Thông báo được đưa ra tại cuộc gặp giữa bộ trưởng quốc phòng ba nước ở Singapore trong khuôn khổ hiệp ước quốc phòng ba bên AUKUS. Theo kế hoạch, các phương tiện không người lái hoạt động dưới nước thế hệ mới sẽ bắt đầu được bàn giao từ năm 2027.
Các chính phủ phương Tây ngày càng lo ngại nguy cơ phá hoại đối với các tuyến cáp ngầm quan trọng. Bên cạnh đó, họ cũng theo dõi chặt chẽ khả năng Iran có thể tận dụng vị trí chiến lược của mình tại Vịnh Ba Tư, nơi tập trung nhiều tuyến cáp dữ liệu quốc tế.
Phát biểu tại Singapore, Bộ trưởng Quốc phòng Úc Richard Marles cho rằng: "Đáy biển đã trở thành một chiến trường". Ông đồng thời kêu gọi tăng cường các biện pháp đối phó với những tàu thuộc "hạm đội bóng tối" – thuật ngữ dùng để chỉ các tàu hoạt động với quyền sở hữu và hành trình thiếu minh bạch.
Theo AUKUS, chương trình mới sẽ nâng cao năng lực trinh sát và tấn công của ba nước, đồng thời củng cố ưu thế trong tác chiến chống tàu ngầm, chống tàu mặt nước và rà phá thủy lôi.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết các phương tiện không người lái mới sẽ có khả năng thích ứng cao, giúp hỗ trợ các hoạt động dưới nước và duy trì lợi thế chung của các đồng minh trên biển.
Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey nhấn mạnh dự án sẽ tăng cường khả năng ứng phó trước nhiều mối đe dọa, trong đó có các nguy cơ nhắm vào cáp và đường ống dưới đáy biển, thông qua việc triển khai "những cảm biến và hệ thống vũ khí tiên tiến dành cho thiết bị không người lái dưới nước".
Ông Marles cảnh báo các tuyến cáp internet dưới biển – mà ông gọi là "những động mạch của nền văn minh hiện đại", đang bị cắt đứt với tần suất chưa từng có. Ông cho biết: "Trong 18 tháng qua, chúng ta đã chứng kiến hàng loạt vụ tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu dưới đáy biển với quy mô và tần suất chưa từng có trong lịch sử".
Đối với Úc, một quốc gia phụ thuộc lớn vào các tuyến kết nối biển quốc tế, đây được xem là vấn đề đặc biệt nghiêm trọng.
Bộ trưởng Viễn thông Anh Liz Lloyd cũng nhấn mạnh vai trò sống còn của các tuyến cáp ngầm đối với nền kinh tế toàn cầu. Bà nói: "Mọi giao dịch thanh toán quốc tế, mọi hoạt động thương mại xuyên biên giới được thực hiện chỉ trong vài mili giây, mọi luồng dữ liệu giữa các doanh nghiệp tại Anh và các thị trường nước ngoài đều được truyền tải dưới đáy biển".
Hiện có khoảng 570 tuyến cáp ngầm đang hoạt động trên thế giới và hơn 80 tuyến khác đang được lên kế hoạch xây dựng. Hệ thống này đảm nhận từ 95% đến 99% lưu lượng dữ liệu viễn thông liên lục địa toàn cầu. Các tuyến cáp quang có khả năng truyền tải dữ liệu với tốc độ hàng nghìn gigabit mỗi giây, vượt xa khả năng của hệ thống vệ tinh.
Tầm quan trọng của các tuyến cáp ngầm càng gia tăng khi hàng loạt trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) đang được xây dựng trên khắp thế giới, đặc biệt tại Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Các trung tâm này cần những tuyến cáp quang dưới biển để cung cấp khối lượng dịch vụ số khổng lồ cho khách hàng trên toàn cầu.
Một cuộc điều tra của Quốc hội Anh năm 2025 cũng cảnh báo cơ sở hạ tầng quan trọng của nước này có thể trở thành mục tiêu trong các cuộc khủng hoảng và cho rằng London chưa đủ khả năng ngăn chặn hoặc khôi phục nhanh chóng sau các cuộc tấn công như vậy.