Theo nhóm nghiên cứu đến từ Brazil, Ghana và Vương quốc Anh, việc chặt phá và đốt rừng ở Amazon, Congo và Đông Nam Á đã làm nhiệt độ tại những khu vực này tăng cao bất thường.
Khi cây cối bị đốn hạ, tán rừng biến mất đồng nghĩa với việc giảm bóng râm, lượng mưa và gia tăng nguy cơ cháy rừng. Hệ quả là người dân địa phương phải sống trong điều kiện nhiệt độ khắc nghiệt hơn nhiều so với mức trung bình toàn cầu.
Khoảng 345 triệu người ở các vùng nhiệt đới đã chịu ảnh hưởng trực tiếp của hiện tượng nóng lên do phá rừng trong giai đoạn 2001–2020. Trong đó, 2,6 triệu người phải đối mặt với mức nhiệt tăng thêm tới 3°C. Các nhà khoa học ước tính tình trạng này đã dẫn đến 28.330 ca tử vong mỗi năm, tức hơn nửa triệu ca trong hai thập kỷ.
Đáng chú ý, hơn một nửa số ca tử vong xảy ra tại Đông Nam Á – nơi dân số đông và mức độ dễ tổn thương với sóng nhiệt cao. Khoảng một phần ba số ca khác ở châu Phi nhiệt đới, còn lại tại Trung và Nam Mỹ.
Giáo sư Dominick Spracklen, Đại học Leeds (Anh), nhấn mạnh: “Phá rừng giết người”. Ông cho rằng phát hiện này sẽ gây sốc cho nhiều người, bởi lâu nay các tác động địa phương của phá rừng thường bị lu mờ trong các cuộc thảo luận về biến đổi khí hậu toàn cầu.
Ông lấy ví dụ về bang Mato Grosso của Brazil – khu vực chứng kiến tình trạng phá rừng quy mô lớn để mở rộng các cánh đồng trồng đậu nành. Hiện tại, nhiều nông dân ở đây đang vận động dỡ bỏ “lệnh cấm đậu nành” nhằm tiếp tục khai thác đất rừng, bất chấp rủi ro sức khỏe cho cộng đồng.
Các tác giả nghiên cứu khẳng định, việc bảo tồn những cánh rừng không chỉ góp phần giảm thiểu biến đổi khí hậu toàn cầu, mà còn tăng cường khả năng thích ứng của các nhóm dân cư dễ bị tổn thương. Rừng giúp điều hòa nhiệt độ, mang lại mưa và góp phần tạo nên nền nông nghiệp bền vững.
