Đến sáng 10/8, đã có hơn 100 trường đại học đã công bố điểm chuẩn năm 2026. Kết quả cho thấy một bức tranh đáng chú ý: Những ngành gắn với công nghệ chiến lược, từ AI, bán dẫn đến tự động hóa, đang nổi lên ở nhóm dẫn đầu.
Tại Trường Đại học Công nghệ Thông tin, Đại học Quốc gia TP HCM, ngành Trí tuệ nhân tạo gây chú ý khi lấy mức 100/100, tương đương 30/30 điểm sau quy đổi. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử trường có ngành đạt mức điểm chuẩn tuyệt đối.
Theo sau là Khoa học dữ liệu với 91,7 điểm, Thiết kế vi mạch 90,5 điểm, An toàn thông tin 88,7 điểm và Khoa học máy tính 88,5 điểm, tương đương từ 26,55 điểm trở lên theo thang 30.
Không chỉ tại TP HCM, xu hướng này cũng thể hiện rõ ở các trường kỹ thuật hàng đầu phía Bắc.
Tại Đại học Bách khoa Hà Nội, Khoa học dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo - chương trình tiên tiến - dẫn đầu với 29,54 điểm. Khoa học máy tính và An toàn không gian số - chương trình tiên tiến - đều có điểm chuẩn trên 29.
Đại diện nhà trường cho biết điểm chuẩn năm nay nhìn chung tăng 0,1-0,5 điểm so với năm trước, trong đó nhóm ngành STEM tăng rõ nét hơn.
Ngoài ba ngành trên 29 điểm, Bách khoa Hà Nội còn có 30 chương trình lấy từ 27 điểm trở lên. Đây phần lớn là những ngành được dự báo có mức độ cạnh tranh cao như Kỹ thuật Điều khiển - Tự động hóa, Kỹ thuật Vi điện tử và Công nghệ nano, Kỹ thuật Điện tử - Viễn thông.
Bán dẫn ‘lên ngôi’ ngay năm đầu tuyển sinh
Tại Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP HCM, điểm chuẩn phần lớn ngành đều tăng, từ khoảng 0,5 đến hơn 13 điểm trên thang 100.
Đáng chú ý, ngành Kỹ thuật bán dẫn đạt 85,8/100 điểm ngay trong năm đầu tiên tuyển sinh, nhanh chóng gia nhập nhóm ngành có sức cạnh tranh cao.
Bên cạnh đó, hàng loạt ngành lấy từ 80 điểm trở lên như Khoa học máy tính, Kỹ thuật máy tính, nhóm ngành Điện - điện tử - viễn thông - tự động hóa - thiết kế vi mạch, Kỹ thuật cơ khí...
Tại Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP HCM, một sự dịch chuyển đáng chú ý cũng xuất hiện. Sau nhiều năm ngành Sư phạm Tiếng Anh giữ vị trí dẫn đầu, năm nay Công nghệ kỹ thuật Điều khiển và Tự động hóa vươn lên đứng đầu với 26,83 điểm.
Công nghệ kỹ thuật Cơ điện tử và Kỹ thuật thiết kế vi mạch cũng vượt mốc 26 điểm, nằm trong nhóm có điểm chuẩn cao nhất trường.
Không chỉ những trường chuyên về công nghệ, kỹ thuật, nhiều đại học khác như Đại học Xây dựng, Đại học Giao thông Vận tải, Đại học Nha Trang… cũng ghi nhận điểm chuẩn tăng ở các ngành kỹ thuật, công nghệ.
Bức tranh điểm chuẩn năm nay vì thế không đơn thuần là câu chuyện một vài ngành “hot”, mà cho thấy sự dịch chuyển rõ hơn trong lựa chọn của thí sinh về phía những lĩnh vực được xem là có vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi số và phát triển công nghiệp công nghệ cao.
5,5 triệu đồng mỗi tháng: ‘cú hích’ mới với ngành STEM
Một trong những yếu tố tạo thêm sức hút cho nhóm ngành này là chính sách hỗ trợ sinh viên theo Nghị định 179.
Theo chính sách, sinh viên theo học một số ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược có thể được hỗ trợ từ 3,7 đến 5,5 triệu đồng mỗi tháng nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Bộ Giáo dục và Đào tạo ước tính khoảng 30.000-32.000 tân sinh viên thuộc 111 ngành STEM có thể được hưởng chính sách này.
Đây được xem là một cú hích đáng kể trong bối cảnh chi phí học tập và sinh hoạt ngày càng trở thành yếu tố mà nhiều gia đình phải cân nhắc khi lựa chọn ngành học cho con.
Tuy nhiên, chính sách tài chính chỉ là một phần của câu chuyện.
Theo các chuyên gia, thị trường lao động đang dịch chuyển mạnh. Nhu cầu nhân lực về STEM, AI, bán dẫn, an ninh mạng, điện toán và công nghệ số không còn giới hạn trong các doanh nghiệp công nghệ, mà ngày càng trở thành hạ tầng nhân lực của nhiều lĩnh vực kinh tế.
Khi nhu cầu nhân lực được nhìn thấy rõ hơn, lựa chọn của thí sinh cũng thay đổi. Những ngành từng được xem là khó, khô và đòi hỏi nền tảng toán - kỹ thuật vững đang dần trở thành lựa chọn hấp dẫn đối với học sinh có năng lực.
Điểm chuẩn cao không đồng nghĩa ngành học tốt hơn
Dù vậy, điểm chuẩn tăng mạnh không nên được hiểu là tất cả những ngành này đều “tốt hơn” các ngành khác.
Điểm chuẩn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chỉ tiêu tuyển sinh, số lượng thí sinh đăng ký, phổ điểm, phương thức xét tuyển và mức độ cạnh tranh trong từng năm. Vì vậy, một ngành có điểm chuẩn cao chưa chắc đồng nghĩa với chất lượng đào tạo hoặc cơ hội việc làm vượt trội hơn một ngành có điểm thấp hơn.
Điều quan trọng với thí sinh là nhìn vào xu hướng phát triển dài hạn của ngành, yêu cầu về năng lực, chương trình đào tạo, môi trường học tập và nhu cầu nhân lực thực tế.
Ở chiều ngược lại, làn sóng thí sinh đổ vào STEM cũng đặt các trường đại học trước một trách nhiệm lớn.
Khi lợi thế đầu vào ngày càng cao, các trường không thể chỉ dừng lại ở việc tuyển được những sinh viên có điểm số tốt. Họ phải biến chất lượng đầu vào thành chất lượng nhân lực đầu ra.
Điều này đòi hỏi tiếp tục nâng chuẩn chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên, phòng thí nghiệm, năng lực nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế và liên kết doanh nghiệp.
Nói cách khác, điểm chuẩn có thể là tín hiệu về sức hút của một ngành, nhưng không phải thước đo cuối cùng của chất lượng.
Năm nay, gần 875.000 thí sinh đăng ký xét tuyển đại học. Trong đó, khoảng 467.600 em lựa chọn các ngành STEM, chiếm 53,45%. Tổng số nguyện vọng vào nhóm ngành này đạt gần 2,37 triệu, tương đương khoảng 33% tổng số nguyện vọng trên cả nước.
