Malaysia chính thức thực thi lệnh cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng tài khoản mạng xã hội từ ngày 1/6, đánh dấu bước đi mới trong nỗ lực tăng cường bảo vệ trẻ em trên không gian mạng và tham gia xu hướng siết chặt quản lý nền tảng số đang diễn ra tại nhiều quốc gia trên thế giới.
Theo các quy định mới, những nền tảng mạng xã hội có từ 8 triệu người dùng trở lên, bao gồm Facebook, Instagram, TikTok và YouTube, phải triển khai hệ thống xác minh độ tuổi và ngăn người dưới 16 tuổi tạo tài khoản. Các doanh nghiệp không tuân thủ có thể bị phạt tới 10 triệu ringgit (khoảng 2,5 triệu USD). Tuy nhiên, phụ huynh có con em lách quy định sẽ không bị xử phạt.
Chính phủ Malaysia cho biết biện pháp này nhằm bảo vệ trẻ em trước các nội dung độc hại, tình trạng bắt nạt trực tuyến và những tính năng trên nền tảng có khả năng thúc đẩy việc sử dụng mạng xã hội quá mức.
Ủy ban Truyền thông và Đa phương tiện Malaysia nhấn mạnh quy định mới không nhằm ngăn cản trẻ em tiếp cận internet hay công nghệ số, mà đặt ra trách nhiệm rõ ràng hơn đối với các nhà cung cấp dịch vụ trong việc xử lý các nguy cơ trực tuyến và triển khai các cơ chế bảo vệ phù hợp với từng độ tuổi.
Cơ quan quản lý cho biết các nền tảng sẽ phải tích hợp các tính năng an toàn ngay từ khâu thiết kế sản phẩm, bao gồm biện pháp ngăn chặn các cơ chế mang tính thao túng khiến người dùng sử dụng nền tảng một cách cưỡng chế, đồng thời xử lý các tài khoản của người chưa đủ tuổi và các nội dung có hại.
Đến nay, các công ty công nghệ vẫn chưa công bố chi tiết cách thức đáp ứng các yêu cầu mới. Nhà chức trách Malaysia cho biết sẽ dành một khoảng thời gian để các nền tảng hoàn tất việc triển khai hệ thống xác minh độ tuổi.
Hồi tháng 4, bà Clara Koh, Giám đốc Chính sách công khu vực Đông Nam Á của Meta, cảnh báo lệnh cấm toàn diện đối với người dưới 16 tuổi có thể phản tác dụng khi đẩy thanh thiếu niên rời khỏi các nền tảng được kiểm soát để tìm đến những khu vực ít được giám sát hơn trên internet.
Bà cho biết Meta đã triển khai các “tài khoản dành cho thanh thiếu niên” đối với người dùng dưới 18 tuổi, với các giới hạn về liên lạc, thời gian sử dụng và khả năng tiếp cận nội dung không phù hợp.
Quy định mới của Malaysia được ban hành trong bối cảnh ngày càng nhiều chính phủ đối mặt với áp lực phải giải quyết những lo ngại liên quan đến tác động của mạng xã hội đối với sức khỏe tâm thần và sự an toàn trực tuyến của trẻ em.
Trước đó, các quốc gia như Úc, Brazil và Indonesia đã áp dụng hoặc công bố các biện pháp hạn chế truy cập mạng xã hội theo độ tuổi, trong khi Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Đan Mạch, Thái Lan và Hàn Quốc cũng đang nghiên cứu các giải pháp tương tự.
Tuy nhận được sự ủng hộ từ nhiều phụ huynh, quy định mới vẫn vấp phải những ý kiến lo ngại về quyền riêng tư dữ liệu. Chuyên gia cho rằng việc yêu cầu giấy tờ tùy thân do chính phủ cấp để xác minh độ tuổi có thể làm gia tăng rủi ro liên quan đến dữ liệu cá nhân.
Ông cũng nhận định hiệu quả của các lệnh cấm theo độ tuổi vẫn chưa được chứng minh một cách nhất quán ở nhiều nơi trên thế giới. Theo ông, việc không áp dụng chế tài đối với phụ huynh có thể tạo ra lỗ hổng lớn, cho phép các gia đình dễ dàng tạo tài khoản thay cho con em mình, khiến mục tiêu hạn chế trẻ em sử dụng mạng xã hội khó đạt được như kỳ vọng.
