Nghiên cứu tiết lộ nguyên nhân hai mặt của Mặt trăng trông rất khác nhau

(CLO) Một cuộc khảo sát toàn diện về lực hấp dẫn của Mặt trăng, dựa trên dữ liệu từ hai tàu vũ trụ của NASA, đã giúp giải thích tại sao hai mặt của Mặt trăng - mặt gần hướng về Trái đất và mặt xa quay ra ngoài - lại khác nhau rõ rệt.

Dữ liệu từ sứ mệnh GRAIL của NASA chỉ ra cấu trúc bên trong của Mặt trăng không đối xứng, hình thành do hoạt động núi lửa mạnh mẽ ở mặt gần hàng tỷ năm trước. Điều này đã định hình các đặc điểm bề mặt khác biệt giữa hai mặt.

Screenshot 2025-05-15 161811
Ảnh minh họa phần bên trong và hoạt động núi lửa của Mặt Trăng cách đây khoảng 2 đến 3 tỷ năm. (Ảnh: NASA)

Nghiên cứu phát hiện mặt gần bị uốn cong nhiều hơn mặt xa trong quỹ đạo quanh Trái đất, do tác động của lực hấp dẫn, tạo ra biến dạng thủy triều. Sự khác biệt này thể hiện rõ ở lớp địa chất gọi là lớp phủ. Mặt gần cũng ấm hơn và hoạt động địa chất mạnh mẽ hơn so với mặt xa.

Mặt gần của Mặt trăng có nhiều đồng bằng rộng lớn (mare), trong khi mặt xa gồ ghề hơn với ít đồng bằng. Các nhà khoa học giả thuyết rằng hoạt động núi lửa dữ dội đã tích tụ các nguyên tố phóng xạ sinh nhiệt ở lớp phủ, góp phần tạo nên sự chênh lệch này.

Lớp phủ của mặt gần được ước tính nóng hơn mặt xa khoảng 100-200 độ C, duy trì nhờ sự phân rã phóng xạ của thorium và titan. Cấu trúc bên trong của Mặt trăng cũng trùng khớp với sự khác biệt về địa chất bề mặt, cho thấy hoạt động núi lửa cổ đại vẫn còn ảnh hưởng đến Mặt Trăng.

Mặt trăng có đường kính khoảng 3.475 km, lớn hơn một phần tư so với Trái đất. Lớp phủ của Mặt trăng nằm giữa lớp vỏ và lõi, kéo dài từ độ sâu 35 đến 1.400 km, chiếm khoảng 80% khối lượng và thể tích, chủ yếu gồm olivin và pyroxen, tương tự như Trái đất.

Dữ liệu từ tàu Ebb và Flow của GRAIL, hoạt động từ tháng 12/2011 đến tháng 12/2012, đã giúp tạo ra bản đồ trọng lực chi tiết nhất về Mặt trăng. Bản đồ này là nền tảng cho các hệ thống định vị và điều hướng chính xác trên Mặt trăng, hỗ trợ cho các sứ mệnh thám hiểm trong tương lai.

Phương pháp nghiên cứu này cũng có thể được áp dụng để khám phá cấu trúc bên trong của các thiên thể khác như Enceladus (vệ tinh của Sao Thổ) và Ganymede (vệ tinh của Sao Mộc) – những ứng viên tiềm năng trong việc tìm kiếm sự sống ngoài Trái đất.

Park kết luận rằng Mặt trăng đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định Trái đất và tạo ra thủy triều, ảnh hưởng lớn đến hệ sinh thái. Dù đã có nhiều khám phá, Mặt Trăng vẫn là mục tiêu quan trọng cho các nghiên cứu khoa học trong tương lai.

Xem thêm

Cảnh sát Hy Lạp bắt nghi phạm nhét thi thể phụ nữ vào vali

Cảnh sát Hy Lạp bắt nghi phạm nhét thi thể phụ nữ vào vali

(CLO) Cảnh sát Hy Lạp ngày 2/8 thông báo đã bắt giữ một thanh niên 26 tuổi, quốc tịch Afghanistan, với cáo buộc giết người có chủ đích, cướp tài sản và vi phạm luật sử dụng vũ khí, liên quan đến vụ sát hại một phụ nữ Scotland rồi giấu xác vào vali hồi tháng trước.

Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan được tái bổ nhiệm

Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan được tái bổ nhiệm

(CLO) Ngày 2/8, ông Nikol Pashinyan đã được bổ nhiệm lại vào cương vị Thủ tướng, chỉ vài giờ sau khi nội các của ông đệ đơn từ chức theo quy định của Hiến pháp khi Quốc hội khóa mới bắt đầu nhiệm kỳ.

Sri Lanka tăng cường an ninh nhà tù sau vụ bạo loạn

Sri Lanka tăng cường an ninh nhà tù sau vụ bạo loạn

(CLO) Sri Lanka đã siết chặt an ninh tại các nhà tù trên cả nước sau vụ bạo loạn xảy ra tại nhà tù Mahara khiến một người thiệt mạng và sáu người bị thương, trong bối cảnh hệ thống trại giam của nước này đang đối mặt với tình trạng quá tải nghiêm trọng.

Công cụ AI mới của Trung Quốc giúp truy vết rửa tiền bằng Bitcoin

Công cụ AI mới của Trung Quốc giúp truy vết rửa tiền bằng Bitcoin

(CLO) Các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Công an Nhân dân Trung Quốc đã phát triển một hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng phát hiện các giao dịch tiền điện tử bất hợp pháp với độ chính xác gần 90%, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực kiểm soát tội phạm tài chính.

Úc phá kỷ lục thế giới với thỏi vàng nặng hơn 500 kg

Úc phá kỷ lục thế giới với thỏi vàng nặng hơn 500 kg

(CLO) Một thỏi vàng nặng 521,2 kg do Xưởng đúc tiền Perth (Perth Mint) tại bang Tây Úc chế tác đã chính thức được Tổ chức Kỷ lục Guinness Thế giới công nhận là thỏi vàng lớn nhất thế giới, vượt xa kỷ lục cũ 300 kg do một xưởng đúc tại Dubai thiết lập cách đây hai năm.

Cỡ chữ bài viết: