việt Nam”, “eco-label” hay “organic” mà không có cấp phép. Có doanh nghiệp còn in logo Liên Hợp Quốc hoặc tổ chức quốc tế để tạo niềm tin giả.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết, hiện tượng “tẩy xanh” gây thiệt hại trực tiếp cho người tiêu dùng.

Tẩy xanh khiến người tiêu dùng phải trả chi phí cao hơn cho những sản phẩm được gắn nhãn “xanh” nhưng thực chất không thân thiện với môi trường như quảng cáo.

Việc này không chỉ làm xâm hại quyền lợi tài chính mà còn khiến người tiêu dùng tin rằng họ đang góp phần bảo vệ môi trường, trong khi thực tế giá trị nhận được không đúng như cam kết. Đây là hình thức “lợi dụng niềm tin” đặc biệt nguy hiểm, làm méo mó quyết định tiêu dùng.

Đồng thời tẩy xanh làm sai lệch nhận thức và hạn chế quyền được thông tin,suy giảm niềm tin thị trường. Khi “tẩy xanh” lan rộng, niềm tin vào sản phẩm xanh bị xói mòn. Doanh nghiệp chân chính chịu bất lợi, trong khi kẻ gian lại hưởng lợi.

Doanh nghiệp “tẩy xanh” tiết kiệm chi phí, tăng lợi nhuận nhờ chiêu trò, trong khi không thực sự đầu tư vào sản xuất sạch. Ngoài ra, “tẩy xanh” còn ảnh hưởng tới phát triển bền vững”, nguồn lực xã hội có thể đổ vào doanh nghiệp thiếu trách nhiệm, khiến mục tiêu giảm phát thải và kinh tế tuần hoàn bị cản trở.

Trước thực trạng đó, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia khuyến nghị người tiêu dùng cần đọc kỹ nhãn mác, kiểm tra thành phần, yêu cầu chứng nhận minh bạch.

Việc thực hiện quyền một cách chủ động không chỉ giúp hạn chế rủi ro cho bản thân mà còn góp phần tạo áp lực buộc doanh nghiệp minh bạch hơn. Bên cạnh đó, người tiêu dùng nên tham khảo thông tin từ các cơ quan nhà nước, tổ chức bảo vệ người tiêu dùng và báo chí chính thống, tránh lệ thuộc hoàn toàn vào quảng cáo từ doanh nghiệp.

Người tiêu dùng có vai trò quan trọng trong giám sát thị trường. Khi phát hiện dấu hiệu “tẩy xanh”, chẳng hạn như thông tin sai sự thật, chứng nhận mập mờ hoặc hình ảnh quảng cáo gây nhầm lẫn, người tiêu dùng nên chủ động phản ánh tới các cơ quan quản lý nhà nước như Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, các Sở Công Thương địa phương hoặc tổ chức bảo vệ người tiêu dùng.

Một trong những cách thiết thực để phòng tránh “tẩy xanh” là thực hành tiêu dùng có trách nhiệm. Người tiêu dùng nên ưu tiên lựa chọn các sản phẩm có chứng nhận chính thức từ cơ quan có thẩm quyền, minh bạch về nguồn gốc và quy trình sản xuất.

Ngược lại, cần thận trọng với những sản phẩm chỉ dựa vào bao bì màu xanh, hình ảnh thiên nhiên hoặc khẩu hiệu chung chung như “thân thiện với môi trường” mà không có cơ sở chứng minh. Quyết định mua hàng có trách nhiệm vừa bảo vệ lợi ích của bản thân, vừa tạo sức ép buộc doanh nghiệp phải đầu tư thật sự vào hoạt động bền vững, thay vì chỉ dừng ở những chiến dịch tiếp thị hình thức.

Người tiêu dùng có thể nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi không chỉ bằng hành vi cá nhân mà còn thông qua việc lan tỏa thông tin trong cộng đồng.

Cuộc chiến chống ‘tẩy xanh’ đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng, không chỉ nhằm loại bỏ những hành vi quảng cáo sai sự thật, gây nhầm lẫn, mà còn để kiến tạo một thị trường minh bạch, công bằng, nơi các giá trị xanh thực chất được tôn vinh và lan tỏa, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững của quốc gia.

Xem thêm

Từ nhận diện đến trải nghiệm: GPBank tạo dấu ấn mới trên thị trường ngân hàng

Từ nhận diện đến trải nghiệm: GPBank tạo dấu ấn mới trên thị trường ngân hàng

Không chỉ làm mới hình ảnh thương hiệu, GPBank đang từng bước thay đổi cách tiếp cận và phục vụ khách hàng, từ các hoạt động kết nối trực tiếp tại nhiều thành phố lớn đến phát triển ngân hàng số, nâng cấp trải nghiệm giao dịch và mở rộng giải pháp tài chính. Những chuyển động này, cùng kết quả kinh doanh tích cực trong 9 tháng đầu năm 2026, đang góp phần định hình một diện mạo mới của GPBank trên thị trường.

TPBank chính thức đưa xác thực sinh trắc học và ký số qua VNeID vào giao dịch tại quầy

TPBank chính thức đưa xác thực sinh trắc học và ký số qua VNeID vào giao dịch tại quầy

Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) chính thức triển khai phương thức xác thực sinh trắc học và ký số qua ứng dụng VNeID cho khách hàng cá nhân khi giao dịch tại quầy. Khách hàng có thể hoàn tất thủ tục nhanh chóng mà không cần ký tay trên chứng từ giấy. Giải pháp giúp tinh giản quy trình, nâng cao trải nghiệm và đưa TPBank tiến gần hơn tới mô hình ngân hàng không giấy tờ.

Văn Phú lần thứ 4 liên tiếp được vinh danh Top 100 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam

Văn Phú lần thứ 4 liên tiếp được vinh danh Top 100 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam

Ngày 18/11, tại lễ công bố Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2026 do Anphabe tổ chức, Công ty Cổ phần Phát triển Bất động sản Văn Phú tiếp tục được vinh danh trong Top 100 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam. Đây là năm thứ tư liên tiếp doanh nghiệp góp mặt trong bảng xếp hạng, ghi nhận những nỗ lực đầu tư cho nguồn nhân lực, hoàn thiện chính sách phúc lợi và xây dựng môi trường làm việc lấy con người làm trung tâm.

Lời dặn tại Baku năm 1959 và tầm nhìn vượt thời đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh về ngành Dầu khí

Lời dặn tại Baku năm 1959 và tầm nhìn vượt thời đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh về ngành Dầu khí

Tháng 7 năm 1959, trong chuyến thăm Azerbaijan (thuộc Liên Xô cũ), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tới thăm khu công nghiệp dầu khí Baku. Tại đây, Bác để lại một lời dặn lịch sử, trở thành kim chỉ nam cho bao thế hệ cán bộ, kỹ sư ngành dầu khí Việt Nam. Bác đề nghị các chuyên gia Liên Xô và Azerbaijan sau khi Việt Nam hòa bình lập lại sẽ sang giúp Việt Nam tìm ra dầu, khai thác, chế biến dầu và xây dựng một nền công nghiệp dầu khí mạnh như Baku.

VIB chủ động đón cơ hội tối ưu thanh khoản từ giải pháp hoán đổi ngoại tệ của NHNN

VIB chủ động đón cơ hội tối ưu thanh khoản từ giải pháp hoán đổi ngoại tệ của NHNN

Gần 50.000 tỷ đồng đã được Ngân hàng Nhà nước cung ứng cho hệ thống ngân hàng thông qua nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ (FX Swap) kỳ hạn 182 ngày. Trong bối cảnh các công cụ điều hành thanh khoản tiếp tục được mở rộng, đại diện Ngân hàng Quốc Tế (VIB) đánh giá đây là diễn biến tích cực đối với khả năng cân đối nguồn vốn, đặc biệt khi các ngân hàng ngày càng mở rộng tiếp cận nguồn vốn quốc tế.

CareerViet vinh danh PVcomBank trong Top 100 Doanh nghiệp được yêu thích nhất 2026 - Khối Doanh nghiệp lớn

CareerViet vinh danh PVcomBank trong Top 100 Doanh nghiệp được yêu thích nhất 2026 - Khối Doanh nghiệp lớn

(NB&CL) Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) tiếp tục khẳng định sức hấp dẫn của thương hiệu tuyển dụng khi được vinh danh tại 4 hạng mục trong bảng xếp hạng “Doanh nghiệp yêu thích – Enterprise of Choice 2026” - Khối Doanh nghiệp lớn. Đây là lần thứ ba Ngân hàng có tên trong bảng xếp hạng của CareerViet, trước đó vào các năm 2022, 2024, PVcomBank được vinh danh trong Top 100 Nhà tuyển dụng được yêu thích – Khối Doanh nghiệp Lớn và Top 20 ngành Tài chính – Ngân hàng – Chứng khoán.

Chủ tịch Hội đồng thành viên Agribank: Xây dựng Viện Nghiên cứu và Đào tạo xuất phát từ chiến lược kinh doanh và yêu cầu thực tiễn

Chủ tịch Hội đồng thành viên Agribank: Xây dựng Viện Nghiên cứu và Đào tạo xuất phát từ chiến lược kinh doanh và yêu cầu thực tiễn

Đây là định hướng được đồng chí Tô Huy Vũ - Chủ tịch Hội đồng thành viên nhấn mạnh tại Lễ kỷ niệm 25 năm thành lập Trường Đào tạo cán bộ Agribank, công bố quyết định chuyển đổi Trường Đào tạo cán bộ thành Viện Nghiên cứu và Đào tạo và kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam, tổ chức ngày 17/11/2026 tại Hà Nội và kết nối trực tuyến tới các điểm cầu trong toàn hệ thống.

Người Trung Quốc ngày càng ít mua trang sức

Người Trung Quốc ngày càng ít mua trang sức

(CLO) Sức mua suy yếu, số lượng đám cưới giảm và sự cạnh tranh từ kim cương nhân tạo đang khiến doanh số của ngành đi xuống, buộc nhiều nhà bán lẻ phải thu hẹp hoạt động.

Tập đoàn dược phẩm Mỹ MSD và Công ty Vắc xin Việt Nam VNVC công bố kế hoạch hợp tác sản xuất vắc xin

Tập đoàn dược phẩm Mỹ MSD và Công ty Vắc xin Việt Nam VNVC công bố kế hoạch hợp tác sản xuất vắc xin

Ngày 18/11, trước sự chứng kiến của lãnh đạo Bộ Y tế, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Ngoại giao, Công ty Vắc xin VNVC (Việt Nam) và Tập đoàn Dược phẩm MSD (Mỹ) trao văn kiện công bố kế hoạch hợp tác chuyển giao công nghệ, sản xuất và nội địa hóa sản phẩm công nghệ chiến lược vắc xin.

Tập đoàn Stavian ghi dấu tại các giải thưởng về phát triển nguồn nhân lực và hiệu quả kinh doanh năm 2026

Tập đoàn Stavian ghi dấu tại các giải thưởng về phát triển nguồn nhân lực và hiệu quả kinh doanh năm 2026

Tháng 11/2026, Tập đoàn Stavian được ghi nhận tại hai chương trình vinh danh uy tín về thương hiệu tuyển dụng và phát triển chuyên môn: Bảng xếp hạng Top 100 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam® 2026 do Anphabe tổ chức và danh hiệu ACCA Approved Employer – Professional Development của Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh Quốc (ACCA). Những dấu mốc này tiếp nối các thành tích về hiệu quả kinh doanh trong tháng 10/2026, phản ánh định hướng phát triển đồng bộ của Tập đoàn trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh, xây dựng môi trường làm việc và đầu tư phát triển nguồn nhân lực.

CaraWorld ghi dấu năng lực kiến tạo điểm đến đa tiện ích tại Bãi Dài, Cam Ranh

CaraWorld ghi dấu năng lực kiến tạo điểm đến đa tiện ích tại Bãi Dài, Cam Ranh

Với quy mô gần 800 ha tại Bãi Dài, CaraWorld đã và đang hiện thực hóa định hướng phát triển đại đô thị biển tích hợp của KN Holdings. Từ hệ thống tiện ích nghỉ dưỡng, thể thao, giải trí đã đi vào vận hành đến những phân khu đã bàn giao, dự án cho thấy quá trình chuyển hóa quy hoạch tổng thể thành một điểm đến du lịch, thương mại và an cư. Đây cũng là dấu ấn trong quá trình đầu tư, triển khai và phát triển dự án của chủ đầu tư KN Cam Ranh – thành viên Tập đoàn.

Becamex Group (BCM) lập công ty con vốn 300 tỷ đồng, nợ vay tài chính vượt 26.200 tỷ đồng

Becamex Group (BCM) lập công ty con vốn 300 tỷ đồng, nợ vay tài chính vượt 26.200 tỷ đồng

(CLO) Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Công nghiệp Becamex vừa thông qua chủ trương thành lập công ty con và lên kế hoạch góp thêm hơn 375 tỷ đồng vào doanh nghiệp cao tốc. Trong khi đó, lợi nhuận sau thuế 9 tháng đầu năm của doanh nghiệp giảm khoảng 61%, dư nợ vay tài chính tăng hơn 2.300 tỷ đồng.

Vì sao vàng và bạc đồng loạt rơi xuống đáy trong hơn một năm?

Vì sao vàng và bạc đồng loạt rơi xuống đáy trong hơn một năm?

(CLO) Giá vàng và bạc đồng loạt giảm xuống mức thấp nhất trong hơn một năm khi đồng USD mạnh lên, lợi suất trái phiếu Mỹ tăng và kỳ vọng Fed tiếp tục nâng lãi suất vào tháng 12 gây sức ép lên thị trường kim loại quý. Đà lao dốc khiến vàng đứng trước nguy cơ ghi nhận mức giảm hàng năm mạnh nhất kể từ năm 2015.

Cỡ chữ bài viết: