Ngắm những hiện vật cổ ngọc quý hiếm tại triển lãm ‘Dáng ngọc’

(CLO) Hơn 200 hiện vật cổ ngọc quý từ thời tiền sơ sử cho đến đầu thế kỷ XX đang hội tụ trong triển lãm chuyên đề “Dáng ngọc” tại Bảo tàng Lịch sử TP Hồ Chí Minh.

Kỷ niệm 43 năm thành lập (1979 - 2022) và chào mừng Quốc khánh 2/9, ngày 30/8, Bảo tàng Lịch sử TP Hồ Chí Minh tổ chức khai mạc chuyên đề trưng bày cổ vật mang tên “Dáng ngọc”.

Triển lãm trưng bày hơn 200 hiện vật cổ ngọc có niên đại từ thời tiền sơ sử cho đến đầu thế kỷ XX. Đây là dịp để công chúng và giới đam mê cổ ngọc được chiêm ngưỡng vẻ đẹp kỳ ẩn của những hiện vật quý giá chưa từng được tiết lộ.

ngam nhung hien vat co ngoc quy hiem tai trien lam dang ngoc hinh 1

Các đại biểu cắt băng khai mạc triển lãm. Ảnh: Bảo tàng Lịch sử TPHCM

Trong đó, nổi bật là bộ sưu tập cổ ngọc của bác sỹ Dương Quỳnh Hoa (Dương Hà). Bộ sưu tập Dương Hà do hai vợ chồng giáo sư Dương Minh Thới và bà Hà Thị Ngọc - song thân của bác sỹ Dương Quỳnh Hoa (Bộ trưởng Bộ Y tế Chính phủ lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam) sưu tầm vào những năm 1930 - 1940.

Ngoài bộ sưu tập quý giá Dương Hà, công chúng còn được ngắm nhìn các hiện vật của Victor Thomas Holbé (1857-1927) sưu tầm vào cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX.

Bộ sưu tập này được xem là tiền đề trong việc hình thành Bảo tàng Blanchard de la Brosse vào năm 1929 - nay là Bảo tàng Lịch sử TP Hồ Chí Minh.

Theo các tài liệu lịch sử, Holbé là một dược sỹ phục vụ trong Hải quân Pháp, đồng thời ông là Phó Chủ tịch Hội đồng thuộc địa Nam Kỳ. Holbé là một nhà sưu tập và nghiên cứu nổi tiếng về cổ ngọc. Ông đã sưu tập được 2.160 hiện vật thuộc các nền văn hóa của Việt Nam và Đông Dương cũng như Trung Quốc, Nhật Bản.

ngam nhung hien vat co ngoc quy hiem tai trien lam dang ngoc hinh 2

Bộ sưu tập của Victor Thomas Holbé. Ảnh: Bảo tàng Lịch sử TPHCM

Sau khi Holbé qua đời, Hội Nghiên cứu Đông Dương đã vận động quyên góp tiền để mua lại bộ sưu tập của ông với giá 45.000 đồng Đông Dương.

Năm 1927, Thống đốc Nam kỳ Blanchard de la Brosse đã ký nghị định thành lập Bảo tàng Nam Kỳ, sau đó đổi tên thành Blanchard de la Brosse.

Quan niệm của người phương Đông cho rằng, ngọc biểu trưng cho sự giàu có, quyền lực, vẻ đẹp và sự quý phái. Ngọc không chỉ quý hiếm về chất liệu và vẻ đẹp, mà còn được tôn sùng vì những giá trị, ý nghĩa vĩnh cửu. Người xưa tin rằng, ngọc có những tính năng siêu phàm như trị bệnh, phong thủy...

Sau khi khánh thành, bảo tàng trưng bày bộ sưu tập của dược sỹ Victor Thomas Holbé, gồm: Nhóm hiện vật bằng ngà (vật trang trí, con dấu), bằng đá quý, gốm, thủy tinh (bình phong, gậy như ý, lọ hít), nhóm tượng Phật của Nhật Bản, Trung Quốc, Việt Nam, Thái Lan. Bộ sưu tập Malleret với nhóm hiện vật trang sức của văn hóa Óc Eo: Nhẫn và khuyên tai vàng, chuỗi hạt bằng đá quý, cùng hơn 5.000 tác phẩm chuyên khảo quý hiếm về Đông Dương và vùng Viễn Đông.

Một số hiện vật khác còn từng được trưng bày ở Pháp tại nhiều địa điểm nổi tiếng như Paris, tháp Eiffel, Buffalo Bill. Bộ sưu tập hiện vật này rất quý hiếm, có giá trị về mặt lịch sử, văn hóa, mỹ thuật và gắn liền với sự phát triển của Bảo tàng Lịch sử TP Hồ Chí Minh. Do đó, vào năm 2021, bộ sưu tập này từng được bảo tàng chọn mở kho online đầu tiên để ra mắt công chúng sau 100 năm gìn giữ.

Lần trưng bày này còn có những hiện vật là cổ ngọc đựng ngũ cốc dùng trong tế lễ với phần quai cầm hai bên được trang trí bằng hình tượng rồng qua các thời kỳ văn hóa Trung Hoa. Nhóm hiện vật “văn phòng tứ bảo”, với những chi tiết hoa văn cực kỳ tao nhã và tinh tế, từng được tầng lớp trí thức, quý tộc phong kiến sử dụng - là vật trưng cho phú quý và an khang.

Một số hiện vật quý trưng bày tại chuyên đề “Dáng ngọc”. Ảnh: Bảo tàng Lịch sử TPHCM:

ngam nhung hien vat co ngoc quy hiem tai trien lam dang ngoc hinh 3
ngam nhung hien vat co ngoc quy hiem tai trien lam dang ngoc hinh 4
ngam nhung hien vat co ngoc quy hiem tai trien lam dang ngoc hinh 5
ngam nhung hien vat co ngoc quy hiem tai trien lam dang ngoc hinh 6
ngam nhung hien vat co ngoc quy hiem tai trien lam dang ngoc hinh 7
ngam nhung hien vat co ngoc quy hiem tai trien lam dang ngoc hinh 8

Bên cạnh đó, nhóm hiện vật thể hiện quyền lực, địa vị của người sử dụng như nhẫn cung thủ, gậy ngọc như ý, ngọc bội, móc thắt lưng, khóa thắt lưng, mảnh trang trí… với các đường nét chạm khắc đa dạng, khéo léo của các nghệ nhân xưa…

Chuyên đề “Dáng ngọc” mở cửa tự do đón công chúng tại Bảo tàng Lịch sử TP Hồ Chí Minh đến ngày 30/11/2022.

T.Toàn

Xem thêm

Nguyễn Khắc Phê và “Quảng Trị, vùng đất hội tụ”

Nguyễn Khắc Phê và “Quảng Trị, vùng đất hội tụ”

(NB&CL) Giữa tháng 5 năm 2026, tôi tìm trên giá sách riêng, tập hợp được hơn chục tác phẩm của nhà văn, nhà báo Nguyễn Khắc Phê. Cuốn sách xuất bản gần đây nhất in 1500 bản của ông ra mắt đầu năm 2026 có tựa đề “Quảng Trị - Vùng đất hội tụ” (Nhà Xuất bản Hội Nhà văn).

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

(NB&CL) Để bảo tàng tư nhân “sống sót” và hoạt động chuyên nghiệp là câu chuyện hoàn toàn không đơn giản. Thực tế tại Việt Nam, không hiếm chuyện chủ nhân bảo tàng rơi vào cảnh “vừa làm chủ, vừa làm nhân viên” vì nguồn lực tài chính hạn hẹp. Theo PGS.TS. Nguyễn Văn Huy (nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, người sáng lập Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên), Nhà nước cần có chính sách để thu hút các nguồn lực tài trợ cho hoạt động bảo tàng, từ đó tạo điểm tựa vững chắc cho các bảo tàng tư nhân phát triển bền vững.

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

(NB&CL) Với việc trưng bày các hiện vật đến từ nhiều nền văn hóa, nhiều bảo tàng tư nhân đang thực hiện tiêu chí và thông điệp cốt lõi của UNESCO là góp phần thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau và gắn kết giữa các dân tộc, xóa bỏ sự ngăn cách và tệ nạn phân biệt đối xử về văn hóa, tôn vinh các giá trị nhân văn, nhân đạo giữa các dân tộc.

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

(CLO)- Ban tổ chức Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026 vừa chính thức ban hành quy chế sửa đổi với hàng loạt điều chỉnh quan trọng. Việc khôi phục trọn vẹn thể thức hai vòng đấu sau nhiều năm gián đoạn cùng những thay đổi bước ngoặt trong luật phân định thắng thua là những điểm mới cốt lõi nhằm nâng cao tính minh bạch và chất lượng chuyên môn cho di sản văn hóa phi vật thể quốc gia này.

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

(CLO) Với người Khmer Nam Bộ, việc vào chùa tu học không đơn thuần là thực hành tín ngưỡng mà còn là cách báo hiếu cha mẹ, rèn luyện đạo đức và đánh dấu bước trưởng thành của một người đàn ông trước khi bước vào cuộc sống gia đình, xã hội.

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

(CLO) Chương trình Phát triển thủ công đương đại trên nền tảng Di sản làng nghề trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 được khởi động với mục tiêu xây dựng hệ sinh thái kết nối giữa nghệ nhân, nhà thiết kế, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo, góp phần đưa nguồn lực di sản trở thành động lực cho sáng tạo và phát triển bền vững.

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

(CLO) Lần đầu tiên, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) triển khai dự án truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã mang tên “Vietnam Wild Live - Kết nối thiên nhiên, lan tỏa nhận thức”, đưa những hình ảnh chân thực của hệ sinh thái tự nhiên đến với khán giả trong và ngoài nước.

Cỡ chữ bài viết: