Ông Kishida đang ở Washington trong chặng dừng chân cuối cùng của chuyến công du đến các cường quốc công nghiệp trong nhóm G7 và đang tìm cách củng cố các liên minh lâu đời trong bối cảnh Nhật Bản ngày càng lo ngại về các mối đe dọa an ninh trong khu vực.
Tổng thống Mỹ Joe Biden bắt tay với Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida trong cuộc gặp song phương tại Phòng Bầu dục ở Nhà Trắng ở Washington, Mỹ vào ngày 13 tháng 1 năm 2023. Ảnh: Reuters
Trong cuộc họp tại Nhà Trắng, ông Biden gọi đây là "thời khắc đáng chú ý" trong liên minh Mỹ - Nhật. Ông cho biết hai nước chưa bao giờ gần gũi hơn. "Hãy để tôi nói rõ ràng: Mỹ hoàn toàn, triệt để và tuyệt đối cam kết với liên minh, và quan trọng là ... bảo vệ Nhật Bản", ông nói, đồng thời cảm ơn Kishida vì sự chỉ đạo mạnh mẽ của Thủ tướng Nhật Bản trong việc thúc đẩy hợp tác chặt chẽ về công nghệ và kinh tế giữa hai nước.
Ông Kishida cảm ơn người đồng cấp Biden vì công việc của Mỹ đối với an ninh khu vực và nói: "Nhật Bản và Mỹ hiện đang đối mặt với môi trường an ninh phức tạp và thách thức nhất trong lịch sử gần đây". Ông cho biết Nhật Bản đã xây dựng chiến lược quốc phòng mới được công bố vào tháng trước "nhằm đảm bảo hòa bình và thịnh vượng trong khu vực".
Thủ tướng Kishida nói rằng ông mong đợi một cuộc trao đổi quan điểm "thẳng thắn" về các vấn đề bao gồm "một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và cởi mở". Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giải quyết cuộc chiến của Nga ở Ukraine.
Tháng trước, Nhật Bản đã công bố kế hoạch tăng cường quân sự lớn nhất kể từ Thế chiến thứ hai. “Ông Biden khen ngợi sự lãnh đạo táo bạo của Nhật Bản trong việc củng cố cơ bản khả năng phòng thủ và tăng cường các nỗ lực ngoại giao”, theo tuyên bố chung Mỹ - Nhật đưa ra sau cuộc gặp.
Các bộ trưởng ngoại giao và quốc phòng của Mỹ và Nhật Bản đã gặp nhau hôm thứ Tư trước đó và tuyên bố tăng cường hợp tác an ninh sau gần hai năm đàm phán và các quan chức Mỹ cũng ca ngợi kế hoạch xây dựng quân đội của Tokyo.
Kế hoạch cải cách quân sự của Nhật Bản sẽ tăng gấp đôi chi tiêu quốc phòng lên 2% GDP và mua tên lửa có thể tấn công tàu hoặc mục tiêu trên đất liền cách xa 1.000 km.
Chất bán dẫn, không gian và biến đổi khí hậu
Trước cuộc họp, một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết Biden và Kishida còn sẽ thảo luận về các vấn đề an ninh và kinh tế toàn cầu, đồng thời các cuộc đàm phán của họ có khả năng bao gồm việc kiểm soát xuất khẩu liên quan đến chất bán dẫn sang Trung Quốc, cũng như hợp tác về biến đổi khí hậu.
Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida đi bộ đến Phòng Bầu dục tại Nhà Trắng ở Washington, Mỹ vào ngày 13 tháng 1 năm 2023. Ảnh: Reuters
Tuyên bố chung cho biết Mỹ và Nhật Bản "sẽ tăng cường lợi thế chung của chúng ta về an ninh kinh tế, bao gồm bảo vệ và thúc đẩy các công nghệ quan trọng và mới nổi, bao gồm cả chất bán dẫn".
Thủ tướng Kishida, Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Yoshimasa Hayashi và Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken sau đó đã ký một thỏa thuận về thám hiểm không gian hòa bình tại trụ sở của NASA ở Washington.
Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cho biết điều này sẽ đưa hợp tác không gian "lên một tầm cao mới" và tăng cường quan hệ đối tác trong các lĩnh vực bao gồm nghiên cứu về công nghệ vũ trụ và giao thông vận tải, các sứ mệnh đổ bộ lên mặt trăng bằng robot, các sứ mệnh liên quan đến khí hậu…
Ngoài vai trò chủ tịch G7, Nhật Bản đã được bầu làm thành viên không thường trực có nhiệm kỳ hai năm tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc vào ngày 1 tháng 1 và giữ chức chủ tịch luân phiên hàng tháng của cơ quan gồm 15 thành viên này vào tháng 1 này.
Huy Hoàng (theo Reuters)
