Ngày 3/2 tại Hà Nội, nghệ sĩ xẩm Mai Tuyết Hoa chính thức ra mắt album Mai Tuyết Hoa - Xẩm trong cõi đời vol 2.
Album gồm 9 bài: Tre xanh (thơ Nguyễn Duy, lồng điệu: Nguyễn Quang Long); các bài xẩm mang lời thơ dân gian như: Một quan là sáu trăm đồng, Vợ chồng cờ bạc và Dạt nước cánh bèo.
Bên cạnh đó là các sáng tác của nhạc sĩ Nguyễn Quang Long: Ơn cha nghĩa mẹ, Thăng Long lịch sử oai hùng, Ghen, Tránh xa tệ nạn và Hà Nội 36 chân tình. Album thực hiện tại phòng thu Kiên Ninh; nghệ sĩ Phạm Đình Dũng đảm nhận vai trò Giám đốc âm nhạc của album.
Trong album Mai Tuyết Hoa - Xẩm trong cõi đời vol 2, nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa đan xen cả xẩm cổ và xẩm mới, với mong muốn khán giả khi lắng nghe có thể tìm thấy cảm xúc hướng về nguồn cội từ xẩm cổ, để từ đó lan tỏa tinh thần xẩm trong đời sống đương đại.
Dạt nước cánh bèo là bài xẩm cổ duy nhất, được Mai Tuyết Hoa đưa vào như một sự kết nối và lời tri ân dành cho người thầy lớn nhất trong cuộc đời nghệ thuật của mình - nghệ nhân hát xẩm Hà Thị Cầu. Các tác phẩm còn lại đều mang cá tính sáng tạo riêng, được viết và lựa chọn phù hợp với chất giọng, phong cách hát xẩm cũng như con đường nghệ thuật mà Mai Tuyết Hoa theo đuổi.
Album còn giới thiệu hai bài xẩm cổ từng được Mai Tuyết Hoa cùng các bậc thầy như GS.TS.NGND Phạm Minh Khang, nhạc sĩ Thao Giang, nhạc sĩ Hạnh Nhân, NSND Thanh Ngoan… phục hồi và đã trở nên quen thuộc với công chúng, đó là Vợ chồng cờ bạc (còn có tên gọi khác là Sướng khổ vì chồng, thể hiện cùng nghệ sĩ Văn Phương) và Một quan là sáu trăm đồng (hát cùng NSND Thanh Ngoan).
Bài thơ Tre xanh nổi tiếng của thi sĩ Nguyễn Duy cũng được lựa chọn để lồng điệu xẩm và trở thành tác phẩm mang màu sắc mới mẻ trong album.
Ngoài 3 tác phẩm kể trên, toàn bộ các ca khúc còn lại trong album đều do nhà nghiên cứu âm nhạc, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long sáng tác riêng cho giọng hát xẩm của nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa.
Trong số đó, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long đã khai thác và vận dụng điệu hát sai - một lối thể hiện từng được các nghệ nhân xẩm xưa sử dụng, đưa vào hai tác phẩm Ghen và Tránh xa tệ nạn, tạo nên màu sắc vừa cổ truyền, vừa mới mẻ trong không gian âm nhạc của album. Đây cũng là hai tác phẩm được đánh giá là khai thác triệt để lối hát xẩm mang bản sắc, cá tính riêng của Mai Tuyết Hoa. Đó là lối hát đanh quánh, hồn nhiên.
Chia sẻ về lần đầu hợp tác cùng con trai - nghệ sĩ sáo trúc trẻ Nam Khánh trong album, nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa cho biết, ban đầu chị khá băn khoăn trước gợi ý của nhạc sĩ Nguyễn Quang Long.
Dù con trai chị đã được nghe xẩm từ khi còn trong bụng mẹ và hiện theo học sáo trúc tại Khoa Nhạc cụ truyền thống (Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam), nhưng trước thị hiếu âm nhạc đương đại của giới trẻ, chị từng lo rằng việc thể hiện xẩm không dễ.
Khi bước vào phòng thu, con trai đã khiến tôi bất ngờ khi thể hiện rất đúng cá tính của người trẻ mà vẫn giữ được tinh thần xẩm. Khi nghe lại bản thu âm, chính bạn ấy cũng cảm thấy hào hứng và tự hào. Với tôi, việc con trai đồng hành trong album không chỉ là một sự hợp tác nghệ thuật, mà còn là niềm hạnh phúc riêng của một người mẹ, nghệ sĩ chia sẻ.
Nhạc sĩ Nguyễn Quang Long là người bạn thân thiết đồng hành với nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa trên hành trình nghệ thuật và đời sống. Sự thấu hiểu bạn giúp nhạc sĩ Nguyễn Quang Long viết xẩm đúng chất Mai Tuyết Hoa, từ chất giọng, cá tính nghệ thuật đến những giới hạn và thế mạnh riêng.
Nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa (sinh năm 1976) được coi là truyền nhân xuất sắc của cố nghệ nhân hát xẩm Hà Thị Cầu. Chị hiện là Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu bảo tồn và phát huy âm nhạc dân tộc, một trong những nghệ sĩ chủ chốt của nhóm Xẩm Hà thành.
