‘Mở toang’ chính sách
Liên quan tới vấn đề này, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM (HoREA) cho biết, trước đây, các doanh nghiệp bất động sản đối mặt với rất nhiều khó khăn, đặc biệt liên quan tới chính sách nhà ở xã hội.
Trong giai đoạn 2021-2024, cả nước mới thực hiện được hơn 10% chỉ tiêu phát triển ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội. Đối với TP HCM, nếu theo chỉ tiêu mà Thủ tướng Chính phủ vừa giao bổ sung thực hiện 100.000 căn nhà ở xã hội, thành phố thực hiện giai đoạn 2021-2024 mới hơn 6.000 căn, tương đương hơn 6%.
“Như vậy, mục tiêu phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội nếu theo cơ chế cũ là không thực thi được. Chúng ta phải có cơ chế đặc thù. cơ chế đó đã được thể hiện trong Nghị quyết của Quốc hội, nên chúng tôi đánh giá rất cao Nghị quyết này”, ông Châu nói.
Trong cơ chế chính sách đặc thù về nhà ở xã hội, Chủ tịch HoREA thấy có hai nhóm cơ chế chính sách nổi bật.
Thứ nhất là quyết định thành lập Quỹ Phát triển nhà ở Quốc gia. Quỹ này thể chế hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về phát triển nhà giá rẻ tại các đô thị. Đây là một chỉ đạo chiến lược và đã được thể chế hóa.
Tiếp đến là đầu tư phát triển xây dựng hạ tầng kỹ thuật kết nối với dự án nhà ở xã hội. Trong dự án, chủ đầu tư thực hiện phần nhà ở, nhưng vẫn cần kết nối bằng đường giao thông, kết nối bằng các tiện ích.
Do đó, Nghị quyết nói rõ quỹ này đầu tư cả hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Hạ tầng xã hội bao gồm công viên, cây xanh, trường học, bệnh viện, thương mại dịch vụ…
“Đặc biệt, Quỹ này hỗ trợ để phát triển nhà ở xã hội cho thuê. Đây là một định hướng phát triển rất đúng đắn”, ông Châu nói.
Nhóm chính sách thứ hai là cơ chế đặc thù vượt trội, đột phá. Nổi bật là đổi mới triệt để quy trình thủ tục đầu tư xây dựng dự án nhà ở xã hội. Đặc biệt, theo phản ánh của các doanh nghiệp bất động sản tại TP HCM, ngay từ thủ tục đầu tiên đã bị vướng, đó là thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư.
Tiếp theo là cơ chế giao chủ đầu tư chấp thuận chủ trương đầu tư không thông qua đấu thầu. Đấy là một cơ chế vượt trội, rút ngắn được thời gian .
Thứ ba là cơ chế lập thẩm định phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chi tiết 1/500. Nhà ở xã hội không phải làm quy hoạch chi tiết. Đây là một thủ tục thời gian vừa qua các doanh nghiệp mất từ 1-3 tháng.
“Cho nên bỏ được thủ tục này mà lồng ghép đồng thời với phê duyệt phòng cháy chữa cháy, rồi cao độ tĩnh không… vào thủ tục cấp giấy phép xây dựng là rút ngắn biết bao nhiêu thời gian cho doanh nghiệp”, ông Châu nói.
Bên cạnh đó, dự án nhà ở xã hội nếu áp dụng thiết kế mẫu, thiết kế điển hình thì miễn giấy phép xây dựng ngay lập tức, đây được đánh giá là chính sách vượt trội.
Thứ tư trong thủ tục hành chính là chủ đầu tư tự quyết định phê duyệt dự án nhà ở xã hội, không phải đi trình duyệt thiết kế cơ sở. Hiện nay, chủ đầu tư chịu trách nhiệm phê duyệt dự án khả thi, dự án nhà ở xã hội của mình.
Cơ quan xây dựng địa phương cũng như UBND cấp tỉnh chuyển từ quản lý sang phục vụ, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Một thay đổi cực kỳ lớn đối với các thủ tục.
Tiếp theo, cơ quan có thẩm quyền phê duyệt dự án nhà ở xã hội đầu tư công lại được chỉ định nhà thầu xây dựng theo thủ tục rút gọn.
Người mua nhà ở xã hội chịu lãi suất 6,6%/năm vẫn còn cao
Theo ông Châu, bên cạnh sự hỗ trợ của Nghị quyết, cộng đồng doanh nghiệp cần có giải pháp tháo gỡ được nghi ngại của người dân khi mua nhà ở xã hội, cần làm thay đổi suy nghĩ về chất lượng nhà ở xã hội không được tốt.
Bên cạnh đó, khó khăn hiện nay vẫn là công tác chuẩn bị quỹ đất để phát triển nhà ở xã hội. Đây là công việc rất lớn, đòi hỏi các địa phương phải ghi vào kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của địa phương để thực hiện giải phóng mặt bằng. Tức là khi có Quỹ Phát triển nhà ở Quốc gia, có luôn quỹ phát triển nhà ở của địa phương thì phải thực hiện giải phóng mặt bằng.
Thứ hai là làm sao cho chủ đầu tư được vay ưu đãi. Hiện nay chủ đầu tư chưa được vay ưu đãi tại Ngân hàng Chính sách xã hội mà Nghị quyết cũng chưa điều chỉnh được. Luật Nhà ở thì cho nhưng chưa thực thi được.
“Làm sao cho người mua nhà ở xã hội được vay với lãi suất 4,8% như trước đây, chứ 6,6% hiện nay là quá cao, và được vay trong vòng 25 năm”, ông Châu nhấn mạnh.
