Mỹ gia tăng sức ép với EU
Quan hệ năng lượng giữa Mỹ và EU đang đứng trước một phép thử mới khi Washington công khai cảnh báo sẽ chuyển hướng xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) nếu Brussels không điều chỉnh các quy định về phát thải khí metan dự kiến có hiệu lực từ năm 2027.
Phát biểu với Bloomberg, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết dòng LNG của Mỹ sẽ "chảy sang nơi khác" nếu EU không thực hiện những thay đổi có ý nghĩa đối với bộ quy định mới.
Theo ông Wright, các quy định hiện nay có thể gây tổn hại đáng kể cho châu Âu mà không mang lại lợi ích tương xứng.
Trọng tâm của bất đồng nằm ở quy định yêu cầu khí đốt nhập khẩu phải đáp ứng các tiêu chuẩn giám sát, báo cáo và xác minh lượng phát thải khí metan tương đương với các nhà sản xuất trong EU. Brussels cho rằng đây là bước đi cần thiết nhằm cắt giảm phát thải của một trong những loại khí nhà kính có tác động lớn nhất đến biến đổi khí hậu.
Tuy nhiên, phía Mỹ cho rằng yêu cầu này gần như không khả thi. Với hệ thống khai thác, vận chuyển và chế biến khí đốt trải rộng trên phạm vi lớn, các doanh nghiệp Mỹ khó có thể đo lường lượng phát thải metan cho từng lô LNG xuất khẩu sang châu Âu. Các nhà xuất khẩu cũng lo ngại sự thiếu rõ ràng về cơ chế xử phạt sẽ khiến các hợp đồng cung cấp dài hạn gặp nhiều rủi ro.
Không chỉ Mỹ, Qatar, Algeria và Nigeria cũng đã kêu gọi EU xem xét sửa đổi hoặc lùi thời điểm áp dụng quy định này.
Châu Âu đối mặt thế khó
Căng thẳng xuất hiện đúng vào thời điểm EU vẫn phụ thuộc đáng kể vào LNG của Mỹ.
Sau khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát năm 2022, châu Âu nhanh chóng cắt giảm phần lớn lượng khí đốt đường ống nhập khẩu từ Nga và chuyển sang tăng mua LNG của Mỹ nhằm bảo đảm an ninh năng lượng. Chỉ trong vài năm, Mỹ đã trở thành nhà cung cấp LNG lớn nhất cho EU, góp phần giúp khu vực vượt qua giai đoạn khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng khi giá khí đốt và điện tăng lên mức kỷ lục.
Động thái của Washington cũng diễn ra vào thời điểm châu Âu đang đối mặt với nhiều đợt nắng nóng cực đoan, khiến nhu cầu điện cho làm mát tăng mạnh. Trong bối cảnh khí đốt vẫn là một trong những nhiên liệu quan trọng cho sản xuất điện, bất kỳ nguy cơ gián đoạn nào đối với nguồn cung LNG từ Mỹ cũng có thể tạo thêm áp lực lên hệ thống năng lượng của EU. Dù lượng dự trữ khí đốt của khối hiện ở mức tương đối, thị trường vẫn có nguy cơ chứng kiến giá khí đốt và điện biến động nếu nguồn cung bị thắt chặt trong giai đoạn nhu cầu tăng cao.
Chính sự phụ thuộc này khiến lời cảnh báo từ Washington thu hút sự chú ý của thị trường. Nếu nguồn cung LNG của Mỹ bị chuyển sang các khu vực khác, EU sẽ phải đối mặt với nguy cơ cạnh tranh gay gắt hơn để bảo đảm nguồn cung, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu LNG toàn cầu vẫn ở mức cao.
Dù vậy, Brussels vẫn chưa có dấu hiệu nhượng bộ. Ủy viên Năng lượng EU Dan Jorgensen khẳng định khối sẽ không đánh đổi các tiêu chuẩn môi trường chỉ vì sức ép từ các nhà cung cấp. Vấn đề này dự kiến sẽ tiếp tục được các bộ trưởng năng lượng EU thảo luận trong thời gian tới.
Cuộc tranh cãi hiện nay cũng phản ánh sự thay đổi đáng chú ý trong cục diện năng lượng toàn cầu. Trước đây, các nước phương Tây nhiều lần cáo buộc Nga sử dụng nguồn cung năng lượng như một công cụ gây sức ép chính trị đối với châu Âu. Sau khi EU giảm mạnh sự phụ thuộc vào khí đốt Nga và chuyển sang LNG của Mỹ, Washington hiện cũng đang gắn vấn đề nguồn cung với các yêu cầu về chính sách.
Điều này cho thấy năng lượng ngày càng không chỉ là một mặt hàng thương mại mà còn trở thành công cụ tạo ảnh hưởng trong quan hệ quốc tế. Đối với EU, bài toán hiện nay không chỉ là cân bằng giữa mục tiêu an ninh năng lượng và chuyển đổi xanh, mà còn là làm thế nào để giảm phụ thuộc vào bất kỳ một nhà cung cấp nào trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu tiếp tục biến động.
