Nghiên cứu hé lộ điều độc giả trẻ cần từ báo chí

(CLO) Nghiên cứu mới của Đại học Cardiff (Anh) cho thấy, trong những thời điểm quan trọng, người trẻ vẫn tìm đến báo chí để biết chuyện gì đang xảy ra và hiểu rõ bản chất của sự việc.

Nghiên cứu do nhà tâm lý học Ellen O'Donoghue (Đại học Cardiff), David Caswell (BBC News Labs) cùng các cộng sự thực hiện, vừa được công bố trên tạp chí Scientific Reports của Nature.

Độc giả trẻ tìm đến báo chí vì điều gì?

Ý tưởng của nghiên cứu bắt nguồn từ ngày 24/2/2022, khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine. Tại Đại học Cardiff, nhiều sinh viên - nhóm vốn được xem là ít quan tâm đến báo chí truyền thống - bất ngờ chủ động tìm đọc tin tức và liên tục quay lại để theo dõi diễn biến.

Để tìm hiểu nguyên nhân, nhóm nghiên cứu đã khảo sát 312 sinh viên đại học. Người tham gia được yêu cầu đánh giá hàng chục lý do khác nhau khiến họ đọc tin tức, từ mong muốn cập nhật thông tin, hiểu rõ sự việc, cải thiện tâm trạng cho đến tìm chủ đề để trò chuyện với người khác.

Kết quả cho thấy phần lớn động lực đọc tin có thể gói gọn trong ba nhu cầu chính: Cập nhật thông tin; hiểu thêm góc nhìn và bối cảnh của sự kiện; cùng với việc quản lý cảm xúc trước các tin tức tích cực hoặc tiêu cực.

Điều đáng chú ý là nhiều yếu tố từng được các tòa soạn coi trọng như truyền cảm hứng, giải trí hay tạo sự kết nối với cộng đồng không còn là những động lực hàng đầu. Đặc biệt, nhu cầu "kết nối với người khác" gần như biến mất trong kết quả khảo sát. Theo các tác giả, giới trẻ hiện chủ yếu đáp ứng nhu cầu này thông qua mạng xã hội thay vì báo chí.

untitled.png
Nghiên cứu mới hé lộ động lực khiến người trẻ tiếp tục theo dõi tin tức. Ảnh: INMA

Tin nóng thu hút độc giả, bài phân tích giữ chân họ

Khi phân tích sâu hơn, các nhà nghiên cứu nhận thấy chỉ có hai yếu tố thực sự ảnh hưởng đến việc một người có thường xuyên theo dõi tin tức hay không là nhu cầu được cập nhật thông tin và nhu cầu có thêm góc nhìn về vấn đề. Trong đó, mong muốn được cập nhật diễn biến mới nhất vẫn là động lực mạnh nhất.

Kết quả này cũng phù hợp với khảo sát năm 2024 của Viện Báo chí Reuters thuộc Đại học Oxford tại 47 quốc gia, trong đó 72% người được hỏi cho biết họ đọc báo chủ yếu để cập nhật thông tin.

Dữ liệu truy cập của hàng trăm cơ quan báo chí trên thế giới cũng cho thấy lượng độc giả tăng mạnh mỗi khi xảy ra các sự kiện lớn như xung đột Nga - Ukraine hay bầu cử Tổng thống Mỹ. Đây là thời điểm nhiều người sẵn sàng tìm đến cả những nguồn tin mà trước đó họ chưa từng theo dõi.

Tuy nhiên, nhu cầu của độc giả thay đổi khá nhanh. Ban đầu, họ muốn biết "điều gì đã xảy ra", nhưng sau khi nắm được diễn biến cơ bản, họ bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến câu hỏi "vì sao sự việc xảy ra" và "nó sẽ tác động như thế nào". Đây cũng là lý do các bài phân tích, giải thích và cung cấp bối cảnh ngày càng được các tòa soạn chú trọng.

Theo dữ liệu của Viện Báo chí Reuters, "góc nhìn và phân tích" hiện là nhu cầu mà độc giả cảm thấy các cơ quan báo chí vẫn chưa đáp ứng đầy đủ.

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng lý do khiến mọi người đọc báo không giống với lý do khiến họ sẵn sàng trả phí.

Các khảo sát tại Mỹ cho thấy người dùng quyết định đăng ký trả phí chủ yếu vì đánh giá cao chất lượng nội dung, muốn tiếp cận những thông tin độc quyền hoặc mong muốn ủng hộ vai trò của báo chí đối với xã hội. Báo cáo Tin tức Kỹ thuật số 2026 của Viện Reuters cũng đưa ra kết quả tương tự.

Trong thực tế, các bài cập nhật tin nóng thường mang lại lượng truy cập rất lớn nhưng lại có khả năng chuyển đổi thành đăng ký trả phí thấp hơn so với các bài phân tích chuyên sâu hoặc giải thích bối cảnh.

Theo nhóm nghiên cứu, điều này cho thấy các tòa soạn không nên lựa chọn giữa tin nóng và bài phân tích. Tin tức thời sự giúp thu hút độc giả và mở rộng phạm vi tiếp cận, trong khi những bài viết giải thích, phân tích và cung cấp góc nhìn mới là yếu tố tạo dựng niềm tin, giữ chân độc giả và khiến họ sẵn sàng trả tiền cho báo chí chất lượng.

Xem thêm

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

(NB&CL) Cuộc cạnh tranh của báo chí đang thay đổi. Trong kỷ nguyên AI, khoảng cách giữa các tòa soạn sẽ không còn được tạo ra bởi việc ứng dụng thêm một công nghệ mới, mà bởi năng lực quản trị, khả năng tổ chức dữ liệu và những lựa chọn chiến lược được thực hiện từ hôm nay. Khi công nghệ dần trở thành điều kiện phổ biến, dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi cơ quan báo chí.

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

(CLO) “Trong một thế giới mà thông tin ngày càng dư thừa nhưng niềm tin ngày càng khan hiếm, đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí có lẽ không nằm ở việc sản xuất thêm nội dung, mà ở việc thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin cho phát triển” - ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Group of Companies, nhấn mạnh khi đề xuất cách tiếp cận 'Báo chí Hạ tầng Niềm tin'.

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

(NB&CL) Với VnExpress, xây dựng năng lực dữ liệu bắt đầu từ nhu cầu trả lời những câu hỏi rất cụ thể về độc giả và sản phẩm: Vì sao pageview tăng hoặc giảm? Độc giả là ai? Họ đến và đi vì điều gì? Làm thế nào để kéo họ quay lại và tương tác? Sau nhiều năm xây dựng hệ thống riêng, dữ liệu trở thành một phần trong cách tòa soạn phân tích nội dung, hiểu độc giả và vận hành sản phẩm.

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

(NB&CL) AI đang đi rất nhanh từ một công nghệ được báo chí thử nghiệm sang một năng lực được tích hợp vào hoạt động tác nghiệp. Nhưng phía sau những mô hình ngôn ngữ ngày càng mạnh vẫn tồn tại một điều kiện nền tảng: AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi nó được cung cấp dữ liệu đủ tốt, đủ ngữ cảnh và có thể sử dụng một cách đáng tin cậy.

Tòa soạn không thiếu dữ liệu, mà thiếu năng lực khai thác

Tòa soạn không thiếu dữ liệu, mà thiếu năng lực khai thác

(NB&CL) Một tòa soạn có thể tích lũy hàng triệu bài viết, hình ảnh, video sau nhiều năm hoạt động nhưng chưa chắc đã sở hữu một kho dữ liệu có giá trị. Khi thông tin còn phân tán, thiếu cấu trúc và khó kết nối, dữ liệu dù nhiều vẫn chưa thể trở thành nguồn lực tạo ra những giá trị mới.

Vì sao dữ liệu đang trở thành “nguồn lực chiến lược” của báo chí?

Vì sao dữ liệu đang trở thành “nguồn lực chiến lược” của báo chí?

(NB&CL) Trong kỷ nguyên số và AI, một cơ quan báo chí không chỉ cần sản xuất nội dung nhanh, hay mà còn phải biết tổ chức, chuẩn hóa, kết nối và khai thác tài sản dữ liệu của mình. Từ kho nội dung đã xuất bản, dữ liệu độc giả, hình ảnh, video, âm thanh đến dữ liệu phục vụ sản xuất nội dung, tất cả cần được nhìn nhận như một hạ tầng chiến lược. Tòa soạn nào làm chủ được dữ liệu sẽ có nền tảng để làm chủ công nghệ, đổi mới sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đó cũng chính là vấn đề được đặt ra tại chuyên đề này.

Bảo vệ bản quyền trên môi trường số: Tạo điều kiện để các sản phẩm sáng tạo trở thành nguồn lực phát triển

Bảo vệ bản quyền trên môi trường số: Tạo điều kiện để các sản phẩm sáng tạo trở thành nguồn lực phát triển

(CLO) Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, nền tảng số và dữ liệu lớn đang khiến tài sản trí tuệ văn hóa được tạo ra, lan truyền và khai thác với tốc độ chưa từng có, đồng thời làm gia tăng nguy cơ sao chép, phát tán và xâm phạm bản quyền. Định danh, truy vết, bảo vệ quyền và biến tài sản trí tuệ thành nguồn lực kinh tế đang trở thành yêu cầu cấp thiết của quá trình phát triển văn hóa số.

Tòa soạn cần làm gì khi nhà sáng tạo nội dung ngày càng mạnh?

Tòa soạn cần làm gì khi nhà sáng tạo nội dung ngày càng mạnh?

(CLO) Sự phát triển của các nhà sáng tạo nội dung đang buộc các tòa soạn và thương hiệu truyền thông truyền thống phải nhìn lại vai trò của mình. Khi một cá nhân có thể tự sản xuất, phân phối và xây dựng cộng đồng riêng trên YouTube, Instagram hay TikTok, lợi thế của tòa soạn không còn đơn giản nằm ở khả năng đưa nội dung đến công chúng.

Cỡ chữ bài viết: