Nghiên cứu tiết lộ nguyên nhân hai mặt của Mặt trăng trông rất khác nhau

(CLO) Một cuộc khảo sát toàn diện về lực hấp dẫn của Mặt trăng, dựa trên dữ liệu từ hai tàu vũ trụ của NASA, đã giúp giải thích tại sao hai mặt của Mặt trăng - mặt gần hướng về Trái đất và mặt xa quay ra ngoài - lại khác nhau rõ rệt.

Dữ liệu từ sứ mệnh GRAIL của NASA chỉ ra cấu trúc bên trong của Mặt trăng không đối xứng, hình thành do hoạt động núi lửa mạnh mẽ ở mặt gần hàng tỷ năm trước. Điều này đã định hình các đặc điểm bề mặt khác biệt giữa hai mặt.

Screenshot 2025-05-15 161811
Ảnh minh họa phần bên trong và hoạt động núi lửa của Mặt Trăng cách đây khoảng 2 đến 3 tỷ năm. (Ảnh: NASA)

Nghiên cứu phát hiện mặt gần bị uốn cong nhiều hơn mặt xa trong quỹ đạo quanh Trái đất, do tác động của lực hấp dẫn, tạo ra biến dạng thủy triều. Sự khác biệt này thể hiện rõ ở lớp địa chất gọi là lớp phủ. Mặt gần cũng ấm hơn và hoạt động địa chất mạnh mẽ hơn so với mặt xa.

Mặt gần của Mặt trăng có nhiều đồng bằng rộng lớn (mare), trong khi mặt xa gồ ghề hơn với ít đồng bằng. Các nhà khoa học giả thuyết rằng hoạt động núi lửa dữ dội đã tích tụ các nguyên tố phóng xạ sinh nhiệt ở lớp phủ, góp phần tạo nên sự chênh lệch này.

Lớp phủ của mặt gần được ước tính nóng hơn mặt xa khoảng 100-200 độ C, duy trì nhờ sự phân rã phóng xạ của thorium và titan. Cấu trúc bên trong của Mặt trăng cũng trùng khớp với sự khác biệt về địa chất bề mặt, cho thấy hoạt động núi lửa cổ đại vẫn còn ảnh hưởng đến Mặt Trăng.

Mặt trăng có đường kính khoảng 3.475 km, lớn hơn một phần tư so với Trái đất. Lớp phủ của Mặt trăng nằm giữa lớp vỏ và lõi, kéo dài từ độ sâu 35 đến 1.400 km, chiếm khoảng 80% khối lượng và thể tích, chủ yếu gồm olivin và pyroxen, tương tự như Trái đất.

Dữ liệu từ tàu Ebb và Flow của GRAIL, hoạt động từ tháng 12/2011 đến tháng 12/2012, đã giúp tạo ra bản đồ trọng lực chi tiết nhất về Mặt trăng. Bản đồ này là nền tảng cho các hệ thống định vị và điều hướng chính xác trên Mặt trăng, hỗ trợ cho các sứ mệnh thám hiểm trong tương lai.

Phương pháp nghiên cứu này cũng có thể được áp dụng để khám phá cấu trúc bên trong của các thiên thể khác như Enceladus (vệ tinh của Sao Thổ) và Ganymede (vệ tinh của Sao Mộc) – những ứng viên tiềm năng trong việc tìm kiếm sự sống ngoài Trái đất.

Park kết luận rằng Mặt trăng đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định Trái đất và tạo ra thủy triều, ảnh hưởng lớn đến hệ sinh thái. Dù đã có nhiều khám phá, Mặt Trăng vẫn là mục tiêu quan trọng cho các nghiên cứu khoa học trong tương lai.

Xem thêm

Trung Quốc kêu gọi tăng cường tiếng nói của các nước đang phát triển tại Liên hợp quốc

Trung Quốc kêu gọi tăng cường tiếng nói của các nước đang phát triển tại Liên hợp quốc

(CLO) Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị ngày 17/6 cho rằng các nền kinh tế mới nổi và các nước đang phát triển hiện chưa được đại diện tương xứng tại Liên hợp quốc, trong bối cảnh tổ chức này ngày càng đối mặt với nhiều thách thức từ các tranh chấp chính trị và kinh tế trên toàn cầu.

Úc cảnh báo El Nino có thể mạnh nhất trong hơn 70 năm

Úc cảnh báo El Nino có thể mạnh nhất trong hơn 70 năm

(CLO) Cơ quan khí tượng Úc ngày 16/6 cho biết hiện tượng El Nino đã hình thành tại khu vực nhiệt đới Thái Bình Dương và có khả năng tiếp tục mạnh lên trong nửa cuối năm 2026, thậm chí có thể trở thành một trong những đợt El Nino mạnh nhất kể từ năm 1950.

Cỡ chữ bài viết: