Sự kiện diễn ra trong không khí cả nước hướng tới kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026).
Phát biểu khai mạc hội thảo, GS.TS Lê Văn Lợi - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhấn mạnh, việc lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập Báo Thanh Niên vào ngày 21/6/1925 đã đặt nền móng cho sự ra đời và phát triển của nền Báo chí cách mạng Việt Nam.
Trải qua hơn một thế kỷ đồng hành cùng dân tộc, báo chí luôn giữ vai trò quan trọng trong tuyên truyền đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, phản ánh đời sống xã hội, phát hiện nhân tố mới và đấu tranh phòng, chống tiêu cực.
Theo GS.TS Lê Văn Lợi, đối với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, hệ thống tạp chí khoa học, hoạt động truyền thông và xuất bản không chỉ là công cụ phổ biến tri thức mà còn là bộ phận quan trọng trong thực hiện chức năng nghiên cứu, tư vấn chính sách và lan tỏa các giá trị khoa học xã hội, nhân văn.
Ông ví các tạp chí khoa học là “trái tim học thuật” của Viện Hàn lâm, nơi các công trình nghiên cứu được phản biện, kiểm chứng và hoàn thiện để phục vụ công tác hoạch định chính sách cũng như đưa tri thức hàn lâm đến gần hơn với công chúng.
Chủ tịch Viện Hàn lâm đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận các nội dung về phát huy vai trò của tạp chí, truyền thông và xuất bản trong cụ thể hóa đường lối của Đảng; nâng cao chất lượng học thuật; thúc đẩy chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI); đổi mới truyền thông khoa học để chuyển hóa tri thức thành nguồn lực xã hội, nâng cao vị thế học thuật quốc tế và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Báo cáo tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Tài Đông, Viện trưởng Viện Triết học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam), cho biết giai đoạn 2025-2026, công tác tạp chí, truyền thông và xuất bản của Viện Hàn lâm đã đạt nhiều kết quả tích cực.
Hiện Viện có 22 tạp chí khoa học, gồm Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam và 21 tạp chí chuyên ngành. Nhiều tạp chí đã xây dựng các chuyên mục chuyên sâu về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đồng thời chú trọng hoàn thiện quy trình phản biện, biên tập theo hướng tiếp cận các chuẩn mực quốc tế.
Trong thời gian tới, Viện Hàn lâm sẽ đẩy mạnh hiện đại hóa hệ thống tạp chí, truyền thông và xuất bản trên nền tảng số; xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung; phát triển truyền thông khoa học đa nền tảng; đào tạo nguồn nhân lực số và tăng cường ứng dụng công nghệ mới nhằm nâng cao hiệu quả lan tỏa tri thức khoa học đến cộng đồng.
Các ý kiến tại hội thảo cũng tập trung phân tích những cơ hội và thách thức đặt ra đối với hoạt động báo chí, xuất bản trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của AI. Từ đó, các đại biểu đề xuất nhiều giải pháp nhằm hiện đại hóa quy trình xuất bản, đổi mới phương thức truyền thông và tăng cường kết nối giữa nghiên cứu khoa học với công chúng trong kỷ nguyên số.
Nhân dịp này, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã trao giải Cuộc thi “Kết nối tri thức - Lan tỏa giá trị - Kiến tạo hệ sinh thái truyền thông số”, góp phần tôn vinh những sáng kiến truyền thông khoa học, lan tỏa các giá trị khoa học xã hội và nhân văn trong thời đại số.
